A krafði V hf. og L hf. um greiðslu vátryggingabóta 2011 vegna andláts eiginmanns hennar og tveggja stjúpdætra í skipbroti í Víetnam 2010. Krafa A byggði annars vegar á fjölskyldutryggingu og farkortstryggingu hjá V hf. og hins vegar líf- og sjúkdómatryggingu hjá L hf. Félögin höfnuðu bótaskyldu í desember 2011. Fallist var á afstöðu þeirra með úrskurði úrskurðarnefndar í vátryggingamálum 2013 þar sem ekki hafi verið sýnt fram á að fyrrgreindur vátryggingaratburður hafi átt sér stað. Höfðaði A í kjölfarið mál þetta gegn V hf. og L hf. Í dómi héraðsdóms var rakið að lögreglurannsókn hefði leitt í ljós að skráning andlátanna í Þjóðskrá hafi byggt á dánarvottorðum sem hafi ekki verið gefin út af þeim yfirvöldum í Víetnam sem þau voru sögð stafa frá. Það hafi fengist staðfest af Interpol í Víetnam og sendiráði Víetnam í Kína. Var sönnun um andlát hvorki talin geta byggt á fyrrgreindum vottorðum frá Víetnam né vottorðum Þjóðskrár. Með vísan til gagna málsins fengist ekki séð að önnur dánarvottorð sem A aflaði í kjölfar niðurstöðu Interpol hafi verið gefin út af bærum stjórnvöldum í Víetnam. Voru þau vottorð því ekki talin fullnægja kröfum um sönnun um vátryggingaratburðinn. Ekkert þeirra vitna sem A kvaddi til skýrslugjafar fyrir dómi hafi borið kennsl á lík hina látnu heldur hafi þau öll byggt á frásögnum A sjálfrar, annarra yfirvalda sem byggðu á frásögn A eða upplýsingum frá ónafngreindum aðilum. Samkvæmt íslenskum rétti væri það meginregla að sönnun um andlát væri studd vottorði læknis. Erlend vottorð lækna væru jafnan metin gild yrði andlát erlendis. Á hinn bóginn hafi engin gögn eða upplýsingar komið fram í málinu um aðkomu læknis að skoðun á líkum eða niðurstöðu um andlát og dánarorsök. Með hliðsjón af þessu, öðrum atvikum og gögnum málsins var A ekki talin hafa sannað með fullnægjandi hætti að vátryggingaratburðurinn hafi átt sér stað. Voru V hf. og L hf. því sýknuð af öllum kröfum A. Kröfu A fyrir Landsrétti um ómerkingu hins áfrýjaða dóms var hafnað og var hann staðfestur með vísan til forsendna um annað en málskostnað.
Stefnandi krafði stefndu um greiðslu dánarbóta, á grundvelli líftrygginga og annarra vátrygginga hjá stefndu, vegna andláts eiginmanns síns og tveggja stjúpdætra, sem stefnandi kvað hafa drukknað í Víetnam í október 2010. Dánarvottorð sem stefnandi framvísaði í upphafi voru, að fenginni staðfestingu víetnamska ríkisins, talin fölsuð og önnur vottorð sem síðar var aflað reyndust ekki gefin út af þar til bærum yfirvöldum í Víetnam. Stefnandi var ekki talin hafa sýnt fram á að sá vátryggingaratburður sem bótakröfur hennar byggðust á hefði gerst í raun og veru og voru stefndu því sýknaðir af öllum kröfum stefnanda.
C var í óvígðri sambúð með B frá 2005 sem lauk í mars 2016. Saman áttu þau tvö börn en C átti einnig soninn A. Meðan á sambúðinni stóð keypti C svokallaða ,,Risiko Leben“ líftryggingu og tilnefndi B sem rétthafa dánarbóta. Í desember 2016 lést C og í framhaldinu höfðaði A mál á hendur AÍ hf. og B og krafðist þess að fá greidda 1/3 af vátryggingarfjárhæðinni. Málatilbúnaður A á hendur AÍ hf. fyrir Landsrétti þótti svo breyttur frá því að grundvöllur málsins var lagður fyrir héraðsdómi að óhjákvæmilegt var að vísa málinu sjálfkrafa frá dómi hvað hann varðaði. Ekki var fallist á með A að það væri bersýnilega ósanngjarnt gagnvart honum í skilningi 1. mgr. 105. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga að vátryggingarfjárhæðin rynni til B sem tilnefnds rétthafa. Þá var talið að í ákvæði 1. mgr. 105. gr. laga nr. 30/2004 fælist sérregla og kæmi 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga þegar af þessari ástæðu ekki til álita við úrlausn málsins. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu B af kröfum A.
A krafðist greiðslu bóta úr líftryggingu maka síns, M, sem lést í maí 2010. Í málinu var m.a. deilt um rétt O hf. til að skerða tryggingabætur til A vegna meintra rangra eða ófullnægjandi upplýsinga M um reykingavenjur og heilsufar við gerð líftryggingarsamnings. Staðfesti Hæstiréttur þá niðurstöðu héraðsdóms að með vísan til orðalags 146. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga og lögskýringargagna bæri að leysa úr ágreiningi málsaðila á grundvelli þeirra laga en ekki laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga. Með vísan til þess að spurning sú er varðaði reykingar M var efnislega takmörkuð og ekki að öllu leyti í samræmi við upplýsingar aðaláfrýjanda í líftryggingarskilmálum þeim er hann taldi vera hluta samnings þess sem á komst, var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að ósannað væri að M hafi gefið rangar upplýsingar þegar hann svaraði því til að hann reykti ekki. Þá var og staðfest niðurstaða héraðsdóms um að þótt M hafi ekki að öllu leyti fullnægt upplýsingaskyldu sinni þegar hann svaraði öðrum spurningum um heilsufar sitt hafi verið um óverulega vanrækslu af hans hálfu að ræða í merkingu 2. mgr. 83. gr. laga nr. 30/2004 og að O hf. hafi því verið óheimilt að fella ábyrgð félagsins niður eða skerða bætur til A.
Tryggingafélag dæmt til að greiða eftirlifandi maka bætur úr líftryggingu að fullu. Ekki var fallist á rétt tryggingafélagsins til að skerða bætur vegna meintra rangra eða ófullnægjandi upplýsinga tryggingartaka við töku líftryggingarinnar. Fallist var á með stefnanda málsins að leysa bæri ágreining aðila á grundvelli laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga, sem í gildi voru þegar tryggingartaki lést, en ekki laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga, sem í gildi voru þegar til líftryggingarinnar var stofnað.
Ágreiningur aðila laut að því hver eða hverjir teldust rétthafar tveggja líftrygginga, sem A hafði verið með hjá K hf. Var félaginu stefnt til greiðslu líftryggingafjárhæðarinnar. Á það var fallist með M, fyrrverandi eiginkonu A, að hann hefði tilnefnt hana sem rétthafa líftrygginganna að öllu leyti. Þá var talið að A hefði með sérstökum yfirlýsingum afsalað sér rétti til að afturkalla tilnefningu M sem rétthafa líftrygginganna. Samkvæmt því var fallist á niðurstöðu héraðsdóms um að henni bæri öll fjárhæð samkvæmt líftryggingunum. Fyrir Hæstarétti krafðist K hf. þess að dráttarvextir stefnufjárhæðarinnar skyldu greiðast frá uppkvaðningu héraðsdóms 20. október 2006 en ekki 1. mars 2005 eins og héraðsdómur féllst á. Vísaði félagið til þess að ágreiningur hefði verið um hver hefði átt rétt til greiðslu líftrygginganna og benti í því sambandi á 3. mgr. 104. gr. laga nr. 20/1954 um vátryggingasamninga. Ekki var talið að þetta ákvæði hefði veitt K hf. stoð fyrir frestun greiðslu líftrygginganna. Þar sem ekki væri ágreiningur um að félagið hefði fengið fullnægjandi upplýsingar um andlát A 14 dögum fyrir það tímamark, sem M miðaði upphafstíma dráttarvaxta við, var héraðsdómur staðfestur að þessu leyti.
Auður Ragnarsdóttir, Pétur J. Pétursson, Ingibjörg Hanna Pétursdóttir og Hrafnhildur Pétursdóttir (
Ásgeir Þór Árnason hrl)
gegn
KB Líftryggingu hf (
Óðinn Elísson hdl)
Stefnendur kröfðu um greiðslu úr líftryggingu en því var hafnað þar sem ekki voru gefnar réttar upplýsingar við vátryggingartökuna og var stefndi því laus mála samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vátryggingarsamninga nr. 20/1954.
B lést í umferðarslysi en hafði áður tekið líftryggingu hjá F og tilnefnt K sem rétthafa. A, sem var einkaerfingi B, krafðist bóta úr tryggingunni og viðurkenningar á því að K ætti ekki tilkall til hennar. Talið var að A hefði ekki sýnt fram á að skilyrðum 103. gr. laga nr. 20/1954 um vátryggingasamninga hefði ekki verið fullnægt við tilnefningu B á K, sem rétthafa tryggingarinnar. Taldist K því réttilega tilnefnd samkvæmt 1. mgr. 102 gr. sömu laga og vátryggingartaki hafa afsalað sér rétti til að afturkalla ákvörðunina eftir 2. mgr. 102. gr. Af því leiddi að ekki reyndi á aðrar málsástæður A né varakröfu hans og voru kröfur hans því ekki teknar til greina.
Í nóvember 1993 leitaði H eftir líftryggingu hjá S með því að fylla út eyðublað fyrir beiðni um trygginguna. Í sérstökum lið í beiðninni fyrir tilnefningu rétthafa merkti hann með krossi við orðin „nánustu vandamenn“. H lést í nóvember árið 2000 og var líftryggingin þá í gildi. Í málinu deildu X, eftirlifandi maki H, annars vegar og börn H hins vegar um hver eða hverjir skyldu teljast rétthafar að líftryggingarfjárhæðinni. H og X gengu í hjónaband í júlí 1994 og áttu saman eitt barn, sem fætt var á árinu 1998. Óumdeilt var að X og H þekktust ekki þegar hann tók líftrygginguna og ekki voru bornar brigður á að börn H voru nánustu vandamenn hans þegar hann tók trygginguna. Af skýringum í fyrrnefndu eyðublaði gat ekki orkað tvímælis að með vali á nánustu vandamönnum sem rétthafa mundi maki, ef um hann yrði að ræða við andlát H, rýma út tilkalli niðja hans til líftryggingarfjárins, svo sem einnig leiddi af 5. mgr. 105. gr. laga um vátryggingarsamninga. Hefði ætlun H verið önnur en að fella sig við þessa skipan hefði honum verið í lófa lagið að tilnefna lögerfingja sem rétthafa og veita þannig börnunum hlutdeild í líftryggingarfénu ef hann gengi síðar í hjúskap eða nafngreina þau sem rétthafa til að féð rynni allt til þeirra, en báðir þessir kostir voru til staðar á fyrrnefndu eyðublaði. Var fallist á með X að hún ætti ein rétt til líftryggingarfjárins samkvæmt tilnefningu H á rétthafa að því. Lagt var til grundvallar að líftryggingarfjárhæðin réðist af þeirri stund sem tryggingaratburðurinn gerðist. Þá var S gert að greiða X dráttarvexti af tildæmdri fjárhæð frá uppsögu dómsins.
I tók við líftryggingarfé eftir mann sinn árið 1970. Í stað þess að varðveita hlut ólögráða sonar þeirra, S, ráðstafaði hún fénu. S varð lögráða árið 1986. Árið 1997 höfðaði hann mál á hendur I til heimtu síns hlutar af tryggingafénu auk þeirrar ávöxtunar sem hann hefði fengið, hefði féð verið varðveitt frá greiðsludegi. Kvaðst hann fyrst hafa frétt af tryggingunni árið 1995, en I kvað S hafa vitað um trygginguna frá því hann hafði aldur og þroska til. Talið var ósannað að I hefði þagað um trygginguna, vitandi að S væri ókunnugt um hana. Yrði S að bera hallann af þessu og væru því ekki fyrir hendi skilyrði þess að fyrning kröfunnar frestaðist á grundvelli 7. gr. laga um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda fram yfir það sem mælt er fyrir um í 8. gr. laganna. Krafa S var því talin fyrnd og var I sýknuð af kröfu hans.