Dómstólaleit

Í málinu deildu aðilar um lögmæti riftunar stefnda, B, á ráðningarsamningi stefnanda, A, á grundvelli meintra trúnaðarbrota A gagnvart B. Dómurinn hafnaði þeim sjónarmiðum B að sönnunarbyrði í málinu ætti að hvíla á A þar sem hann hefði reist málið á sakargrundvelli, enda yrði ráðið af heildstæðu mati á málatilbúnaði A að hann byggði kröfur sínar jafnframt á hlutrænum grunni. Var því talið að B yrði að sýna fram á að riftun ráðningarsamningsins hafi verið lögmæt. Fallist var á það með B að trúnaðarskyldur A gagnvart móðurfélagi B hefðu einnig gilt í störfum hans fyrir dótturfélög samstæðunnar. Dómurinn taldi hins vegar að meint trúnaðarbrot A væru ósönnuð og riftun B á ráðningarsamningi aðila þar af leiðandi ólögmæt. Var fallist á kröfur A um greiðslu launa í uppsagnarfresti og ennfremur á kröfu hans um greiðslu miskabóta.

Stefnanda voru dæmdar bætur að álitum vegna ólögmætrar uppsagnar en hafnað var miskabótakröfu hans þar sem ekki var talið að uppsögn hans hefði verið framkvæmd með meiðandi hætti. Niðurstaða dómsins um ólögmæti uppsagnarinnar var á því reist að þótt sýnt þætti að rót hennar væri að rekja til skipulagsbreytinga í kjölfar sameiningar tveggja ríkisstofnana hefði samkvæmt dómaframkvæmd borið að leggja viðhlítandi mat á hæfni stefnanda, m.a. í samanburði við aðra starfsmenn, þegar til þess kom að að ákveða hvaða starfsmönnum ætti að segja upp. Hefði stefndi ekki sýnt fram á að í aðdraganda uppsagnarinnar hefði málið verið nægilega rannsakað í skilningi 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 hvað varðaði hæfni stefnanda. Nyti enda hvorki við skriflegra gagna um hvað legið hafi að baki niðurstöðu mats á færni stefnanda né hefði verið úr því bætt með sönnunarfærslu fyrir dóminum, auk þess sem engin gögn lægju fyrir dóminum um mat á öðrum starfsmönnum en stefnanda eða hæfni hans í samanburði við þá. Taldi dómurinn enn fremur að í því skyni að upplýsa málið betur hefði verið rétt að veita stefnanda andmælarétt áður en til uppsagnar hans kom.

Fallist á að starfsmanni sem var sagt upp störfum vegna skipulagsbreytinga ætti rétt á launum vegna yfirvinnu síðustu fjögur ár, þar sem heildarlaun hans á tímabilinu næðu ella ekki lágmarkskjörum samkvæmt kjarasamningi. Kröfum hans vegna meints ógreidds orlofs og um skaðabætur vegna meintrar ólögmætrar uppsagnar var hins vegar hafnað.

Stefnanda voru dæmdar bætur að álitum vegna ólögmætrar uppsagnar og mismununar við starfslok, en lagðir voru til grundvallar úrskurður kærunefndar jafnréttismála og úrskurður sveitarstjórnar- og samgönguráðuneytisins þess efnis þar sem stefndi hafði ekki leitað eftir ógildingu þeirra eða hlutast til um aðild úrskurðaraðilanna að málinu. Skilyrði voru talin fyrir hendi til að dæma stefnda til greiðslu bæði skaðabóta og miskabóta, enda bar hann ábyrgð á því hvernig staðið var að starfslokum stefnanda.

Stefnandi starfaði sem leikskólastjóri hjá sveitarfélagi. Hún var boðuð á fund sveitarstjóra og boðið að undirrita starfslokasamning. Samkvæmt samningnum skyldi hún hætta störfum sama dag. Stefnandi undirritaði samninginn. Stefnandi kærði nokkru síðar til sveitarstjórnarráðuneytis gerð samkomulagsins og byggði á að henni hefði í raun verið sagt upp störfum með ólögmætum hætti. Ráðuneytið féllst á sjónarmið hennar og úrskurðaði að sveitarfélagið hefði sagt henni upp með ólögmætum hætti. Sveitarfélagið felldi sig ekki við úrskurðinn og hafnaði því að semja við stefnanda og höfðaði hún því mál gegn sveitarfélaginu til heimtu skaða- og miskabóta. Var fallist á rétt stefnanda bæði til skaða- og miskabóta, enda hafði stefndi ekki leitað þeirra leiða sem mælt er fyrir um í sveitarstjórnarlögum til að hnekkja úrskurði ráðuneytisins innan þeirra tímamarka sem kveðið er á um í lögunum og var því bundið við niðurstöðu úrskurðarins.