Dómstólaleit

N slasaðist í mars 2002 er hún féll af vélsleða, sem hún missti stjórn á, en sleði þessi var í eigu G. Fyrir lá að sleðinn var hvorki skráður í samræmi við ákvæði umferðarlaga nr. 50/1987 né hafði verið aflað vátrygginga vegna hans. N var ekki með hjálm á höfði er slysið varð og hlaut hún alvarlega höfuðáverka. N höfðaði mál til heimtu skaðabóta í samræmi við matsgerð dómkvaddra matsmanna. Reisti hún kröfur sínar á því að G bæri sem eigandi vélsleðans ábyrgð á honum og væri skaðabótaskyldur vegna alls tjóns sem hlotist hefði af notkun hans. Talið var að samkvæmt venjuhelgaðri skýringu á 88. gr. og 90. gr. umferðarlaga bæri eigandi ökutækis ekki skaðabótaábyrgð án sakar samkvæmt þeim lagaákvæðum á tjóni, sem ökumaður verður fyrir við notkun þess. Í því efni breytti engu þótt eigandinn hefði vanrækt að skrá ökutækið eða sinna skyldu sinni til að afla vátryggingar. N var við stjórn vélsleðans er slysið átti sér stað og var talið að hún gæti þegar af þeirri ástæðu ekki krafið G um fébætur á grundvelli 88. gr. og 90. gr. umferðarlaga. Engu skipti fyrir réttarstöðu N að G hefði vanrækt að kaupa ábyrgðartryggingu til að tryggja greiðslu skaðabóta vegna tjóns af völdum vélsleðans. Þá varð ekki séð að N hefði borið því við fyrr en í greinargerð fyrir Hæstarétti að krafa hennar væri reist á því að G bæri sakarábyrgð á tjóni hennar vegna vanrækslu á skyldu sinni til að kaupa sérstaka slysatryggingu ökumanns og fékk sú málsástæða ekki komist að í málinu. Þá var ekki fallist á að G hefði borið að leiðbeina N um akstur sleðans eða sjá til þess að hún notaði hlífðarhjálm, enda var N 17 ára þegar slysið varð og hafði að eigin sögn nokkrum sinnum áður ekið vélsleða. Loks var því hvorki borið við í málinu að vantað hefði einhvern annan tiltekinn hlífðarbúnað né að nokkur tiltekin bilun eða galli hefði verið á búnaði sleðans. Var G því sýknaður af kröfu N.

R slasaðist í umferðarslysi 2. júlí 1996 þegar hún var 13 ára gömul. Varanlegur miski R var metinn 75% en varanleg örorka 100%. Viðurkenndi A bótaskyldu vegna slyssins og greiddi bætur en í málinu var deilt um hvort R ætti rétt á frekari bótum fyrir varanlega örorku, álagi á bætur fyrir varanlegan miska, þjáningabótum, og bótum fyrir annað fjártjón. Ekki var talin lagaheimild til að víkja frá skýru ákvæði 8. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 um útreikning bóta vegna örorku barna og voru þær því ákvarðaðar á grundvelli miskastigs eins og það hafði verið metið af örorkunefnd og matsmönnum. Þótti þessi aðferð ekki brjóta gegn 72. gr. sbr. 65. gr. stjórnarskrárinnar. R hafði hlotið umtalsverða vitræna skerðingu við slysið og var bundin hjólastól til ferða utan dyra. Þótti ljóst að hún væri og yrði verulega háð aðstoð annarra við helstu athafnir daglegs lífs og að slysið hefði haft varanleg og afgerandi áhrif á tækifæri hennar til að njóta frístunda og hvers kyns lífsgæða um ókomna framtíð. Því þótti rétt að hækka miskabætur til hennar um 30%. Fallist var á kröfu R um að greiða bæri henni þjáningabætur í samræmi við matsgerð. Því var hafnað að hugtakið annað fjártjón í 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga næði til áætlaðs kostnaðar við endurhæfingu, þjálfun og sérkennslu af ýmsu tagi sem R yrði fyrirsjáanlega fyrir í framtíðinni.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A sf. á hendur J til greiðslu bóta vegna tjóns af völdum bifreiðar hans var vísað frá dómi sökum þess að J hefði látið undir höfuð leggjast að tryggja sér sönnun um raunverulegt fjárhagslegt tjón sitt. Í málinu var ekki deilt um bótaskyldu J heldur eingöngu um fjárhæð tjónsins. Í Hæstarétti var tekið fram að mótmæli J við gildi þeirra gagna, sem A sf. studdi útreikninga sína um tjónið við, og aðrar fullyrðingar hans um að félagið hefði ekki sýnt fram á tjón sitt með viðhlítandi gögnum, vörðuðu efnishlið málsins og gætu ekki leitt til frávísunar þess. Ekki var fallist á að krafa sóknaraðila væri óljós eða að reifun hennar í stefnu væri annmörkum háð. Var úrskurðurinn því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Vátryggingafélagið T höfðaði endurkröfumál á hendur H vegna bóta sem félagið hafði greitt út á grundvelli ábyrgðartryggingar bifreiðar H. Málinu var vísað frá dómi þar sem endurkröfunefnd hafði ekki lokið umfjöllun sinni um kröfuna þegar málið var höfðað, en það var skilyrði málssóknar samkvæmt umferðarlögum.