Dómstólaleit

R höfðaði mál gegn Reykjavíkurborg og krafðist skaðabóta. Krafa R um bætur var í fyrsta lagi byggð á því að ólögmætt hefði verið að afgreiða fyrirspurnir um byggingarleyfi á húsnæði hans með neikvæðum hætti eins og gert hafði verið, og leitt til þess að hann hefði ekki getað nýtt húsnæðið undir rekstur vínveitingastaðar. Talið var að fyrirspurnir um afstöðu Reykjavíkurborgar til hugsanlegs erindis um byggingaleyfi og veitingu leyfis til vínveitinga yrði ekki lögð að jöfnu við formlegar leyfisumsóknir þar að lútandi. Svar Reykjavíkurborgar við slíkum fyrirspurnum gæti því ekki talist stjórnvaldsákvörðun með þeirri réttarverkan sem R taldi að henni hefði fylgt. Var því ekki fallist á kröfu R að þessu leyti. Í öðru lagi var krafa R um bætur byggð á því að ákvörðun Reykjavíkurborgar um að fresta afgreiðslu umsóknar hans um byggingaleyfi frá 3. júní 2005, sbr. 6. mgr. 43. gr. laga nr. 73/1997, hefði valdið honum tjóni. Fallist var á með R að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna þessa og honum dæmdar bætur að álitum 8.000.000 krónur. Krafa R um bætur vegna tjóns sem hann kvaðst hafa orðið fyrir vegna breytinga á deiliskipulagi, sbr. 33. gr. sömu laga, var hins vegar vísað frá héraðsdómi sökum vanreifunar.

G ehf. var úthlutað lóð í iðnaðarhverfi til að byggja veitingahús í mars 2001 í samræmi við umsókn þar sem meðal annars kom fram að ,,full veitinga og vínveitingaleyfi þyrftu að vera veitt á veitingarekstur þann sem þar muni fara fram.“ Áður en húsið var tekið í notkun var sótt um leyfi til R til áfengisveitinga og óskað eftir heimild til að veita áfengi til kl. 1 að nóttu, en þó til kl. 5:30 aðfaranætur laugardaga, sunnudaga og almennra frídaga. Borgarráð R samþykkti aðeins að heimildin skyldi gilda til kl. 3 aðfaranætur síðastnefndra daga og var sú afstaða í samræmi við málsmeðferðarreglur þess vegna vínveitingaleyfa frá 30. mars 1999 með áorðnum breytingum. Talið var að skilja yrði kröfu G ehf. þannig að leitað væri viðurkenningar á skaðabótaskyldu R vegna tjóns, sem hann hefði bakað félaginu með því að úthluta því lóð, sem sótt hefði verið um með fyrrgreindum áskilnaði um ,,full veitinga og vínveitingaleyfi“ sem R hefði aldrei getað heimilað vegna ákvæða fyrrnefndra málsmeðferðarreglna. Vísað var til þess að samkvæmt 8. gr. umræddra málsmeðferðarreglna, eins og þær hljóðuðu þegar G ehf. fékk úthlutað lóðinni, hefði ekki verið ráðgert að R veitti heimild til rýmri afgreiðslutíma áfengis en til kl. 1 að nóttu, en þó til kl. 3 aðfaranætur laugardaga, sunnudaga og almennra frídaga. Hefði leyfið, sem G ehf. fékk til áfengisveitinga, veitt honum slíka heimild. Jafnvel þó litið yrði svo á að fyrrnefndur áskilnaður í umsókn G ehf. um lóðina hefði eitthvert slíkt gildi, sem hann héldi fram, gæti hann ekki með réttu borið því við að áskilnaðurinn hefði náð lengra en þessu næmi. Þegar af þeirri ástæðu var R sýknað af kröfu hans.

Borgarráð R (B) hafnaði beiðni BJ um aukinn veitingatíma áfengis á veitingahúsi hans L, en veitingahúsið var á svokölluðu miðborgarsvæði samkvæmt aðalskipulagi. Staðfesti úrskurðarnefnd um áfengismál ákvörðunina með úrskurði. Ákvörðunin var byggð á samþykkt B um að heimila rýmkun veitingatíma áfengis á tilteknum afmörkuðum svæðum í miðborginni. BJ og G, rekstraraðilar L, höfðuðu mál og kröfðust ógildingar á úrskurðinum. Talið var að ákvæði 1. mgr. 14. gr. áfengislaga nr. 75/1998, þar sem kveðið er á um að sveitarstjórn skuli ákveða heimilan veitingatíma á veitingastöðum, fæli í sér almenna skerðingu á atvinnufrelsi, sem löggjafinn hafi metið nauðsynlega með tilliti til almannahagsmuna. Þá var talið að ákvæði 14. gr. laganna, um framsal löggjafans til ráðherra og sveitarstjórna varðandi nánari framkvæmd þessara mála, væri nægilega afmarkað og skilgreint og væri því stjórnskipulega gilt. Einnig var talið að almenn stefnumörkun sveitarstjórnar um afgreiðslutíma áfengis á tilteknum svæðum innan sveitarfélagsins væri heimil á grundvelli 14. gr. áfengislaga. Hins vegar var talið að ákvörðun B hefði ekki verið tekin á grundvelli gildandi skipulags, heldur á grundvelli tímabundinnar áætlunar, og að ákvæði 14. gr. áfengislaga um að leita beri álits skipulags- og byggingarnefnda áður en leyfi til áfengisveitinga væri veitt bæri að skilja á þann veg að tryggja skuli að farið sé að skipulagi og lagaákvæðum um byggingar í sveitarfélaginu. Enda þótt ákvörðun B hafi verið talin byggð á stjórnskipulega gildri lagaheimild þótti hún, eins og hún var rökstudd, ekki rúmast innan lagaheimildarinnar þegar hún var tekin. Var ákvörðun B því felld úr gildi.