Dómstólaleit

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X ehf. var gert skylt að afhenda L allar upplýsingar, sem hann hafði undir höndum, um þrjú nánar tilgreind netföng sem X ehf. hýsti á tilteknu tímabili.

L krafðist þess að S hf. yrði gert að afhenda upplýsingar um „inn- og úthringingar um fjarskiptamöstur sem nást inn í Herjólfsdal í Vestmannaeyjum“ á nánar tilteknu tímabili. Í dómi Hæstaréttar kom fram að heimild til að afla gagna samkvæmt 80. gr. laga nr. 88/2008 væri íþyngjandi rannsóknarúrræði sem fæli í sér undantekningarreglu frá 1. mgr. 71. gr. stjórnarskrárinnar og af þeim sökum yrði ákvæðið ekki skýrt rýmra en leiðir af texta þess. Skilyrði til að afla umræddra gagna væri að rökstuddur grunur væri fyrir hendi um að tiltekinn sími eða fjarskiptatæki hefði verið notað í tengslum við refsivert brot og væri það skilyrði samhljóða eldra ákvæði laga nr. 19/1991. Í því máli sem hér var til meðferðar beindist krafa lögreglu ekki að tilteknum síma eða fjarskiptatæki, heldur að því að veittar yrðu allar upplýsingar um alla farsíma sem hringt var úr eða í um fjarskiptamöstrin á tilgreindum tíma. Þar sem krafa lögreglustjóra gekk lengra en rúmaðist innan orðalags 80. gr. laga nr. 88/2008 var henni hafnað.

C kærði úrskurð héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu L um að A ehf. væri skylt að veita L upplýsingar um öll fjarskipti C á tilteknu tímabili við eftirfarar- og staðsetningarbúnað sem C hafði leigt af A ehf. og hversu oft C tengdist búnaðinum í tölvu sinni og sótti upplýsingar frá búnaðinum. L hafði til rannsóknar ætluð brot C á 5. mgr. 47. gr. laga nr. 81/2003 um fjarskipti. Í dómi Hæstaréttar kemur m.a. fram að það hafi verið meginregla samkvæmt lögum nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála að ekki væri gert ráð fyrir því að sakborningi væri gefinn kostur á að láta mál til sín taka á meðan það væri til rannsóknar. Hefði þessi regla ekki verið talin fara í bága við stjórnarskrá né mannréttindasáttmála Evrópu. Þessari meginreglu hefði ekki verið breytt með lögum nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var C ekki talið heimilt að kæra úrskurð héraðsdóms til Hæstaréttar þar sem hann hefði ekki með réttu átt aðild að málinu í héraði. Var málinu því vísað frá Hæstarétti.

L krafði I um upplýsingar um hverjir hefðu verið notendur tilgreinds vistfangs (IP-tölu) í tvö nánar tilgreind skipti. Var krafan sett fram á grundvelli heimildar í 3. mgr. 47. gr. laga nr. 81/2003 um fjarskipti, eins og henni var breytt með 9. gr. laga nr. 78/2005, en ákvæðið mælir fyrir um skyldu fjarskiptafyrirtækja að láta slíkar upplýsingar af hendi án dómsúrskurðar í þágu rannsóknar opinbers máls. I hafnaði kröfunni á þeirri forsendu að lagaákvæðið bryti gegn 71. gr. stjórnarskrárinnar og krafðist L þá dómsúrskurðar og féllst héraðsdómur á kröfu L með hinum kærða úrskurði, en I var ekki gefið færi á að gæta hagsmuna sinna fyrir héraðsdómi. Byggði hann á því í fyrsta lagi að það stríddi gegn 1. og 2. mgr. 71. gr. stjórnarskrárinnar að skylda fjarskiptafyrirtæki til að láta slíkar upplýsingar af hendi, í öðru lagi að væri það talið heimilt væri allt að einu skylt að áskilja dómsúrskurð áður en slík skylda yrði í tilteknu tilviki lögð á fjarskiptafyrirtæki og í þriðja lagi að gefa hefði þurft I kost á að gæta hagsmuna sinna við meðferð málsins fyrir héraðsdómi. Ekki var talið að efnisleg skilyrði 3. mgr. 47. gr. laga nr. 81/2003 færu gegn 71. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var talið að ekki yrði skorið úr um það í málinu hvort það stæðist að leggja framangreinda skyldu á fjarskiptafyrirtæki án dómsúrskurðar þar sem úrlausn um það álitamál fæli í sér lögspurningu og væri því í andstöðu við meginreglu 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Með vísan til forsendna dóms Hæstaréttar 15. febrúar 2006 í máli nr. 59/2006 var því hafnað að skylt hefði verið að gefa I færi á að gæta réttar síns við meðferð málsins fyrir héraðsdómi. Var krafa L því tekin til greina og I gert að veita L umkrafðar upplýsingar.