Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

16 dómar fundust

Lög: Lög um breytingu á barnaverndarlögum, nr. 80/2002, með síðari breytingum. nr. 80/2011

Landsréttur birt 5. mars 2026

775/2025

Barnavernd Reykjavíkur (Þórhildur Lilja Ólafsdóttir lögmaður) gegn A (Arnar Vilhjálmur Arnarsson lögmaður, Auður Tinna Aðalbjarnardóttir lögmaður, 1. prófmál)
Málaflokkur: Barnaréttur

BR höfðaði mál þetta og krafðist þess að A yrði sviptur forsjá dóttur sinnar B á grundvelli d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í hinum áfrýjaða dómi var fallist á að skilyrði d-liðar 1. mgr. 29. gr. laganna væri uppfyllt. Dómurinn taldi hins vegar að krafa um forsjársviptingu á þessu stigi máls væri í andstöðu við meðalhófsreglu 2. mgr. 29. gr. og 7. mgr. 4. gr. sömu laga. Var kröfu BR um forsjársviptingu því hafnað. Í dómi Landsréttar kom fram að þegar litið væri til þess hvort BR hafi verið eða væri unnt að grípa til annarra og vægari úrræða en að krefjast forsjársviptingar bæri að hafa í huga að tímabundin vistun barns utan heimilis væri meðal slíkra úrræða en B hefði verið vistuð utan heimilis allt frá fæðingu. Með vísan til atvika málsins og fyrirliggjandi matsgerðar um forsjárhæfni A, taldi Landsréttur það hafið yfir vafa að hagsmunir barnsins fælust í því að komast sem fyrst í varanlegt fóstur aðila með fulla forsjárhæfni. Þeir hagsmunir færu í bága við hagsmuni A sem fælust í því að fá lengri tíma til að öðlast foreldrahæfni, greiða úr óvissu varðandi búsetu og eftir atvikum að koma sér fyrir á Íslandi, stæði vilji hans til þess og fengi hann dvalarleyfi hér á landi. Það væru grundvallarréttindi barna að búa við stöðugleika í uppvexti og þroskvænleg skilyrði og takmarkaðist forsjárréttur foreldra af þeim mannréttindum barna að njóta forsvaranlegra uppeldisskilyrða. Þegar hagsmunir barns og foreldris stangist á vega hagsmunir barnsins, og hvað því er fyrir bestu, þyngra og yrðu hagsmunir foreldris þá að víkja við þessar kringumstæður. Var krafa BR um að A yrði sviptur forsjá B því tekin til greina.

Landsréttur birt 16. desember 2024

920/2024

A (Auður Björg Jónsdóttir lögmaður) gegn Barnavernd Reykjavíkur (Dagmar Arnardóttir lögmaður, Barnavernd Reykjavíkur)
Lykilorð: Kærumál. Vistun barns.
Málaflokkur: Barnaréttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að felldur yrði úr gildi úrskurður umdæmisráðs Barnaverndar Reykjavíkur um að barnið C yrði vistað á heimili á vegum Barnaverndar Reykjavíkur í tilgreindan tíma.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 9. desember 2024

E-778/2024

A (Axel Kári Vignisson lögmaður) gegn Reykjavíkurborg (Elín Hrefna Ólafsdóttir lögmaður)
Lykilorð: Bótakrafa.

Stefnandi krafðist miskabóta úr hendi stefnda vegna málsmeðferðar og ákvarðatöku stefnda varðandi beiðni hennar um að taka barnabarn sitt í fóstur, sem og varðandi umgengni við barnið. Ekki var fallist á kröfu stefnanda um miskabætur þar sem málsmeðferð og ákvarðanataka stefnda var ekki talin hafa falið í sér ólögmæta meingerð í skilningi b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Landsréttur birt 13. september 2024

589/2024

A (Auður Björg Jónsdóttir lögmaður) gegn barnaverndarþjónustu Kópavogs (Auður Kolbrá Birgisdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Barnaréttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að felldur yrði úr gildi úrskurður umdæmisráðs barnaverndar í Kraganum um að barnið B yrði vistað áfram á núverandi dvalarstað í fjóra mánuði. Þá var BK heimilað að vista barnið utan heimilis í allt að 12 mánuði frá uppkvaðningu úrskurðar umdæmisráðs barnaverndar í Kraganum.

Hæstiréttur birt 12. febrúar 2020

49/2019

A (Oddgeir Einarsson lögmaður) gegn B (Edda Björk Andradóttir lögmaður)
Málaflokkur: Barnaréttur

Í málinu höfðu bæði héraðsdómur og Landsréttur fallist á kröfu B um að A yrði sviptur forsjá tveggja barna sinna á grundvelli a. og d. liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Fyrir Hæstarétti var einungis deilt um hvort ómerkja bæri dóm Landsréttar. Byggði A á því að málsmeðferð fyrir Landsrétti hefði verið ábótavant þar sem sérfróður meðdómsmaður hefði ekki verið kvaddur til setu í dóminum svo sem lögskylt væri samkvæmt 1. mgr. 54. gr. barnaverndarlaga. Í dómi sínum rakti Hæstiréttur tilgreind ákvæði laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og þær breytingar sem á þeim höfðu verið gerðar með lögum nr. 49/2016 og hlutaðeigandi ákvæði barnaverndarlaga og þær breytingar sem á þeim höfðu verið gerðar með lögum nr. 80/2011. Var talið að við meðferð forsjársviptingarmála, sem rekin væru fyrir héraðsdómi samkvæmt 29. gr. barnaverndarlaga, bæri dómara samkvæmt 1. mgr. 54. gr. laganna að kveðja til sérfróðan meðdómsmann eða meðdómsmenn, nema við ættu undantekningar þær sem greindi í ákvæðinu. Þá vísaði Hæstiréttur til þess að lög um dómstólaskipan landsins gerðu ráð fyrir því að sérfróður meðdómsmaður eða eftir atvikum meðdómsmenn gætu tekið sæti í Landsrétti við meðferð máls þar fyrir dómi þegar þess væri þörf. Með því að engin undantekning væri gerð í lögum frá þeirri skipan mála þegar forsjársviptingarmál væri rekið fyrir Landsrétti gilti meginreglan einnig við rekstur slíks máls þar fyrir dómi, nema við ættu þær undantekningar sem greindi í ákvæðinu. Var því til samræmis við meginreglu 1. mgr. 54. gr. barnaverndarlaga talið að borið hefði að kveðja til sérfróðan meðdómsmann við meðferð málsins fyrir Landsrétti. Þar sem það hafði ekki verið gert hefði skipan Landsréttar við meðferð málsins ekki verið í samræmi við áskilnað laga og var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur og málinu vísað aftur til Landsréttar til löglegrar meðferðar.

Landsréttur birt 1. mars 2019

671/2018

LANDSRÉTTUR og Dómur föstudaginn 1. mars 2019 og Mál nr. 671/2018: og A (Jóhannes Ásgeirsson lögmaður) og B (Þorbjörg Inga Jónsdóttir lögmaður) gegn Hafnarfjarðarkaupstað (Þyrí Halla Steingrímsdóttir lögmaður, Björgvin Halldór Björnsson lögmaður, 3. prófmál)
Málaflokkur: Barnaréttur

H höfðaði mál á hendur A og B og krafðist þess að þau yrðu svipt forsjá tveggja barna sinna á grundvelli a-, c- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Héraðsdómari kallaði til tvo sálfræðinga sem tóku sæti í dóminum sem sérfróðir meðdómsmenn við aðalmeðferð þess. Landsréttur rakti tilgreind ákvæði laga nr. 91/1991, 49/2016 og barnaverndarlaga og hvernig þessi ákvæði hefðu verið túlkuð í dómi Hæstaréttar Íslands í máli nr. 26/2018. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að sú ákvörðun héraðsdómara að kveðja til tvo sálfræðinga til að skipa dóm í málinu verið í andstöðu við 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 og væri því óhjákvæmilegt að ómerkja héraðsdóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Hæstiréttur birt 27. febrúar 2019

26/2018

A og B (Oddgeir Einarsson lögmaður) gegn Barnaverndarnefnd Reykjavíkur (Ebba Schram lögmaður)
Málaflokkur: Barnaréttur

Í málinu höfðu bæði héraðsdómur og Landsréttur fallist á kröfu BR um að A og B yrðu svipt forsjá dóttur sinnar á grundvelli a. og d. liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Fyrir Hæstarétti var einungis deilt um hvort ómerkja bæri dóma héraðsdóms og Landsréttar. Byggðu áfrýjendur á því að samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991, eins og henni hefði verið breytt með 1. gr. laga nr. 49/2016, hefði verið óheimilt að kveðja til tvo sérfræðinga á sama sviði sem sérfróða meðdómendur í málinu, en í héraði höfðu tveir sálfræðingar tekið sæti í dómi ásamt einum embættisdómara. Yrði hins vegar talið að héraðsdómur hefði verið réttilega skipaður, hlyti það að valda því að í Landsrétti hefðu tveir sérfróðir meðdómsmenn einnig orðið að taka sæti, en þar hafði einn sálfræðingur setið í dómi með tveimur embættisdómurum. Í dómi sínum rakti Hæstiréttur tilgreind ákvæði laga nr. 91/1991 og 49/2016, svo og hlutaðeigandi ákvæði barnaverndarlaga og þær breytingar sem á þeim höfðu verið gerðar með lögum nr. 80/2011. Taldi rétturinn að 27. gr. síðastgreindra laga, um breytingu á 1. mgr. 54. gr. barnaverndarlaga, hefði leitt af sér skyldu héraðsdómara til þess að kveðja til tvo sérfróða meðdómsmenn í málum sem vörðuðu sviptingu forsjár barns. Eftir að aðalreglu 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 hefði verið breytt með 1. gr. laga nr. 49/2016, í það horf að einn sérfróður meðdómsmaður skyldi sitja í dómi ásamt tveimur embættisdómurum í héraði þegar sérþekkingar væri þörf, samrýmdist orðalag 1. mgr. 54. gr. barnaverndarlaga á hinn bóginn ekki lengur almennum reglum um meðferð einkamála fyrir dómi. Yrði því að líta svo á að regla 1. mgr. 54. gr. barnaverndarlaga, um að héraðsdómara bæri ávallt að kveðja sérfróðan meðdómsmann til setu í dómi við rekstur máls um sviptingu forsjár barns, stæði óhögguð, en að með 1. gr. laga nr. 49/2016 hefði í raun fallið brott sá almenni þáttur fyrrnefndu lagagreinarinnar að sérfróðu meðdómsmennirnir skyldu vera tveir. Samkvæmt því hefði sú ákvörðun héraðsdómara að kveðja til tvo sálfræðinga til að skipa dóm í málinu verið í andstöðu við 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 og væri því óhjákvæmilegt að ómerkja héraðsdóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Hæstiréttur birt 13. ágúst 2015

459/2015

A (Halldóra Kristín Hauksdóttir hdl) gegn Barnaverndarnefnd Eyjafjarðar (Valborg Þ. Snævarr hrl)
Málaflokkur: Barnaréttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A á hendur B var vísað frá dómi. Krafðist A þess aðallega að ógild yrði ákvörðun B um að ráðstafa barni hans í varanlegt fóstur og að honum yrði dæmd forsjá þess. Til vara krafðist A þess að kveðið yrði á um umgengni hans við barnið og að úrskurðað yrði um umgengnisrétt hans til bráðabirgða á meðan forsjármálið væri til meðferðar. Var talið að í málatilbúnaði A væri hvergi að finna haldbæra skýringu á því hvaða hagsmuni hann gæti haft af því að fá umrædda ákvörðun fellda úr gildi en þótt krafa um það yrði tekin til greina stæði eftir sem áður óraskaður samningur B við fósturforeldra barnsins. Þá hefði A ekki gert viðhlítandi grein fyrir atriðum varðandi hæfni hans til að fara með forsjá dóttur sinnar. Með vísan til þess var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun aðalkröfunnar staðfest. Varðandi varakröfu A var tekið fram að samkvæmt 4. mgr. 74. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 kæmi það í hlut barnaverndarnefndar, og við málskot kærunefndar barnaverndarmála, að úrskurða um ágreining varðandi umgengni við barn, sem ráðstafað hefði verið í fóstur. Með þeirri athugasemd var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun varakröfunnar staðfest með vísan til forsendna hans.

Hæstiréttur birt 4. júní 2013

370/2013

Barnaverndarnefnd Reykjavíkur (Kristbjörg Stephensen hrl) gegn M og K (Ásbjörn Jónsson hrl)
Málaflokkur: Barnaréttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem felldur var úr gildi úrskurður B um vistun barna M og K utan heimilis í allt að einn mánuð. Talið var að B hefði ekki verið heimilt að vista börnin utan heimilis á grundvelli a. liðar 1. mgr. 27. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, þar sem B hafði áður úrskurðað að börnin skyldu vistuð utan heimilis á grundvelli b. liðar sömu lagagreinar. Tekið var fram að B hefði staðið til boða að gera sjálfstæða kröfu um úrskurð héraðsdóms um vistun barnanna með vísan til 28. gr. barnaverndarlaga. Skorti úrskurð B því lagastoð og var hann felldur úr gildi.

Hæstiréttur birt 14. mars 2013

654/2012

K (Einar Hugi Bjarnason hrl) gegn Reykjavíkurborg (Kristbjörg Stephensen hrl)
Málaflokkur: Barnaréttur

Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um að K, sem um árabil hafði glímt við vímuefnavanda, skyldi svipt forsjá barns síns á grundvelli a. og d. liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Hæstiréttur vísaði til þess að mál til forsjársviptingar ættu að sæta flýtimeðferð fyrir dómi samkvæmt fyrirmælum laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og laga nr. 80/2002 og fann að því að við rekstur og meðferð málsins í héraði hefði ekki verið gætt þeirra fyrirmæla.

Hæstiréttur birt 7. mars 2013

653/2012

K (Einar Hugi Bjarnason hrl) gegn Reykjavíkurborg (Kristbjörg Stephensen hrl)
Málaflokkur: Barnaréttur

Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um að K, sem um árabil hafði glímt við áfengis- og vímuefnavanda, skyldi svipt forsjá tveggja barna sinna á grundvelli a. og d. liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Hæstiréttur átaldi að málið hefði ekki verið rekið eftir þeim reglum sem giltu um flýtimeðferð í héraði og taldi að það hefði átt að sæta frávísun í héraði þegar eftir þingfestingu. Þar sem málið varðaði mjög brýna hagsmuni barna þótti hins vegar ófært að vísa málinu frá héraðsdómi af þessum sökum til þess eins að að það sætti nýrri meðferð eftir fyrrgreindum reglum með þeirri óhjákvæmilegu töf sem af því myndi leiða.

Hæstiréttur birt 1. nóvember 2012

313/2012

A (Oddgeir Einarsson hrl) gegn Barnaverndarstofu (Einar Karl Hallvarðsson hrl)

A krafðist þess að felld yrði úr gildi ákvörðun B um að synja henni um fósturleyfi, en A hafði sótt um slíkt leyfi í því skyni að fóstra barnabarn sitt. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom meðal annars fram að ættingi sem vildi taka barn í fóstur þyrfti að fullnægja almennum hæfisskilyrðum 66. gr. laga nr. 80/2002. Tók Hæstiréttur fram að það gæti ekki varðað ógildingu ákvörðunarinnar að ekki hefði verið tekið nægjanlegt tillit til þess, að mati A, hver tilgangur hennar hefði verið með umsókn sinni um fósturleyfi. Samkvæmt þessu en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms var staðfest sú niðurstaða hans að ákvörðun B væri ekki haldin neinum þeim annmörkum er varðað gætu ógildingu hennar.