Dómstólaleit

BR höfðaði mál og krafðist þess að A yrði svipt forsjá tveggja dætra sinna á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Héraðsdómur féllst á með BR að skilyrðum beggja greindra stafliða væri fullnægt. Þá taldi dómurinn að vægari úrræði kæmu ekki til álita eins og málið væri vaxið og að meðalhófs hefði verið gætt í samræmi við 7. mgr. 4. gr. barnaverndarlaga og 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Við meðferð málsins fyrir Landsrétti voru ný gögn lögð fram. Í þeim kom fram að A ætti enn mjög langt í land í meðferðarvinnu sinni. Þá væri sú afstaða dætra hennar sem í gögnunum birtist að meginstefnu til hin sama og komið hefði fram í fyrri viðtölum talsmanns stúlknanna við þær og samtölum þeirra við dómendur í héraði. Með vísan til hinna nýju gagna en að öðru leyti til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að héraðsdómarinn C viki sæti í málinu. Við fyrirtöku málsins í héraði krafðist A þess að dómarinn viki sæti í málinu á grundvelli vanhæfis samkvæmt g-liðar 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í hinum kærða úrskurði sem Landsréttur staðfesti var það ekki talið leiða til vanhæfis dómara í forsjársviptingarmáli að hann hafi áður úrskurðað um vistun barnanna utan heimils á grundvelli 28. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í því máli voru ekki gerðar sömu kröfur og í þessu máli og því um tvö aðskilin mál að ræða. Fyrri úrskurður var reistur á þeim gögnum sem lágu fyrir á þeim tíma sem málið var til úrlausnar fyrir dómi. Því voru ekki talin vera fyrir hendi atvik eða aðstæður sem væru til þess fallin að draga óhlutdrægni héraðsdómarans með réttu í efa, sbr. g-lið 5. gr. laga nr. 91/1991.

BR höfðaði mál þetta og krafðist þess að A yrði sviptur forsjá dóttur sinnar B á grundvelli d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í hinum áfrýjaða dómi var fallist á að skilyrði d-liðar 1. mgr. 29. gr. laganna væri uppfyllt. Dómurinn taldi hins vegar að krafa um forsjársviptingu á þessu stigi máls væri í andstöðu við meðalhófsreglu 2. mgr. 29. gr. og 7. mgr. 4. gr. sömu laga. Var kröfu BR um forsjársviptingu því hafnað. Í dómi Landsréttar kom fram að þegar litið væri til þess hvort BR hafi verið eða væri unnt að grípa til annarra og vægari úrræða en að krefjast forsjársviptingar bæri að hafa í huga að tímabundin vistun barns utan heimilis væri meðal slíkra úrræða en B hefði verið vistuð utan heimilis allt frá fæðingu. Með vísan til atvika málsins og fyrirliggjandi matsgerðar um forsjárhæfni A, taldi Landsréttur það hafið yfir vafa að hagsmunir barnsins fælust í því að komast sem fyrst í varanlegt fóstur aðila með fulla forsjárhæfni. Þeir hagsmunir færu í bága við hagsmuni A sem fælust í því að fá lengri tíma til að öðlast foreldrahæfni, greiða úr óvissu varðandi búsetu og eftir atvikum að koma sér fyrir á Íslandi, stæði vilji hans til þess og fengi hann dvalarleyfi hér á landi. Það væru grundvallarréttindi barna að búa við stöðugleika í uppvexti og þroskvænleg skilyrði og takmarkaðist forsjárréttur foreldra af þeim mannréttindum barna að njóta forsvaranlegra uppeldisskilyrða. Þegar hagsmunir barns og foreldris stangist á vega hagsmunir barnsins, og hvað því er fyrir bestu, þyngra og yrðu hagsmunir foreldris þá að víkja við þessar kringumstæður. Var krafa BR um að A yrði sviptur forsjá B því tekin til greina.

BR krafðist þess að A og B yrðu svipt forsjá þriggja barna sinna, C, D og E á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 hvað öll börnin varðaði og að auki b-liðar sama ákvæðis er varðaði yngsta barnið. Með dómi Landsréttar var ekki fallist á með A og B að næg úrræði hefðu ekki verið reynd eða að málið gæti ekki talist rannsakað svo fullnægjandi væri. Þá hafi fyrirliggjandi álitsgerðir borið það afdráttarlaust með sér að A og B væru ekki hæf til að tryggja börnum sínum viðeigandi uppeldisaðstæður. Jafnframt að gögn málsins bentu óyggjandi til þess að börnunum liði betur eftir að þau voru vistuð utan heimilis. Í ljósi þessa væri ekki hægt að láta vilja barnanna til að vera hjá foreldrum sínum ráða í þessum efnum. Það væri því börnunum fyrir bestu að búa ekki hjá þeim. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um að fullnægt væri framangreindum skilyrðum fyrir forsjársviptingu vegna barnanna þriggja.

A, C og D höfðuðu mál gegn H til heimtu bóta vegna tjóns sem þau töldu sig hafa orðið fyrir vegna íhlutana í fjölskyldulíf þeirra með aðgerðum H á tímabilinu 26. október 2015 til 12. maí 2023. Aðgerðirnar komu til vegna barnaverndarmáls sem hófst haustið 2015 þegar C lýsti ætluðum kynferðisbrotum B, föður síns, gagnvart sér. Börnin voru í kjölfarið vistuð utan heimilis, upphaflega með samþykki móður þeirra en síðar án samþykkis foreldra með úrskurðum H sem staðfestir voru af dómstólum. Í kjölfar vistunar barnanna utan heimilis greindi D jafnframt frá kynferðisbrotum B gagnvart sér. B var ákærður fyrir ætluð kynferðisbrot í mars 2017 en sýknaður af öllum sakargiftum með dómi héraðsdóms í nóvember sama ár. H höfðaði árið 2017 forsjársviptingarmál á hendur A og B sem lauk með því að þau voru svipt forsjá með dómi Hæstaréttar í mars 2020. A og B fengu forsjá C og D að nýju með dómsátt sem gerð var vorið 2023 í máli sem þau höfðuðu til endurheimtu forsjárinnar. Fyrir Landsrétti var einungis til úrlausnar krafa stefndu gegn H um greiðslu miskabóta vegna framgöngu H í málum þeirra. Í dómi Landsréttar var rakið að H hefði tekið fjölda ákvarðana sem fólu í sér íhlutun í fjölskyldulíf stefndu, svo sem um vistun barnanna utan heimilis, með því að gera kröfu um forsjársviptingu og kveða upp úrskurði um umgengni milli A, B, C og D. Á hinn bóginn benti ekkert til annars en að umræddar ákvarðanir hafi í öllum tilvikum verið efnislega réttmætar á þeim tíma sem þær voru teknar og sönnun um hið gagnstæða hefði ekki tekist. Ákvarðanirnar hafi ítrekað verið staðfestar af dómstólum og æðra settum stjórnvöldum, auk þess sem þær voru í öllum aðalatriðum í samræmi við vilja barnanna. Ekki yrði annað ráðið af gögnum málsins en að starfsmenn H hefðu tekið ákvarðanir og beitt ráðstöfunum sem þeir töldu á hverjum tíma að væru börnunum fyrir bestu og ekki gengið lengra við skerðingu á rétti aðilanna til fjölskyldulífs en leiddi af ákvæðum barnaverndarlaga, stjórnarskrár og mannréttindasáttmála Evrópu. Stefndu hefði þannig ekki tekist sönnun um að aðgerðir H hafi, hvorki virtar sjálfstætt né heildstætt, falið í sér ólögmæta meingerð gagnvart þeim þannig að uppfyllt væru skilyrði b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga. Var því H sýknaður af kröfum A, C og D.

A höfðaði mál gegn H, D og E til heimtu bóta vegna fjártjóns sem hann kvaðst hafa orðið fyrir á tímabilinu 26. október 2015 til 5. maí 2023 við meðferð barnaverndar- máls, er leiddi til sviptingar forsjár barna hans. Þá krafðist hann jafnframt miskabóta sameiginlega úr hendi þeirra. Aðgerðirnar komu til vegna barnaverndarmáls sem hófst haustið 2015 þegar F lýsti ætluðum kynferðisbrotum A, föður síns, gagnvart sér. Börnin voru í kjölfarið vistuð utan heimilis hjá D og E, upphaflega með samþykki móður þeirra en síðar án samþykkis foreldra með úrskurðum H sem staðfestir voru af dómstólum. Í kjölfar vistunar barnanna utan heimilis greindi G jafnframt frá kynferðisbrotum A gagnvart sér. A var ákærður fyrir ætluð kynferðisbrot í mars 2017 en var sýknaður af öllum sakargiftum með dómi héraðsdóms í nóvember sama ár. H höfðaði árið 2017 forsjársviptingamál á hendur A og B sem lauk með því að þau voru svipt forsjá með dómi Hæstaréttar í mars 2020. A og B fengu forsjá F og G að nýju með dómsátt sem gerð var vorið 2023 í máli sem þau höfðuðu til endurheimtu forsjárinnar. Fyrir Landsrétti krafðist A þess annars vegar að viðurkennd yrði sameiginleg bótaskylda H, D og E vegna fjártjóns sem A kvaðst hafa orðið fyrir á tímabilinu 26. október 2015 til 5. maí 2023 og hins vegar kröfu um miskabætur óskipt úr hendi H, D og E að fjárhæð 90.000.000 króna. Í dómi Landsréttar var rakið að H hafi tekið fjölda ákvarðana sem fólu í sér íhlutun í fjölskyldulíf A, svo sem um vistun barnanna utan heimilis, með því að gera kröfu um forsjársviptingu og með því að synja A um umgengni við börn sín. Á hinn bóginn benti ekkert til annars en að umræddar ákvarðanir hafi í öllum tilvikum verið efnislega réttmætar á þeim tíma sem þær voru teknar og sönnun um hið gagnstæða hefði ekki tekist. Ákvarðanirnar hafi ítrekað verið staðfestar af dómstólum og æðra settum stjórnvöldum, auk þess sem þær voru í öllum aðalatriðum í samræmi við vilja barnanna. Ekki yrði annað ráðið af gögnum málsins en að starfsmenn H hafi tekið ákvarðanir og beitt ráðstöfunum sem þeir töldu á hverjum tíma að væru börnunum fyrir bestu og ekki gengið lengra við skerðingu á rétti aðilanna til fjölskyldulífs en leiddi af ákvæðum barnaverndarlaga, stjórnarskrár og mannréttindasáttmála Evrópu. Hvað varðaði kröfu A um viðurkenningu á bótaskyldu vegna fjártjóns var til þess að líta að þótt annmarkar hafi verið á fyrstu stigum meðferðar málsins af hálfu H hafði A ekki sýnt fram á að H hafi stuðlað að þeim annmörkum með saknæmum hætti. Auk þess hafði A á engan hátt sýnt fram á að þeir annmarkar hafi orsakað ætlað fjárhagstjón hans, enda höfðu þeir í engum tilvikum áhrif á efnislegar niðurstöður stjórnvalda eða dómstóla í málefnum hans. Þá hafði A ekki sýnt fram á að aðgerðir H hafi, hvorki virtar sjálfstætt að heildstætt, falið í sér ólögmæta meingerð gagnvart honum þannig að uppfyllt væru skilyrði b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga. Var H, D og E því sýknuð af kröfum A.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um dómkvaðningu matsmanns í forsjársviptingarmáli gegn A.

BR höfðaði mál þetta og krafðist þess að A yrði svipt forsjá sonar síns á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi Landsréttar var rakið að fyrir lægi matsgerð um forsjárhæfni A. Í matsgerðinni væri komist að þeirri niðurstöðu að A byggi ekki yfir nauðsynlegri og nægjanlegri hæfni til að veita drengnum fullnægjandi uppeldisskilyrði í framtíðinni. Þá leiddi mikið innsæisleysi A og skortur á vilja til eigin bata til þess að velferð og þroski drengsins væri ekki tryggður við þau uppeldisskilyrði sem A gæti veitt honum. Þessu til viðbótar lægi fyrir að A hefði ekki auðnast að takast á við eigin vanda og hefði að undanförnu ekki sinnt umgengni við drenginn. Þætti ljóst að A hefði ekki til að bera nægilega hæfni til að sinna forsjárskyldum sínum og uppfyllt væru skilyrði a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga til forsjársviptingar, en vægari úrræði hefðu verið reynd án viðunandi árangurs. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um annað en gjafsóknarkostnað og A svipt forsjá sonar síns.

Málið varðaði kröfu stefnda BR um að A og B yrðu svipt forsjá dóttur sinnar, C. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að rótleysi og óstöðugleiki hefði einkennt líf C, en fyrstu afskipti barnaverndaryfirvalda af málefnum hennar höfðu byrjað þegar hún var enn í móðurkviði og höfðu barnaverndaryfirvöld víða um land haft málefni hennar til meðferðar allt frá þeim tíma. Að því er varðaði áfrýjanda A leit Landsréttur meðal annars til niðurstöðu dómkvadds matsmanns um að A væri ekki hæf til að fara með forsjána, og staðfesti niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um forsjársviptingu hennar. Hvað B varðaði leit Landsréttur einnig til afdráttarlausrar niðurstöðu hins dómkvadda matsmanns um að B væri óhæfur til að gegna forsjárhlutverki, og til þess að hann hefði á síðustu árum verið heimilislaus og setið í fangelsi, en síðustu misseri hefði hann dvalið á áfangaheimilum og dveldi nú í gistiskýli í miðbæ Reykjavíkur- borgar. Var niðurstaða um forsjársviptingu hans því einnig staðfest.

BR krafðist þess að A yrði sviptur forsjá sonar síns, B, á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í hinum áfrýjaða dómi var fallist á að skilyrðum beggja stafliða væri fullnægt. Þá kæmu vægari úrræði ekki til álita eins og málið væri vaxið og að meðalhófs hefði verið gætt í samræmi við 7. mgr. 4. gr. og 2. mgr. 29. gr. laganna. Með vísan til röksemda hins áfrýjaða dóms og þeirra gagna sem lögð voru fyrir Landsrétt var í dómi Landsréttar fallist á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að skilyrðum d-liðar 1. mgr. 29. gr. væri fullnægt. Þá kom fram að frá því að B fór úr umsjá A hafi félagsþroski hans aukist til mikilla muna og líðan B, hegðun og nám tekið stórstígum framförum. Að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms þótti einnig nægjanlega fram komið að skilyrðum a-liðar 1. mgr. 29. gr. væri fullnægt. Var svipting forsjár A yfir B því staðfest.

BR krafðist þess að A yrði svipt forsjá dætra sinna C, D, E og F, sbr. a- og d-lið 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Fyrir Landsrétt voru lagðar fram greinargerðir sálfræðings, B, um stöðu C og D. Í dómi Landsréttar kom fram að skýrlega yrði ráðið af greinargerðum B að C og D byggju við alvarlegan tilfinningalegan og félagslegan vanda sem rekja mætti til margháttaðrar vanrækslu, óstöðugleika og alvarlegra atvika í uppvexti þeirra. Einnig þætti ljóst af gögnum málsins að A glímdi við vanda vegna margvíslegra og alvarlegra áfalla og væri skammt á veg komin í bataferli sínu. Vegna þessa væri A álitin vanhæf til að annast dætur sínar, vernda þær og takast á við flóknar þarfir þeirra og krefjandi áskoranir við uppeldi þeirra. Jafnframt taldi dómurinn að af sömu ástæðum yrði einnig að telja að andlegri heilsu og þroska dætra A væri hætta búin í umsjón hennar. Að teknu tilliti til framangreinds en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sviptingu forsjár A yfir C, D, E og F.

BR krafðist þess að A yrði svipt forsjá sonar síns, B, á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms að skilyrðum d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga væri fullnægt. Féllst Landsréttur á að vegna geðrænna truflana og greindarskorts væri A vanhæf til að fara með forsjá B, enda mætti telja fullvíst að andlegri heilsu B og þroska væri hætta búin vegna þeirrar stöðu sem A væri í. Skipti þar miklu að B glímdi við frávik í taugaþroska sem kalli á sérstaka umönnun og meðhöndlun en gögn málsins bæru skýrt með sér að A bæri takmarkað skynbragð á sérþarfir B. Þá taldi dómurinn skilyrðum a-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga jafnframt fullnægt. Var meðal annars vísað til þess að frá því að B fór úr umsjá A hafi mál- og félagsþroski B aukist til muna, meira en unnt væri að skýra einungis með hækkandi aldri. Gæfi það vísbendingu um að uppeldi og samskipti á heimilinu, meðan B var í umsjá A, hafi haldið aftur af eðlilegum þroska B. Að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til hins áfrýjaða dóms var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sviptingu forsjár A yfir B.

Barnaverndarþjónusta B höfðaði mál þetta og krafðist þess að A yrði svipt forsjá sona sinna, E og F á grundvelli a-, c- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að uppfyllt væru skilyrði a- og c-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga svo fallast mætti á kröfu barnaverndarþjónustu B hvað eldri drenginn E varðaði. Aftur á móti var ekki fallist á að skilyrði barnaverndarlaga til forsjársviptingar væru uppfyllt hvað yngri drenginn F varðaði og var A því sýknuð af kröfu barnaverndarþjónustu B að því leyti.

BH krafðist þess að A yrði svipt forsjá sonar síns, C, á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi héraðsdóms var rakin sú niðurstaða matsmanns að færi drengurinn aftur í umsjá A myndi það hafa alvarleg og neikvæð langtímaáhrif á þroska hans, tilfinningar og félagslega stöðu. Úrræði til að styðja við A væru fullreynd og mælti matsmaður ekki með því að C færi aftur í hennar umsjá. Héraðsdómur ályktaði að niðurstaða matsmanns samrýmdist því sem fram kæmi í gögnum málsins. Taldi dómurinn að C bæri merki um alvarlega vanrækslu og þyrfti góðan stuðning, reglu og stöðugleika til langs tíma. Var það niðurstaða héraðsdóms að þarfir og hagsmunir C krefðust þess að A væri svipt forsjá hans. Fyrir Landsrétti var aflað matsgerðar dómkvadds matsmanns á forsjárhæfni A. Rétturinn taldi ekki efni til að hnekkja niðurstöðu héraðsdóms um að C hefði búið við alvarlega vanrækslu af hálfu A og að vægari úrræði en forsjársvipting myndu ekki geta skilað viðhlítandi árangri. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

B krafðist þess að A yrði svipt forsjá sonar síns, C, á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna kom fram að C hefði búið við alvarlega vanrækslu hjá A áður en mál hans kom til kasta B. Af hálfu B hefðu verið gerðar margar tilraunir til að styðja A og leiðbeina henni til að veita C eðlileg uppeldisskilyrði en þrátt fyrir samþykki A við einstökum áætlunum hafi hún ekki farið eftir efni þeirra eða lagt sig fram að vinna að velferð C. Þá var rakið að dómkvaddur matsmaður, sem skilaði matsgerð undir rekstri málsins, hafi talið að A væri ófær um að annast son sinn. Var því talið ljóst að C yrði hætta búin ef hann færi á ný í umsjá A og myndi slík ráðstöfun að öllum líkindum hrinda þeim miklu framförum sem hann hafði sýnt. Með vísan til þess var A svipt forsjá sonar síns, C.

B krafðist þess að A yrði sviptur forsjá fjögurra barna sinna á grundvelli a-, c- og d- liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á kröfu B. Í dómi Landsréttar kom fram að þrátt fyrir tilkynningar frá Kvennaathvarfinu og frásögn tveggja barna A um ætlað ofbeldi hans yrði ekki talið að þær upplýsingar hefðu fullnægjandi stoð í gögnum málsins. Yrði A því ekki sviptur forsjá barnanna á grundvelli c-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga. Féllst Landsréttur aftur á móti á að uppfyllt væru skilyrði a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga til að A yrði sviptur forsjá barna sinna. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

BR krafðist þess að A og B yrðu svipt forsjá barna sinna á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2022. Í dómi Landsréttar var rakið að afskipti BR af málefnum A og B hófust í janúar 2020 þegar A skilaði jákvæðum vímuefna- prófum í meðgöngueftirliti. Átta áætlanir hafi verið gerðar um meðferð máls, sbr. 23. gr. barnaverndarlaga, þar af fjórar sem beindust bæði að A og B. Leitast hafi verið við að styðja A og B með ýmsum hætti, þar með talið með stuðningi á heimili og tveimur greiningar-og leiðbeiningarvistunum. Einnig hafi A og B verið boðnar vímuefnameðferðir sem þau hafi ekki nýtt sér. Talið var að niðurstaða mats sálfræðings um skerta uppeldisfærni A fengi stoð í öðrum gögnum málsins og hefði hún ekki sýnt fram á neina annmarka á matinu. Fyrir dómi lagði B áherslu á að ekki hefði verið unnið mat á forsjárhæfni hans en hann afplánaði fimm ára langan dóm í fangelsi erlendis. Landsréttur tók fram að B hefði neitað að undirgangast slíkt mat áður en hann hóf afplánun og hefði ekki verið unnt að framkvæma matið á síðari stigum. Hvað sem því liði væri ljóst af gögnum málsins að forsjárhæfni B væri verulega skert og gilti einu þótt ekki hafi verið unnt að vinna sérfræðilegt mat vegna aðstæðna hans. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms fyrir því að uppfyllt væru skilyrði a-og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga var staðfest niðurstaða hans um að A og B yrðu svipt forsjá barna sinna.

A o.fl. höfðuðu mál gegn D og kröfðust miskabóta samkvæmt b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/2023, annars vegar vegna ákvarðana barnaverndarnefndar D um tímabundna vistun barna þeirra utan heimilis og hins vegar fyrir að krefjast forsjársviptingu þeirra fyrir dómi, auk tilgreindra neyðarráðstafanna á grundvelli barnaverndarlaga. A og B hefðu síðar verið sýknuð af kröfu barnaverndarnefndar D um varanlega forsjársviptingu barna þeirra. Í dómi Landsréttar kom fram að D hefði ekki gerst sek um ólögmæta meingerð gagnvart A o.fl. með því að telja hag barnanna best borgið með því að láta reyna á það fyrir dómi hvort uppfyllt væru skilyrði til forsjársviptingar á grundvelli barnaverndarlaga. D hefði því haft réttmætt tilefni til að ætla að A og B yrðu svipt forsjá barnanna. Hagsmunum og réttindum A o.fl. sem forsjáraðila hefði verið nægjanlega gætt með því að þau voru sýknuð af kröfu um sviptingu forsjár fyrir dómi eftir vandaða málsmeðferð sem málið hefði fengið þar. Þá þóttu, þegar atvik málsins væru metin í heild, starfsmenn D ekki hafa framið ólögmæta meingerð gagnvart A o.fl. þannig að stofnast hefði skylda til greiðslu miskabóta við það að börnin hefðu ekki verið afhent foreldrum sínum fyrr en tíu dagar voru liðnir frá því sýknudómurinn var kveðinn upp. Var D því sýknað af kröfum A o.fl.

BR krafðist þess að A yrði svipt forsjá barns síns á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var með vísan til forsendna í Landsrétti kom fram að barnaverndaryfirvöld hefðu hafið afskipti af málefnum barnsins í október 2021 og hefði barnið, sem væri á unglingsaldri, verið vistað utan heimilis A frá því í janúar 2022. Hefði A ekki verið til neinnar samvinnu við BR frá því afskipti af málefnum hennar og barnsins hefðu hafist. Var því slegið föstu, á grundvelli fyrirliggjandi gagna, að A hefði ítrekað neytt fíkniefna á þeim tíma og yrði ekki önnur ályktun dregin en að A ætti við fíknivanda að stríða sem að öllum líkindum væri alvarlegur og djúpstæður. Þá lægi fyrir að lögregla hefði ítrekað haft afskipti af A á því tímabili sem barn hennar hefði verið vistað utan heimilis. Talið var að málið hefði verið rannsakað eins vel og kostur væri með hliðsjón af því að A hefði sjálf staðið í vegi fyrir því að unnt hefði verið að skoða nánar vissa þætti sem tengdust aðstæðum barnsins í hennar forsjá, en ekki hefði reynst unnt að ljúka forsjárhæfnismati eða kanna aðstæður á heimili A með óboðuðu eftirliti. Skortur á samvinnu A við BR hefði jafnframt leitt til þess að ekki hefði reynst mögulegt að beita vægari úrræðum sem BR væru tæk til að aðstoða A og barn hennar. Var það því mat dómsins að vægari úrræði væru fullreynd. Jafnframt var að mati dómsins ekki tilefni til að efast um að tengsl barnsins og A væru náin og að vilji barnsins til að dvelja hjá A væri einlægur. Aftur á móti gæti afstaða barnsins ekki ráðið úrslitum um niðurstöðu málsins. Byggði héraðsdómur á því að það væri barninu fyrir bestu að A yrði svipt forsjá þess. Byggðist sú niðurstaða á því hve mikilvægt það væri að barnið byggi við stöðugleika og öryggi í uppvexti sínum og að fyrirsjáanlegt væri hvernig aðstæður þess yrðu. Barnið hefði dvalið hjá móðurforeldrum sínum á meðan það hefði verið vistað utan heimilis og fyrir lægi að þau myndu áfram annast barnið. Í skýrslum talsmanns barnsins kæmi fram að því liði vel í þeirra umsjá þótt það kysi fremur að búa hjá A. Háttsemi A útilokaði að önnur og vægari úrræði en forsjársvipting kæmi að gagni til að ná framangreindu markmiði. Var krafa BR því tekin til greina og A svipt forsjá barns síns.

B krafðist þess að A yrði sviptur forsjá sonar síns á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi Landsréttar var rakið að fyrir lægi mat á forsjárhæfni A en í niðurstöðu þess kæmi fram að efast mætti um hæfni A til að fara með forsjá drengsins og tekið fram að A skorti innsæi og skilning á eigin hegðun. Hann hefði ekki séð neitt athugavert við aðstæður á heimili móður drengsins og hefði hann þó verið hluti af þeim aðstæðum. Loks væri grunur um samband foreldra drengsins og að hann færi aftur í óöruggar aðstæður. Í meðferðaráætlun sem A og B hefðu gert væri meðal annars gert ráð fyrir að forsjárhæfni A yrði endurmetin. Af gögnum málsins yrði ráðið að B hefði óskað eftir því að nánar tilgreindur sálfræðingur ynni endurmatið, en að hún hefði ekki fallist á það þar sem hún hefði nýverið skilað forsjárhæfnismati vegna deilu A við móður dóttur hans og teldi að ekkert nýtt myndi koma fram við endurmat. Af þessu tilefni óskaði B eftir upplýsingum frá sálfræðingnum, þar með talið um það hvort breytingar hefðu orðið á forsjárhæfni A frá fyrra mati. Af svörum sálfræðingsins yrði ráðið að þau tækju mið af forsjárhæfnismati sem sálfræðingurinn hefði unnið í tilefni af fyrrgreindri deilu A og móður eldri dóttur hans sem hefði á þeim tíma verið til úrlausnar fyrir héraðsdómi. Ljóst væri að þessi málsmeðferð væri ekki í samræmi við þá meðferðaráætlun sem lagt hefði verið upp með og báðir aðilar hefðu undirritað. Þrátt fyrir að B hefði ekki staðið við þennan hluta áætlunarinnar lægi einnig fyrir að A hefði ekki uppfyllt aðra þætti hennar, en það átti við um þá skuldbindingu hans að vera opinn gagnvart stöðu sinni og nýta alla þjónustu sem stæði til boða hjá Heimilisfriði. Þá væri til þess að líta að í skýrslutöku fyrir héraðsdómi hefði sálfræðingurinn verið spurð að því hvort upplýsingar um að umgengni hefði gengið vel og að jákvæð teikn væru á lofti hvað varðaði stuðning frá Ylfu nærþjónustu hefðu þýðingu fyrir mat hennar. Fram hefði komið að það kæmi henni ekki á óvart að stuðningsúrræðið hefði gengið vel enda gæti A verið jákvæður og tekið fyrirmælum. Þá hefði sálfræðingurinn lýst því að hún teldi ekki ástæðu til að endurskoða niðurstöðu sína um forsjárhæfni A. Staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um að uppfyllt væru skilyrði a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga til að fallast á kröfu B um að A yrði sviptur forsjá drengsins.

B krafðist þess að A yrði sviptur forsjá sona sinna, C og D, á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Með dómi héraðsdóms var fallist á kröfu B. Meðal gagna málsins var matsgerð sálfræðings um forsjárhæfni A. Í dómi héraðsdóms var rakið að mál A og sona hans hefðu áður verið til umfjöllunar dómstóla og hefði þeim lokið með úrskurðum sem staðfestu ákvarðanir forvera B um fósturráðstöfun drengjanna. Taldi héraðsdómur að fullvíst mætti telja að líkamlegri og andlegri heilsu drengjanna og þroska þeirra væri hætta búin færi stefndi með forsjá þeirra en sú niðurstaða byggði meðal annars á framburðum fyrir dómi og matsgerð um forsjárhæfni A. Væru skilyrði a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga fyrir sviptingu forsjár því fyrir hendi. Í dómi Landsréttar kom fram að sá vilji drengjanna að búa hjá A einkenndist að nokkru leyti á óskhyggju og að hugmyndir þeirra um framtíðarskipan mála gæti ekki breytt niðurstöðu málsins. Þá yrði að leggja til grundvallar, þegar litið væri til gagna málsins, að A væri ekki í stakk búinn til að sinna grunnþörfum drengjanna og veita þeim þær uppeldisaðstæður sem þeir þarfnast. Jafnframt bæru gögn málsins með sér að B hefði reynt ýmis stuðningsúrræði án þess að séð yrði að A hefði haft getu til að nýta sér þau svo nokkru næmi. Í því ljósi var fallist á þá niðurstöðu hins áfrýjaða dóms að vægari úrræði væru fullreynd og að meðalhófs hefði verið gætt við meðferð málsins hjá barnaverndaryfirvöldum. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

B krafðist þess að A yrði svipt forsjá sonar síns C á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að bæði í forsjárhæfnismati og matsgerð dómkvadds matsmanns, sem aflað var undir rekstri málsins í héraði, hefði verið komist að þeirri niðurstöðu að forsjárhæfni A væri skert. Þá hefði samvinna B og A ekki gengið sem skyldi frá því C var vistaður utan heimilis á árinu 2021. Af framlögðum matsgerðum þótti mega ráða að ástæður þess mætti að meginstefnu til að rekja til A og þeirra takmarkana sem hún glímdi við. Samkvæmt þessu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að skilyrði a- og d- liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga væru uppfyllt í málinu. Þá tók Landsréttur fram að það væri fullkominni óvissu undirorpið hvernig C myndi reiða af, færi hann aftur til A. Einnig var til þess vísað að A hefðu staðið til boða ýmis stuðningsúrræði af hálfu barna- verndaryfirvalda og að ekki yrði fallist á að B hefði við meðferð máls A ekki gætt meðalhófs. Enn fremur yrði ekki annað ráðið af málsgögnum en málefni A og C hefðu verið rannsökuð með fullnægjandi hætti en ítarleg gögn lægju fyrir um færni A til að annast C og líðan hans og aðstæður nú. Þá hefði ekkert haldbært komið fram í málinu um að jafnræðis hefði ekki verið gætt gagnvart A. Þóttu það vera brýnir hagsmunir C, sbr. 1. mgr. 4. gr. barnaverndarlaga, að hann fengi að dvelja áfram í núverandi umhverfi. Var samkvæmt öllu framansögðu fallist á kröfu B og A svipt forsjá C.

BR krafðist þess að A yrði svipt forsjá þriggja barna sinna á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Komst héraðsdómur að þeirri niðurstöðu að skilyrði fyrrgreindra ákvæða barnaverndarlaga væru uppfyllt, enda bæru gögn málsins með sér að daglegar uppeldisaðstæður barnanna hefðu verið óviðunandi í langan tíma. Jafnframt var vísað til fyrirliggjandi forsjárhæfnismata og þess umfangsmikla stuðnings sem A og faðir barnanna hefðu fengið án þess að það hefði skilað tilætluðum árangri. Þá taldi héraðsdómur að vægari úrræði hefðu verið fullreynd. Líta yrði til þess að A hefði ítrekað neitað að horfast í augu við vandann og neitað að þiggja aðstoð til að takast á við hann. Í ljósi stöðu barnanna og þarfa þeirra fyrir stöðugleika væri því ekki unnt að beita vægari úrræðum en forsjársviptingu. Fyrir Landsrétti lagði A áherslu á að unnt væri að beita vægari úrræðum til úrbóta en forsjársviptingu og hefði BR ekki gætt meðalhófs, sbr. 2. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga. Í dómi Landsréttar var rakið að mál barnanna hefði verið til meðferðar hjá BR með hléum frá 2015 og hefðu meira en 20 tilkynningar borist, en þær lytu flestar að drykkju foreldra og gruns um vanrækslu barnanna. Þá voru rakin ýmis úrræði sem reynd hefðu verið til að veita A stuðning og styrkja getu hennar til að annast börn sín. Vísaði Landsréttur til þess að gögn málsins bæru með sér að ýmsum vægari úrræðum hefði verið beitt og að A hefði notið stuðnings án þess að viðunandi árangri hefði verið náð. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um dómkvaðningu matsmanns í forsjársviptingarmáli gegn A.

B krafðist þess að A yrði svipt forsjá dóttur sinnar á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Með dómi héraðsdóms var fallist á kröfu B. Meðal gagna málsins voru tvær matsgerðir sálfræðings um forsjárhæfni A. Í dómi héraðsdóms var komist að þeirri niðurstöðu að þegar litið væri heildstætt til langvarandi vímuefnavanda A, geðræns vanda hennar og vanhæfni til að setja mörk og tryggja lágmarksöryggi barnsins væru skilyrði a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga fyrir sviptingu forsjár fyrir hendi. Þá var talið að vægari úrræði hefðu verið reynd í málefnum A og barnsins. Taldi héraðsdómur að brýnt væri að stúlkan fengi næði til að vinna úr þeim áföllum sem hún hefði orðið fyrir og að festa og stöðugleiki kæmist á líf hennar til lengri tíma. Ekki væri forsvaranlegt að taka áhættuna af því að beita enn einu sinni tímabundinni vistun utan heimilis A eða öðrum vægari úrræðum en forsjársviptingu til að tryggja velferð hennar, sbr. 2. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að A væri nú að leita sér hjálpar við vímuefnavanda sínum og yrði ekki annað ráðið en að sú meðferð gengi vel. Þessar upplýsingar fengju þó ekki breytt þeim meginniðurstöðum framangreindra matsgerða, sem einnig fengu stuðning í öðrum gögnum málsins, að A hefði ekki nauðsynlega eða nægjanlega forsjárhæfni. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

BR krafðist þess að A yrði sviptur forsjá dóttur sinnar, B, á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi Landsréttar var rakið að dómkvaddur matsmaður, sem skilaði matsgerð í héraði um forsjárhæfni A, hafi talið sér fært, á grundvelli fyrirliggjandi gagna og athugunar sinnar, að draga þær sérfræðilegu ályktanir sem í matsgerðinni greindi. Þá væri samhljómur á milli matsgerðarinnar og annarra fyrirliggjandi sálfræðilegra gagna þegar kæmi að lýsingu á A. Yrði ekki talið draga úr sönnunargildi matsgerðarinnar þótt matsmaður hafi fallið frá því að leggja sálfræðileg próf fyrir A. Þá breytti bætt staða A ekki meginniðurstöðum fyrrnefndrar matsgerðar, sem fengi einnig stuðning í öðrum gögnum, um að forsjárhæfni A gagnvart dóttur sinni, B, væri mjög alvarlega skert. Með vísan til gagna málsins yrði að telja hættulegt velferð B að ganga þvert gegn skýrum vilja hennar um að búa áfram hjá fósturfjölskyldu sinni en ekki hjá A og taka hana úr núverandi aðstæðum með tilheyrandi röskun á stöðugleika og enn einu tengslarofinu. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var niðurstaða hans staðfest um að svipta A forsjá dóttur sinnar, B.

BR krafðist þess að A yrði sviptur forsjá tveggja barna sinna, B og C, á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna, var komist að þeirri niðurstöðu að skilyrði fyrrgreindra ákvæða fyrir sviptingu forsjár A væru uppfyllt. Þá hefði BR þegar gripið til þeirra úrræða sem tæk væru samkvæmt 23. gr. og 24. gr. laga nr. 80/2002 í því skyni að styðja við A í foreldrahlutverki sínu og búa börnum hans viðunandi uppeldisskilyrði. Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum um langvarandi fíknivanda A og erfiðleika hans við að halda sig frá neyslu slíkra efna var talið ólíklegt að hann yrði í bráð fær um að vinna bug á þeim annmörkum sem drógu úr hæfni hans til að bera ábyrgð á börnum sínum. Eins og málið lægi fyrir þótti ljóst að fullreynt væri að gefa A tækifæri til að axla ábyrgð og sinna forsjárskyldum sínum og að ekki væri unnt að beita vægari úrræðum en forsjársviptingu, sbr. 2. mgr. 29. gr. laga nr. 80/2020. Var A því sviptur forsjá barna sinna, B og C.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um dómkvaðningu matsmanns í forsjársviptingarmáli gegn A. A krafðist þess fyrir Landsrétti að fallist yrði á kröfu hennar um að dómkvaddur yrði einn hæfur og óvilhallur matsmaður til að skoða og leggja sérfræðilegt mat á forsjárhæfni hennar og að ríkissjóður stæði straum af kostnaði við matið. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í málinu lægju fyrir tvær matsgerðir sérfróðra manna um forsjárhæfni A. Þá var rakið að samkvæmt 2. mgr. 56. gr. barnaverndarlaga geti dómari lagt fyrir aðila að afla nánar tilgreindra gagna, en leggi hann fyrir foreldra að afla þeirra sé honum heimilt að ákveða að kostnaður við gagnaöflun greiðist úr ríkissjóði. Gagnaöflun á grundvelli ákvæðisins sé ekki undir því komin að málsaðili krefjist hennar. Í barnaverndarlögum sé ekki að finna heimild til að kæra úrskurð um það efni sem um ræddi og af sömu ástæðu yrði kæruheimild ekki heldur sótt í c-lið 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Brast því kæruheimild í málinu og hefði héraðsdómur átt að taka afstöðu til beiðni sóknaraðila með ákvörðun í stað úrskurðar, sbr. 1. mgr. 112. gr. laga nr. 91/1991. Var málinu því vísað af sjálfsdáðum frá Landsrétti.

A og B áfrýjuðu dómi héraðsdóms þar sem þau voru svipt forsjá dætra sinna fjögurra með vísan til a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi Landsréttar var litið til þess að eftir dómtöku málsins hefði fallið dómur Landsréttar í sakamáli á hendur A og B þar sem A var sakfelldur í öllum meginatriðum fyrir stórfelld brot í nánu sambandi gagnvart dætrunum fjórum og fyrir brot í nánu sambandi gagnvart B. Samkvæmt dómnum voru brot hans liður í ógnarástandi á heimili fjölskyldunnar sem hann viðhélt í langan tíma. Með sama dómi var B sakfelld fyrir sams konar brot gagnvart þremur elstu dætrunum og var alvarleiki brota hennar einkum talinn felast í endurtekinni, ógnandi og niðurlægjandi háttsemi sem náð hefði yfir langan tíma. Þá var litið til þess að afstaða elstu dætranna þriggja hefði verið skýr um að þær vildu engin samskipti hafa við A, vildu ekki búa hjá B og vildu að öðru leyti mjög takmörkuð samskipti við hana hafa. Að lokum var litið til þess að málsgögn bæru með sér að forsjárhæfni B og tengsl hennar við stúlkurnar væri skert og að vandséð væri að unnt væri að byggja upp traust og tengsl dætranna við B að nýju. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Með dómi héraðsdóms 23. nóvember 2020, sem ekki var áfrýjað, var A sýknuð af kröfu BR um sviptingu forsjár dóttur sinnar, B. BR höfðaði á ný mál á hendur A og krafðist þess að A yrði svipt forsjá B á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. A krafðist þess að málinu yrði vísað frá dómi á grundvelli 2. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála en ellegar sýknu. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að það gæfi auga leið að þótt kröfu um að svipta foreldra forsjá hefði áður verið hafnað fyrir dómi gætu aðstæður síðar breyst á þann veg að nauðsynlegt væri að gera sömu kröfu til verndar barni. Þá styddist krafa BR í málinu að verulegu leyti við gögn um það hvernig A hefði tekið á fíknivanda sínum eftir að héraðsdómur gekk. Var kröfu A um frávísun málsins hafnað. Landsréttur tók fram að A glímdi við langvarandi fíknivanda og yrði ráðið af framlögðum gögnum að vímuefnaneysla hennar hefði valdið því að daglegri umönnun, uppeldi og samskiptum hennar og stúlkunnar væri alvarlega ábótavant. A hefði ekki auðnast að taka á fíknivanda sínum þannig að hún væri í stakk búin til að fara með forsjá stúlkunnar. Væri A augljóslega vanhæf til að fara með forsjána og þær aðgerðir sem BR hefði ítrekað reynt að beita til að styðja við hana hefðu ekki skilað viðunandi árangri. Var niðurstaða héraðsdóms um að A skyldi svipt forsjá B því staðfest.

BR krafðist þess að A yrði svipt forsjá sonar síns á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Með dómi héraðsdóms var fallist á kröfu BR. Í dómi héraðsdóms var skírskotað til forsjárhæfnismats og gagna sem fyrir lægju í málinu. Vísaði héraðsdómur til þess að vegna langvarandi vímuefnavanda A og erfiðleika hennar við að halda sig frá neyslu slíkra efna og sökum skorts á innsæi í eigin vanda og vanda drengsins væri afar ólíklegt að hún yrði um sinn fær um að vinna bug á þeim annmörkum sem drægju úr hæfni hennar til að bera ábyrgð á barni. Þegar litið væri til þarfar sonar A fyrir stöðugt umhverfi taldi héraðsdómur enn fremur liggja fyrir að ekki væri unnt að beita tímabundinni vistun eða öðrum vægari úrræðum en forsjársviptingu til að tryggja velferð drengsins. Í dómi Landsréttar var rakið að A hefði um tíu mánaða skeið haldið sig frá vímuefnum, ef frá væri talið eitt skipti. Jafnframt lægi ekki annað fyrir en að A hefði sinnt umönnun nýfæddrar dóttur sinnar á fullnægjandi hátt. Þá hefði drengurinn, samkvæmt gögnum málsins, miklar sérþarfir og ætti við flókinn vanda að etja sem hann þyrfti hjálp við frá uppalendum og fagfólki. Með hliðsjón af forsögu A, langvarandi vímuefnaneyslu og sálræns vanda hennar þótti ekki komin nægileg reynsla á edrúmennsku hennar og frammistöðu við barnauppeldi til þess að raunhæft væri að fela henni hið vandasama og krefjandi verkefni að annast uppeldi sonar síns samhliða uppeldi og umönnun nýfæddrar dóttur sinnar. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var því staðfest niðurstaða hans um að ekki væri forsvaranlegt að raska því mikilvæga jafnvægi sem nú hefði loks verið komið á í lífi drengsins og að hagmunir hans þyrftu að ganga framar óskum A, sbr. 1. mgr. 4. gr. barnaverndarlaga. Var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að A var svipt forsjá sonar síns.

C krafðist þess að A og B yrðu svipt forsjá sonar síns, D, á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi Landsréttar var lögð til grundvallar niðurstaða yfirmatsgerðar um að A og B væru ekki hæf til að fara með forsjá D. Var í því efni meðal annars litið til þess að vegna einhverfu A og útkomu B á persónuleikaprófum hefðu þau skert innsæi og skerta getu til að setja sig í spor D og sinna þörfum hans, auk þess sem lífstíll þeirra einkenndist af óstöðugleika, vanvirkni og félagslegri einangrun. Þá teldu yfirmatsmenn einnig hættu á að B myndi beita ofbeldi inni á heimilinu og ógna þannig öryggi D. Jafnframt hefði enginn þeirra matsmanna sem að málinu hafði komið talið A og B hæf til að fara með forsjá D. Með vísan til þess og gagna málsins að öðru leyti var talið að A og B væru augljóslega vanhæf til þess að fara með forsjá D og að fullvíst væri að líkamlegri eða andlegri heilsu hans og þroska væri hætta búin færu þau með forsjá hans. Þóttu skilyrði d- liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga fyrir forsjársviptingu því uppfyllt. Á hinn bóginn þóttu skilyrði a-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga ekki uppfyllt í málinu. Þá var ekki talið að 2. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga stæði forsjársviptingunni í vegi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um dómkvaðningu matsmanns til að meta forsjárhæfni hans á ný og skoða nánar tilgreind atriði. Í úrskurði Landsréttar var litið til þess að í málinu lægju fyrir tvö sálfræðimöt um forsjárhæfni A og þar af annað nýlegt. Þá lágu fyrir ítarleg gögn um persónulegar aðstæður A og samskipti hans og barnsmóður við barnaverndaryfirvöld. Að virtum gögnum málsins þótti ekkert gefa til kynna að slíkar breytingar hefðu enn sem komið er orðið á högum A að raskað gætu grundvelli þeirrar matsgerðar sem síðast var aflað um forsjárhæfni hans. Var því talið að málið væri nægjanlega upplýst í skilningi 1. mgr. 56. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest.

BR krafðist þess að A yrði sviptur forsjá dóttur sinnar á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Með dómi héraðsdóms var fallist á kröfu BR. Fyrir Landsrétti byggði A meðal annars á því að skilyrðum fyrrgreindra ákvæða laga nr. 80/2002 væri ekki fullnægt enda hefði ekki farið fram fullnægjandi rannsókn á því hvaða þjónusta stæði honum til boða á grundvelli laga nr. 38/2018 um þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir og 23. gr. samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks. Í dómi Landsréttar var rakið að margháttuð stuðningsúrræði hefðu verið reynd til að styrkja A í því að rækja forsjárskyldur hans. Við úrlausn málsins var litið til þriggja forsjárhæfnismata sem lágu fyrir í málinu, þar á meðal til matsgerðar dómkvadds matsmanns sem unnin var með aðkomu fötlunarfræðings. Niðurstöður forsjárhæfnismatanna voru á einn veg um að A byggi ekki yfir nauðsynlegri hæfni til að fara með forsjá dóttur sinnar jafnvel þótt hann hefði notið umtalsverðar aðstoðar við umönnum barnsins. Þá hefði barnið tekið stórstígum framförum í þroska og líðan í vistun hjá núverandi fósturforeldrum. Með vísan til framangreinds en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um að A skyldi sviptur forsjá dóttur sinnar á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. barnaverndarlaga.

BR krafðist þess að A yrði svipt forsjá sonar síns á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Með dómi héraðsdóms var fallist á kröfu BR. Samhliða máli þessu var rekið mál varðandi kröfu BR um að A yrði svipt forsjá dóttur sinnar. Í dómi Landsréttar var meðal annars litið til matsgerða dómkvaddra matsmanna um forsjárhæfni og geðheilbrigði A og nýrra gagna um afskipti lögreglu af A. Var það niðurstaða fyrrnefndrar matsgerðar að A væri ekki hæf til að fara með forsjá barna sinna og niðurstaða þeirrar síðarnefndu að vegna geðrænna truflana gæti hún ekki sinnt þeim sem skyldi. Fyrir Landsrétti vísaði A til þess að hún hefði ekki fengið viðeigandi stuðning frá barnavernd til að bæta forsjárhæfni sína og að vægari úrræði hefðu ekki verið reynd. Talið var að þótt fallast mætti á að aðgerðir til að styðja fjölskylduna hefðu mátt vera markvissari á nánar tilgreindum tíma hefðu A staðið fjölmörg úrræði til boða allt frá fæðingu dóttur hennar. Aðgerðir barnaverndar hefðu ekki borið árangur og gögn málsins bæru ótvírætt með sér að börnin hefðu búið við óviðunandi aðstæður í umsjá A. Drengurinn dveldi nú hjá fósturforeldrum við góðar aðstæður og horfur væru á því að það fóstur gæti orðið til frambúðar. Var það mat Landsréttar að það væru brýnir hagsmunir drengsins að hann fengi að búa við öryggi og stöðugleika en því yrði ekki við komið færi A með forsjá hans. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um að A skyldi svipt forsjá sonar síns á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. barnaverndarlaga.

BR krafðist þess að A og B yrðu svipt forsjá dóttur sinnar á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Með dómi héraðsdóms var fallist á kröfu BR. Samhliða máli þessu var rekið mál varðandi kröfu BR um að A yrði svipt forsjá sonar síns. Í dómi Landsréttar var meðal annars litið til matsgerða dómkvaddra matsmanna um forsjárhæfni og geðheilbrigði A og nýrra gagna um afskipti lögreglu af A. Var það niðurstaða fyrrnefndrar matsgerðar að A væri ekki hæf til að fara með forsjá barna sinna og niðurstaða þeirrar síðarnefndu að vegna geðrænna truflana gæti hún ekki sinnt þeim sem skyldi. Fyrir Landsrétti vísaði A til þess að hún hefði ekki fengið viðeigandi stuðning frá barnavernd til að bæta forsjárhæfni sína og að vægari úrræði hefðu ekki verið reynd. Talið var að þótt fallast mætti á að aðgerðir til að styðja fjölskylduna hefðu mátt vera markvissari á nánar tilgreindum tíma hefðu A staðið fjölmörg úrræði til boða allt frá fæðingu dóttur hennar. Aðgerðir barnaverndar hefðu ekki borið árangur og gögn málsins bæru ótvírætt með sér að telpan hefði búið við óviðunandi aðstæður í umsjá A. Var það mat Landsréttar að það væru brýnir hagsmunir telpunnar að hún fengi að búa við öryggi og stöðugleika en því yrði ekki við komið færi A með forsjá hennar. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um að A skyldi svipt forsjá dóttur sinnar á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. barnaverndarlaga. Þá kom fram að forsjárhæfni B væri ekki vefengd í málinu. Fyrir lægi skýr afstaða B um að hann hygðist ekki hafa telpuna í sinni umsjá sem hann hefði og sýnt í verki með afskiptaleysi. Telpan dveldi nú hjá fósturforeldrum við góðar aðstæður og horfur væru á því að það fóstur gæti orðið til frambúðar. Að mati Landsréttar væri mikilvægt að þeim áformum yrði ekki teflt í tvísýnu með vísan til fyrrgreindra hagsmuna telpunnar. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að B skyldi sviptur forsjá dóttur sinnar á grundvelli a-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga.

BF krafðist þess að A yrði svipt forsjá barns síns á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Með dómi héraðsdóms var fallist á kröfu BF. Í dómi Landsréttar var litið til matsgerðar sem bar um skerta forsjárhæfni A. Þá var rakið að barnið hefði frá níu mánaða aldri verið í umsjá annarra en foreldra sinna. Á þeim tíma hefði það aðeins hitt A tvisvar sinnum. Barnið hefði á þessum tíma dafnað vel og aðlagast öllu sínu félagslega umhverfi í fósturvistun. Yrði fallist á kröfu A væri ljóst að um mjög mikið rask yrði að ræða fyrir barnið sem þekkti ekki aðrar aðstæður en þær sem það byggi nú við. Í matsgerð dómkvadds matsmanns og vitnisburði hans fyrir héraðsdómi kom fram að lífshlaup A einkenndist af óstöðugleika. Hún hefði, auk þess að glíma við fíknivanda, langa áfallasögu og stríddi við djúpstæða bresti í persónuleika sem þyrftu endurhæfingar við. Sá stutti tími sem A hefði verið edrú og afmarkaðist af þéttu eftirliti barnaverndar réttlætti ekki þá áhættu sem í því fælist að fela henni umsjá barnsins á ný. Var niðurstaða héraðsdóms um að A skyldi svipt forsjá barns síns því staðfest.

BK krafðist þess fyrir héraðsdómi að A yrði svipt forsjá þriggja barna sinna, B, C og D, á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Við meðferð málsins í héraði féllst A á kröfu BK um að hún yrði svipt forsjá sonar síns, B. Héraðsdómur tók til greina kröfu BK um að A yrði svipt forsjá allra barnanna þriggja. Fyrir Landsrétti krafðist A sýknu af kröfu BK um að hún skyldi svipt forsjá barnanna C og D. Í dómi Landsréttar var litið til tveggja matsgerða sem báru báðar um skerta forsjárhæfni A. Í síðara matinu kom meðal annars fram að A hefði nýtt sér stuðningsúrræði til skamms tíma en ekki virst hafa burði til að bæta úr ástandinu eða vilja til að axla á því ábyrgð. Í ljósi fyrri aðgerða og þar sem enginn vilji eða geta til breytinga virtist vera til staðar hjá A myndi frekari ráðgjöf og inngrip ekki skila nægilegum árangri. Ný gögn um hagi A sem lögð voru fram fyrir Landsrétti þóttu ekki breyta þessu mati. Var niðurstaða héraðsdóms um að A skyldi svipt forsjá barnanna B og C því staðfest.

BR krafðist þess að A yrði svipt forsjá þriggja barna sinna á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Með dómi héraðsdóms var fallist á kröfu BR hvað varðar tvo syni A. Hún var aftur á móti sýknuð af kröfu um sviptingu forsjár dóttur hennar sem var á unglingsaldri. Þeirri niðurstöðu var ekki skotið til Landsréttar. Dómur héraðsdóms skírskotaði til forsjárhæfnimats um að A hefði glímt við andlega sjúkdóma og aðra erfiðleika um árabil og virtist umönnun barna hennar líða stórlega fyrir það. Hún væri ófær um að vernda börn sín gegn þessum erfiðleikum sem birtust í alvarlegri vanrækslu. Með vísan til gagna málsins, forsjárhæfnismatsins, matsgerðar dómkvadds matsmanns sem og framburðar sérfræðinga og starfsmanna BR fyrir dómi var það mat dómsins að hæfni A til að fara með forsjá drengjanna væri alvarlega skert. Þá hefði sú mikla aðstoð og hjálp sem hún hefði fengið ekki skilað viðunandi og varanlegum árangri og því talið að áskilnaði 2. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga væri fullnægt. Væru því skilyrði laganna til forsjársviptingar uppfyllt hvað synina tvo snerti. Í dómi Landsréttar var þessi niðurstaða héraðsdóms staðfest með vísan til forsendna hans.

BK krafðist þess að A yrði svipt forsjá þriggja barna sinna á grundvelli a-, c- og d- liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi Landsréttar var litið til tveggja matsskýrslna sem báru báðar um skerta forsjárhæfni A. Í síðara matinu kom fram að þrátt fyrir beitingu ýmissa stuðningsúrræða síðustu ár hefðu ekki orðið merkjanlegar breytingar til batnaðar að því er varðaði heimilislíf, öryggi og vernd barnanna og að aðstæður þær, sem börnin hefðu búið við á heimili A, hefðu verið bæði ófullnægjandi og skaðlegar. Landsréttur taldi að staða og hagir A væru í öllum aðalatriðum óbreytt frá því dómur féll í héraði og börnin hefðu þrifist vel eftir að þau voru vistuð utan heimilis og hefðu tekið framförum. Með vísan til tveggja matsskýrslna um forsjárhæfni A, vitnisburða og gagna málsins þótti ljóst að skilyrði fyrir forsjársviptingu væri fullnægt og að önnur og vægari úrræði væru fullreynd. Var niðurstaða héraðsdóms um að A skyldi svipt forsjá barna sinna því staðfest.

BK krafðist þess að A yrði svipt forsjá dóttur sinnar B á grundvelli a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Héraðsdómur féllst ekki á að skilyrðum framangreindra ákvæða væri fullnægt þar sem vægari úrræði hefðu ekki verið fullreynd. Var A því sýknuð af kröfum BK. Í dómi Landsréttar kom fram að áður en mál þetta var höfðað hefði A falið móður sinni forsjá B með samningi á grundvelli 3. mgr. 32. gr. barnalaga nr. 76/2003. Gera yrði þá kröfu til barnaverndarnefndar áður en tekin væri íþyngjandi ákvörðun á grundvelli barnaverndarlaga að allar aðstæður væru með þeim hætti að ótvírætt mætti telja að slík ákvörðun væri nauðsynleg til að tryggja hagsmuni og velferð barnsins, meðal annars með rannsókn á því hvort beita mætti öðrum vægari úrræðum en forsjársviptingu. Slík rannsókn yrði ekki einskorðuð við athugun á þeim sérgreindu barnaverndarúrræðum sem talin væru upp í barnaverndarlögum. Telja yrði að nefndur samningur A og móður hennar um forsjá B fæli í sér vægari leið gagnvart A og B en forsjársvipting enda lægi ekkert fyrir sem gæfi tilefni til að ætla að slík tilhögun forsjár gengi gegn hagsmunum og velferð barnsins. Engin gögn hefðu verið lögð fram í málinu sem renndu stoðum undir að hagsmunum B kynni að vera ógnað færi hún í forsjá móðurömmu sinnar. Með vísan til 1. mgr. 56. gr. barnaverndarlaga, reglna um meðalhóf og fyrirliggjandi gagna um hæfni móður A til þess að taka að sér forsjá B var ekki fallist á að BK hefði haft forsendur til þess að taka ákvörðun um höfðun forsjársviptingarmáls. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu A af kröfum BK.

Barnaverndarnefnd R krafðist þess að A yrði svipt forsjá dóttur sinnar á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi Landsréttar var rakið að fyrir lægi ítarlegt sálfræðilegt mat á forsjárhæfni A þar sem meðal annars kæmi fram að A gæti engan veginn talist hæf til að fara með forsjá dóttur sinnar og tryggja velferð hennar og öryggi. Jafnframt að veikindi A væru langvinn og ekki yrði séð að hún myndi öðlast nægjanlega forsjárhæfni þrátt fyrir áframhaldandi geðmeðferð. Þá var í dómi Landsréttar rakið að dóttir A væri með þroskafrávik sem kölluðu á mikla umönnun og að stúlkan hefði tekið stórstígum framförum eftir að hún hefði verið vistuð utan heimilis. Að þessu gættu og að virtum gögnum málsins þótti ekkert hafa komið fram sem fengi haggað mati héraðsdóms á hæfni A til að fara með forsjá dóttur sinnar og að uppfyllt væru skilyrði a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga til að A yrði svipt forsjá hennar. Jafnframt að önnur og vægari úrræði væri fullreynd og að forsjársvipting A væri telpunni fyrir bestu. Var niðurstaða héraðsdóms um að A skyldi svipt forsjá dóttur sinnar því staðfest.

BR krafðist þess að A yrði svipt forsjá dóttur sinnar á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti, var til þess vísað að í málinu lægi fyrir að margvísleg stuðningsúrræði hefðu verið reynd til úrbóta fyrir A áður en krafa um forsjársviptingu var sett fram og var það niðurstaða dómsins að almenn úrræði til stuðnings A hefðu verið fullreynd. Þá lægju fyrir tvær skýrslur sálfræðinga um forsjárhæfni A með ítarlegum upplýsingum um vanda hennar við umönnun barnsins. Að virtum öllum gögnum málsins og aldri barnsins var það mat dómsins, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmanni í héraði og í Landsrétti, að forsjárhæfni A væri verulega skert og að hún væri ófær um að sinna daglegri umönnun og uppeldi dóttur sinnar. Var talið fullvíst að líkamlegri og andlegri heilsu barnsins og þroska væri hætta búin færi A með forsjá þess. Var þá einkum litið til skorts á innsæi A í þarfir barnsins og skorts á tengslamyndun hennar við barnið. Talið var ljóst af gögnum málsins og skýrslum vitna fyrir dóminum að ekki hefðu myndast þau djúpu tilfinningatengsl á milli A og barnsins sem væru svo mikilvæg barni á fyrstu æviárum þess. Reynt hefði verið að aðstoða A við að mynda þessi tengsl en það hefði ekki tekist vegna vanhæfni hennar. Landsréttur taldi jafnframt að ekkert hefði komið fram í málinu sem gæfi til kynna að breytingar hefðu orðið á aðstæðum A frá því að dómur féll í héraði og að dóttir A hefði tekið stórstígum framförum í þroska og líðan eftir að hún var vistuð hjá núverandi fósturforeldrum. Krafa BR var því tekin til greina.

Barnaverndarnefnd B krafðist þess að A yrði svipt forsjá tveggja sona sinna á grundvelli a-, b-, c- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi Landsréttar var litið til þess að bæði í forsjárhæfnismati og matsgerð sálfræðings, sem aflað var að beiðni A undir rekstri málsins í héraðsdómi, var komist að þeirri niðurstöðu að forsjárhæfni A væri verulega skert og að velferð og þroska drengjanna yrði ógnað færu þeir aftur á heimili móður sinnar og lytu forsjá hennar. Þá var rakið að A hefði notið víðtæks stuðnings barnaverndaryfirvalda við umönnun og uppeldi barnanna, án þess að þau úrræði hefðu skilað árangri. Loks var litið til þess að vilji beggja drengja til að dvelja áfram hjá fósturforeldrum sínum væri skýr. Með vísan til matsgerðarinnar, forsjárhæfnismatsins, vitnisburða og gagna málsins þótti ljóst að skilyrði fyrir forsjársviptingu væri fullnægt og að önnur og vægari úrræði væru fullreynd. Var niðurstaða héraðsdóms um að A skyldi svipt forsjá barna sinna því staðfest.

BB krafðist þess að A yrði svipt forsjá tveggja barna hennar á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi Landsréttar var rakið að A hefði um nokkurra áratuga skeið glímt við ýmsa erfiðleika, hún hefði ítrekað gengist undir vímuefnameðferðir og lagst inn á geðdeild og börn hennar hefðu margoft verið vistuð utan heimilis. Í málinu lá meðal annars fyrir álitsgerð sálfræðings um forsjárhæfni B, en þar voru veikleikar A sem uppalanda taldir það alvarlegir að hún hefði ekki nægjanlega hæfni til að fara með forsjá barnanna. Einnig lá fyrir matsgerð dómkvadds matsmanns þar sem var talið að A myndi hafa viðunandi forsjárhæfni ef hún héldi sig frá neyslu, en að erfitt væri að spá fyrir um framvindu varðandi fíkn. Í niðurstöðu Landsréttar kom fram að við mat á forsjárhæfni A yrði ekki litið fram hjá því að A hefði áður átt löng tímabil án vímuefnanotkunar en síðan fallið að nýju, auk þess sem vandamál hennar væru ekki aðeins bundin við fíkn. Þá var rakið að dóttir A hefði ítrekað lýst eindregnum vilja sínum til að búa áfram hjá fósturforeldrum sínum. Auk þess væru frumtengsl sonar A við fósturforeldra hans, en ljóst væri að forsjá A fæli ekki einungis í sér að hróflað yrði við þeim tengslum heldur einnig, í ljósi sögunnar, verulega áhættu á alvarlegum skaða ef A færi í sama far og fyrr. Í ljósi þessa, gagna málsins og hagsmuna barnanna taldi Landsréttur skilyrði a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga fyrir forsjársviptingu uppfyllt. Þá var ekki fallist á að brotið hefði verið gegn 2. mgr. 29. gr. barnaverndaralaga þegar krafa var sett fram um forsjársviptingu, en aðrar leiðir en forsjársvipting hefðu verið reyndar og börnin ítrekað vistuð utan heimilis. Var krafa BB um forsjársviptingu því tekin til greina.

BR krafðist þess að A yrði svipt forsjá sonar hennar á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Undir rekstri málsins fyrir héraðsdómi óskaði A eftir því að dómkvaddur yrði matsmaður til að meta forsjárhæfni hennar. Þeirri beiðni var hafnað með úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var af Landsrétti í málinu nr. 854/2019. Í dómi héraðsdóms var um mat á forsjárhæfni A meðal annars skírskotað til þess að stuðningsúrræði til handa henni hefðu ekki borið árangur og daglegri umönnun drengsins hefði verið stórlega ábótavant af hennar hálfu með hliðsjón af aldri hans og þroska. Öll vægari úrræði en forsjársvipting hefðu verið fullreynd þar sem A hefði ekki nýtt sér þau stuðningsúrræði sem henni hafi staðið til boða og sýnt af sér ábyrgðarlausa hegðun. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að ekkert hefði komið fram í málinu sem breytt gæti matinu á þörf fyrir nýtt mat á forsjárhæfni A. Því væri ekkert því til fyrirstöðu að dómur yrði lagður á málið á grundvelli fyrirliggjandi gagna án þess að nýrrar matsgerðar yrði aflað. Enn fremur gæti það að syni hennar hefði ekki verið skipaður talsmaður samkvæmt 3. mgr. 46. gr. laga nr. 80/2002 fyrr en eftir uppkvaðningu héraðsdóms og að ekki hefði verið leitast við að kanna vilja drengsins, sbr. 2. mgr. sömu greinar og 2. mgr. 55. gr. laganna, að atvikum virtum, ekki leitt til ómerkingar héraðsdóms. Þá hefði ekkert komið fram við meðferð málsins fyrir Landsrétti sem væri til þess fallið að hagga mati héraðsdóms á hæfni A til að fara með forsjá sonar hennar. Var niðurstaða héraðsdóms um forsjársviptingu því staðfest.

B krafðist þess að A yrði sviptur forsjá tveggja barna sinna með vísan til a- og d-liða 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi Landsréttar var meðal annars litið til þess að börnin hefðu verið vistuð sjö sinnum utan heimilis A og búið við langvarandi óstöðugleika og vanrækslu í umsjón hans. Talið var að málsgögn bentu með ótvíræðum hætti til þess að hann skorti verulega innsæi og skilning á þörfum þeirra fyrir stöðugleika og öryggi. Var því talið fullvíst að daglegri umönnun og uppeldi barnanna og andlegri heilsu þeirra væri stefnt í hættu undir forsjá A. Var krafa B því tekin til greina.