Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

6 dómar fundust

Lagagrein: 114. gr. laga nr. 75/1981 — Lög um tekjuskatt og eignarskatt

Hæstiréttur birt 16. janúar 2019

18/2018

Ólafía Ólafsdóttir (Guðni Ásþór Haraldsson lögmaður) gegn sýslumanninum á Suðurnesjum (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem staðfest var fjárnám S í fasteign Ó til tryggingar kröfu um vangreidd opinber gjöld fyrrum sambúðarmanns hennar vegna tekjuáranna 2006 og 2007, en fyrir lá að þau höfðu verið samsköttuð fram til ársins 2012. Fyrir Hæstarétti laut ágreiningur aðila að ábyrgð sambúðarfólks á gjöldum maka sem það er samskattað með að því er varðar gjöld sem eiga rætur að rekja til álags á tekjuskattstofna samkvæmt 2. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Taldi Ó það ekki standast að hún bæri ábyrgð á þeim refsiviðurlögum sem fælist í beitingu álags á vantalda skattstofna sambúðarmaka síns og vísaði í þeim efnum til 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 7. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Um ábyrgð Ó á skattgreiðslum fyrrum sambúðarmaka hennar vísaði S til 116. gr. laga nr. 90/2003 sem mælti fyrir um slíka ábyrgð. Í dómi Hæstaréttar var forsaga 108. og 116. gr. laga nr. 90/2003 rakin og hvaða breytingum reglur um álagningu skatts á tekjuskattstofn og gagnkvæma ábyrgð hjóna á skattgreiðslum hefðu tekið í tímans rás. Vísað var til þess að samkvæmt 116. gr. laganna bæru hjón og samskattað sambúðarfólk gagnkvæma ábyrgð á sköttum hvors annars í formi sjálfskuldarábyrgðar. Beiting heimildar samkvæmt 2. mgr. 108. gr. sömu laga fæli á hinn bóginn í sér refsikennd viðurlög eða refsiskatt sem yrði beitt gagnvart skattaðila án tillits til sakar hans. Með hliðsjón af 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 7. gr. mannréttindasáttmála Evrópu um skýrleika refsiheimilda, auk þeirra viðmiða sem mótast hefðu í dómaframkvæmd Mannréttindadómstóls Evrópu að þessu leyti, var talið að löggjafanum hefði verið í lófa lagið að kveða á um það með afdráttarlausum hætti, ef ætlunin hefði verið að láta ábyrgð maka skattaðila einnig ná til afleiðinga af beitingu álags samkvæmt 2. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003. Það hefði löggjafinn ekki gert. Var því ekki fallist á með S að 1. mgr. 116. gr. laganna fæli í sér heimild til þess að Ó yrði látin bera fjárhagslegar afleiðingar þeirrar hlutlægu refsingar sem lögð var á fyrrum sambúðarmann hennar í formi álags á skattstofna samkvæmt 2. mgr. 108. gr. sömu laga. Þar sem ekki var unnt á grundvelli gagna málsins að staðreyna með óyggjandi hætti hverju gjaldskuld sambúðarmaka Ó næmi ef skattstofnar hans hefðu ekki sætt hækkun með álagi var umþrætt fjárnám S fellt úr gildi.

Hæstiréttur birt 7. febrúar 2006

66/2006

Hólmfríður Á. Vilhjálmsdóttir (Steingrímur Þormóðsson hrl) gegn Tollstjóranum í Reykjavík (Guðfinna H. Þórsdóttir fulltrúi)
Lykilorð: Kærumál. Fjárnám. Skattur.

H krafðist þess að fellt yrði úr gildi fjárnám, sem gert var í fasteign hennar til tryggingar skattaskuldum sambýlismanns hennar. Talið var að þar sem H og sambýlismaðurinn hefðu talið fram sameiginlega til skatts allt frá árinu 1994 og notið þess hagræðis sem samsköttun fylgdi væru fyrir hendi þær aðstæður sem veittu T heimild til að krefja H um skattaskuld sambýlismanns hennar, sbr. 1. mgr. 116. gr. laga nr. 90/1993. Var hin umdeilda fjárnámsgerð því staðfest.

Hæstiréttur birt 22. janúar 2004

469/2003

Ólafur Magnússon (Magnús B. Brynjólfsson hdl) gegn tollstjóranum í Reykjavík (Svala Hilmarsdóttir fulltrúi)

T fékk gert fjárnám hjá Ó í tiltekinni eign hans fyrir kröfu vegna ógreiddra opinberra gjalda. Stóð fjárnámið óhaggað þegar T krafðist þess rúmu ári síðar að það yrði endurupptekið vegna sömu gjalda en fyrir hærri fjárhæð. Í framhaldinu var gert fjárnám í sömu eign Ó. Deildu aðilar um gildi þessara fjárnáma. Með vísan til þess að heimildir laga nr. 90/1989 um aðför til endurupptöku fjárnámsgerða áttu ekki við um þá aðstöðu sem um var að ræða í málinu var síðara fjárnámið fellt úr gildi. Þá var talið að tiltekin krafa T vegna launaskatts, tryggingagjalds og virðisaukaskatts samkvæmt fyrri aðfararbeiðni væri fyrnd. Var niðurstaðan því sú að það fjárnám stóð óraskað fyrir hluta þeirra gjalda sem aðfararbeiðnin tók til.

Hæstiréttur birt 28. febrúar 2002

87/2002

Fríða Bragadóttir (Jón Steinar Gunnlaugsson hrl) gegn tollstjóranum í Reykjavík (Gunnar Ármannsson hdl)

F bar ekki ábyrgð á greiðslu opinberra gjalda sambúðarmanns síns gjaldárin 1997 og 1998, enda þótt F og sambúðarmaður hennar hefðu verið skattlögð sem hjón umrædd ár. Í dómi Hæstaréttar segir að skattframtali F 1997 hafi fylgt beiðni um að hún yrði skattlögð sem einstaklingur það ár. Hafi skattstjóri því ekki mátt líta fram hjá beiðninni og skattleggja F og sambúðarmann hennar sem hjón umrætt ár. Um síðara árið sé þess að gæta að F og sambúðarmaður hennar hafi þá talið saman fram til skatts, en ekki óskað eftir því að vera skattlögð sem hjón. Á eyðublaði fyrir skattframtal 1998 hafi verið tekið fram að sambúðarfólk, sem uppfylli skilyrði fyrir samsköttun, gæti óskað eftir henni. Hafi jafnframt verið tekið fram að ekki yrði fallist á samsköttun nema fram kæmi ósk þar um frá báðum. Að virtum framtalsmáta F og sambúðarmanns hennar og þeim ummælum, sem fram komi á skattframtalinu, hafi skattstjóra ekki verið heimilt án frekari athugunar að draga ályktanir um afstöðu F til samsköttunar, heldur borið að inna hana og sambúðarmann hennar eftir því hvort þau óskuðu eftir að vera skattlögð sem hjón umrætt ár, sbr. 1. mgr. 96. gr. laga nr. 75/1981 og 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Afstaða F liggi nú fyrir. Vegna þessa annmarka á álagningu opinberra gjalda F 1998 geti hún ekki borið ábyrgð á opinberum gjöldum sambúðarmanns síns það ár.

Hæstiréttur birt 25. janúar 2002

34/2002

Sigurveig Gestsdóttir (Helgi Birgisson hrl) gegn tollstjóranum í Reykjavík (Gunnar Ármannsson hdl)

S var talin bera sjálfskuldarábyrgð á greiðslu opinberra gjalda af tekjum eiginmanns síns sem hann hafði aflað eftir að opinber skipti til fjárslita milli þeirra fóru fram á árinu 1993, en áður en þau skildu að borði og sæng á árinu 2000, sbr. 1. mgr. 114. gr. laga nr. 75/1981 um tekjuskatt og eignarskatt.

Hæstiréttur birt 19. október 2000

114/2000

Þrotabú Þórðar Þórðarsonar (Sveinn Andri Sveinsson hrl) gegn Bifreiðastöð Þórðar Þ. Þórðarsonar ehf (Helgi V. Jónsson hrl)

Þ, er sætti rannsókn skattrannsóknarstjóra vegna vantalinna skattstofna til tekjuskatts og útsvars í skattframtölum áranna 1990 til 1994, seldi, ásamt eiginkonu sinni, E, fyrirtækinu B ehf. fasteignir og lausafé gegn greiðslu tveggja skuldabréfa. Um leið og kaupsamningur þessi var gerður létu Þ og E af stjórnarstörfum í B ehf. og við tóku synir þeirra. Þ var eftir sem áður framkvæmdastjóri félagsins. Þrotabú Þ höfðaði mál gegn B ehf. til riftunar kaupsamningsins. Talið var að verulega lág verðlagning eignanna gæti ekki hafa dulist fjölskyldunni. Þegar síðan var virt að skuldabréfin, sem fyrir eignirnar áttu að koma, voru án allrar tryggingar, voru til langs tíma og án ákvæða um gjaldfellingu, var fallist á það með þrotabúinu að þeim hafi ekki mátt dyljast að yfirfærsla eignanna til B ehf. var óhæfileg og myndi leiða til þess að eignirnar yrðu ekki til fullnustu skattakröfum þeim sem yfirvofandi var að yrðu lagðar á Þ. Var gerningurinn því talinn riftanlegur í skilningi 141. gr. laga nr. 21/1991. Við mat á tjóni þrotabúsins samkvæmt 3. mgr. 142. gr. sömu laga var talið að líta bæri til heildarmats á aðstæðum, þ.á m. þess að forsendur kaupsamningsins hafi hlotið að miða við markaðsaðstæður á Akranesi og efnahagsástand á þeim tíma sem hann var gerður og miða hafi mátt við áframhaldandi rekstur fyrirtækisins í heild. Ítrustu bótakröfur þrotabúsins voru því lækkaðar að álitum.