Dómstólaleit

S var ákærður fyrir fíkniefna- og vopnalagabrot fyrir að hafa haft í vörslum sínum amfetamín og maríhúana og sverð sem fundust við húsleit á heimili hans. Í málinu krafðist S þess að refsing hans yrði milduð vegna þess að við húsleitina hefði myndatökumaður frá tilgreindum vefmiðli verið í för með lögreglu og myndskeið er sýndi handtöku hans og húsleitina birst á opinberu svæði vefmiðilsins. Mættu kunnugir þekkja hann þó andlit hans hefði verið hulið. Í dómi Hæstaréttar sagði að hafi húsleit á heimili S og handtaka hans verið framkvæmd á óþarflega meiðandi hátt kynni slíkt að skapa honum rétt til miskabóta eða hafa í för með sér aðrar lögfylgjur en ekki væri til úrlausnar í málinu hvort svo hefði verið. Þessi atriði gætu á hinn bóginn engin áhrif haft á ákvörðun refsingar fyrir þau brot sem S væri sakfelldur fyrir. Var niðurstaða héraðsdóms því staðfest.

Stefáni Ingimar Koeppen Brynjarssyni (Guðni Á. Haraldsson hrl.) Angelu Koeppen Brynjarsdóttur og (Kristján Stefánsson hrl.) Í málinu var S sakfelldur fyrir að hafa í hagnaðarskyni staðið fyrir stórfelldum innflutningi fíkniefna, annars vegar á árinu 1998 og hins vegar á árinu 2001. Einnig fyrir að hafa á árinu 1998 haft í vörslum sínum umtalsvert magn fíkniefna sem hann hafi ætlað til sölu hér á landi. H var sakfelldur fyrir að hafa tvívegis á árinu 2001 tekið við umtalsverðu magni fíkniefna frá S og að hafa selt þau eða ætlað að selja þau hér á landi. A var sakfelld fyrir hlutdeild í broti S þar sem hún hafi annast milligöngu í fíkniefnaviðskiptum S og H. Einnig þótti A hafa gerst sek um peningaþvætti með því að hafa tekið við peningum fyrir S, sem hún hafi vitað að voru ávinningur af fíkniefnasölu. Þegar litið var til þess að S hafði með innflutningi á miklu magni fíkniefna gerst sekur um stórfellda skipulega brotastarfsemi í auðgunarskyni þótti refsing hans hæfilega ákveðin 8 ára fangelsi. H var dæmdur í tveggja ára fangelsi. A var dæmd í 2 ára skilorðsbundið fangelsi. Fíkniefni sem haldlögð höfðu verið voru gerð upptæk, sem og peningar sem fundust í fórum sakborninga og lögregla hafði lagt hald á við rannsókn málsins.

V var ákærður fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa 22. mars 2002 haft í vörslum sínum amfetamín, sbr. 2. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni, sem og húsbrot og ölvunarakstur. V játaði þá háttsemi sem honum var gefin að sök, en krafðist sýknu af fyrstnefnda brotinu með vísan til þess að háttsemi hans hafi verið refsilaus þar sem amfetamín hafi á tímabilinu frá 29. júní 2001 til 27. mars 2002 fallið undir 3. gr. laga nr. 65/1974. Talið var að ákæruvaldinu hafi verið rétt að haga ákærunni í samræmi við það, enda hafi dómur Hæstaréttar 11. apríl 2002 í máli nr. 162/2002 tekið af allan hugsanlegan vafa í þessu efni. Af gögnum málsins yrði ekki annað ráðið en að sakflytjendur hafi átt færi á að tjá sig um hvort V kynni með þeirri háttsemi, sem lýst sé í ákæru, að hafa brotið gegn 3. gr. laga nr. 65/1974. Hafi málið verið reifað með tilliti til þessa lagaákvæðis fyrir Hæstarétti. Vörn V hafi því að þessu leyti ekki verið áfátt. Þótt í ákæru hafi ekki verið sérstaklega tilgreint að varsla V á amfetamíni hafi verið án heimildar hafi honum ekki getað dulist af lýsingu á háttsemi hans þar og heimfærslu brots hans til lagaákvæða að sakarefnið tók til óheimillar vörslu hans, enda hafi hann ekki haldið því fram að hann hafi notið undanþágu til hennar. Var þessi annmarki á ákærunni ekki talinn slíkur að hann væri því til fyrirstöðu að háttsemi V yrði felld undir ákvæði 3. gr. framangreindra laga, en refsing við broti gegn því væri vægari en þegar um væri að tefla fortakslaust bann við vörslu samkvæmt 2. gr. laganna, sbr. reglugerð nr. 233/2001 og nú reglugerð nr. 848/2002. Þá var heldur ekki talið að ákæruvaldið hafi brotið gefn jafnræðisreglu stjórnarskrárinnar með því að áfrýja aðeins dómi í máli ákærða til Hæstaréttar, en ekki öðrum sýknudómum. Var V því sakfelldur fyrir heimildarlausar vörslur á amfetamíni, sbr. 3. gr. laga nr. 54/1974. Var og honum gert að greiða 50.000 króna sekt í ríkissjóð og fallist á upptökukröfu ákæruvaldsins.

Lögregla krafðist þess með vísan til 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála að X yrði gert að sæta gæsluvarðhaldi. Hafði X gengist við því að hafa tekið við um 4 kg af amfetamíni, sem talið var að Y hefði sent hingað til lands frá Þýskalandi. Þá hafði X skýrt svo frá að hefði áður tekið við nokkru magni fíkniefna frá sama manni, þar á meðal 1 kg af amfetamíni og 300 g af kókaíni auk ótilgreinds magns af fíkniefninu MDMA, svo og sent peninga til hans. Í dómi Hæstaréttar segir að þegar metið sé hvort skilyrði séu til gæsluvarðhalds yfir X samkvæmt 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 verði ekki horft til þeirra fíkniefna, annarra en amfetamíns, sem X hafi gengist við að hafa tekið við. Í 1. mgr. 2. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni komi fram að varsla og meðferð ávana- og fíkniefna, sem talin séu upp í 6. gr. laganna, sbr. 3. gr. laga nr. 68/2001, sé óheimil á íslensku yfirráðasvæði. Amfetamín sé ekki meðal þeirra ávana- og fíkniefna. Í 2. mgr. 2. gr. áðurgreindra laga sé heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra veitt heimild til að mæla svo fyrir í reglugerð að varsla og meðferð annarra ávana- og fíkniefna, sem sérstaklega mikil hætta sé talin stafa af samkvæmt alþjóðasamningum, sé á sama hátt óheimil á íslensku yfirráðasvæði. Þegar X hafi tekið við því amfetamíni, sem um ræði í málinu, hafi verið í gildi fyrrnefnd reglugerð nr. 233/2001 eins og henni hafði verið breytt með reglugerð nr. 490/2001. Eftir hljóðan hennar hafi amfetamín ekki verið flokkað sem efni, sem bannað sé á íslensku yfirráðasvæði samkvæmt 2. gr. laga um ávana- og fíkniefni, sbr. 2. gr. reglugerðar nr. 233/2001, heldur sem efni, sem getið sé á fylgiskjali II með alþjóðasamningi um ávana- og fíkniefni frá 1971 með síðari breytingum. Á gildistíma þeirrar breytingar á reglugerð nr. 233/2001, sem gerð hafi verið með reglugerð nr. 490/2001, hafi amfetamín því fallið undir ákvæði 3. gr. laga um ávana- og fíkniefni. Innflutningur, sala og varsla efnisins á þessum tíma hafi því eingöngu verið heimil lyfsölum og þeim, sem ráðherra hafi veitt sérstakt leyfi til slíks, en öðrum bönnuð, sbr. 2. mgr. og 4. mgr. 3. gr. laganna. Þótt brot gegn því banni geti varðað refsingu samkvæmt 5. gr. laganna séu ekki skilyrði til að beita af því tilefni gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Var kröfu lögreglunnar því hafnað.