Leita í öllum dómstólum...
Niðurstöður
3 dómar fundust
Lagagrein: 2. mgr. 1. gr. laga nr. 64/1976 — Ábúðarlög
H ehf. höfðaði mál á hendur B ehf. og krafðist þess að fá viðurkennt að ekkert atkvæði fylgdi jörðinni Hvarfsdal í Dalasýslu sem er í eigu B ehf., í Veiðifélagi Búðardalsár, en óumdeilt var að jörðinni fylgdi veiðiréttur í Búðardalsá. Í dómi Landsréttar var þróun löggjafar um veiðirétt jarða og atkvæðisrétt í veiðifélögum rakin. Um atkvæðisrétt í veiðifélögum er í gildandi lögum fjallað í 1. mgr. 40. gr. laga nr. 61/2006 um lax- og silungsveiði. Þar kemur fram að eitt atkvæði í veiðifélagi fylgi hverri jörð sem á veiðirétt. Með jörð sé átt við jarðir sem fullnægi skilyrðum til að teljast lögbýli við gildistöku eldri jarðalaga nr. 65/1976. Þegar lögbýlisskilyrðið var fyrst tekið upp með lögum 53/1957 um lax- og silungsveiði var tilgangur þess ekki að svipta menn atkvæðisrétti í veiðifélögum sem þeir áttu þegar fyrir, heldur koma í veg fyrir að jörðum yrði skipt upp og eigendur gætu þannig aukið atkvæðisrétt sinn. Í lögunum nr. 53/1957 var síðan mælt sérstaklega fyrir um atkvæðisrétt eigenda eyðijarða. Þrátt fyrir að jörðin Hvarfsdalur hafi verið í eyði síðan árið 1938 hefur jörðinni fylgt atkvæðisréttur í veiðifélaginu frá stofnun þess árið 1973. Eyðijörðum hefur frá öndverðu verið veittur atkvæðisréttur í veiðifélögum og í lögum hefur sérstaklega verið mælt fyrir um atkvæðisrétt þeirra síðan árið 1957 að undanskildum árunum 2006-2009 en ákvæði um eyðijarðir var sérstaklega bætt inn í lög 61/2006, árið 2009 þar sem ætlunin hefði ekki verið að breyta atkvæðisrétti eyðijarða í veiðifélögum með lögum 61/2006. Með vísan til umfjöllunar um tilgreinda löggjöf, 72. gr. stjórnarskrárinnar um friðhelgi eignaréttar, meðalhófs og þess að atkvæðis- réttur í veiðifélagi verður ekki skertur afturvirkt, var talið óhjákvæmilegt að skýra inntak 1. mgr. 40. gr. laga nr. 61/2006, þannig að jörðin Hvarfsdalur, sem á veiðirétt í Búðardalsá, fari með atkvæðisrétt í veiðifélagi árinnar. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest.
Félagið H ehf. höfðaði mál gegn félaginu B ehf. og krafðist viðurkenningar á því að síðarnefnda félagið ætti ekki atkvæðisrétt í Veiðifélagi Búðardalsár á grundvelli eignarhalds á jörðinni Hvarfsdal. Niðurstaða málsins réðst af mati á því hvort jörðin Hvarfsdalur teldist hafa fullnægt skilyrðum laga til að teljast lögbýli við gildistöku eldri jarðalaga nr. 65/1976, sem er samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga um lax- og silungsveiði nr. 61/2006 forsenda þess að jörð fylgi atkvæðisréttur í veiðifélagi. Við úrlausn málsins var lagt til grundvallar að við þetta mat skyldi líta til skilyrða ábúðarlaga nr. 64/1976 sem tóku gildi á sama tíma og jarðalög nr. 65/1976. Dómurinn komst að þeirri niðurstöðu að Hvarfsdalur hefði uppfyllt þessi skilyrði við það tímamark sem máli skipti og B ehf. nyti því sem eigandi jarðarinnar atkvæðisréttar í veiðifélaginu. Því reyndi ekki á úrlausn um álitaefni varðandi stjórnskipulegt gildi umræddrar reglu 1. mgr. 40. gr. laga nr. 61/2006.
Ágreiningur málsins laut að því hvort stefnandi ætti veiðirétt fyrir landi sínu og hvort ákvæði þágildandi lax og silungsveiðilaga nr. 76/1970 um bann við aðskilnaði veiðiréttar frá bújörðum hafi átt við þegar stefnandi eignaðist landið. Taldi dómurinn að líta yrði svo á að umfangsmikill búrekstur í formi skógræktar hefði verið stundaður á jörðinni þegar stefnandi eignaðist land sitt og að jörðin hefði því verið landareign í skilningi fyrrgreindra laga nr. 76/1970.