Dómstólaleit

Ágreiningur aðila laut að því hvort kjararáði hefði við nánar tilgreindar ákvarðanir sínar á árinu 2011 borið skylda til að miða afturköllun á launalækkun V við 1. desember 2010, þegar ákvæði II til bráðabirgða í lögum nr. 47/2006 um kjararáð, sbr. lög nr. 148/2008 og 127/2009, rann sitt skeið á enda, en ekki 1. október 2011 eins og miðað var við. Í dómi Hæstaréttar kom fram að af athugasemdum með lögum nr. 148/2008 og 127/2009 yrði ekki dregin önnur ályktun en sú að frá og með 1. desember 2010 hefði farið um heimildir og skyldur kjararáðs til að endurskoða laun V eftir þeim almennu reglum sem giltu um störf og ákvarðanir þess samkvæmt lögum nr. 47/2006. Hefði kjararáði því borið að leggja mat á það hvort fram væru komnar breytingar á kjörum viðmiðunarhópa sem gæfu tilefni til að taka nýja ákvörðun um laun þeirra hópa er sætt hefðu tímabundinni skerðingu á kjörum sínum samkvæmt framangreindum breytingarlögum. Í athugasemdunum hefði því ekki falist sú ráðagerð að launakjörin yrðu sjálfkrafa færð aftur í fyrra horf 1. desember 2010. Þá var talið að V hefði ekki sýnt fram á að forsendur hefðu verið til þess að afturkalla launalækkun hans að öllu leyti eða hluta frá 1. desember 2010. Var Í sýknað af kröfu V.

V höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að nánar tilteknar ákvarðanir kjararáðs yrðu dæmdar ógildar þar sem þær hefðu verið haldnar alvarlegum ágöllum bæði að formi og efni. Samhliða kröfu um ógildingu krafðist V þess í aðal-, vara- og þrautavarakröfum sínum að Í yrði gert að greiða sér tilteknar fjárhæðir, sem hann taldi fela í sér leiðréttingu launa hans fyrir nánar tilgreint tímabil, en í þrautaþrautavarakröfu sinni að viðurkennt yrði að kjararáði „hafi borið að afturkalla launalækkun“ hans miðað við tilgreint tímamark. Í hinum kærða úrskurði héraðsdóms var málinu vísað frá dómi þar sem V hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að fá bæði leyst úr kröfu um ógildingu ákvarðana kjararáðs annars vegar og hins vegar fjárkröfum sínum en viðurkenningarkröfu í tilviki þrautaþrautavarakröfu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að hinar umþrættu ákvarðanir kjararáðs kvæðu ekki einungis á um atriði sem vörðuðu kjör V heldur einnig fjölda annarra manna og hefði hann því ekki lögvarða hagsmuni af því að fá þær ógiltar í heild sinni. Hvað fjárkröfur V vörðuðu var talið að þær fælu í sér áskilnað um að dómstólar tækju í raun ákvörðun um laun hans sem samkvæmt 1. gr. laga nr. 47/2006 um kjararáð væri í verkahring ráðsins að ákveða í samræmi við 8. til 10. gr. laganna. Með hliðsjón af framangreindu var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um frávísun aðal-, vara- og þrautavarakrafna V, auk kröfu um ógildingu samkvæmt þrautaþrautavarakröfu hans. Á hinn bóginn var fallist á með V að hann hefði lögvarða hagsmuni af því að fá efnisdóm um viðurkenningarkröfu í síðari kröfulið þrautaþrautavarakröfu sinnar eins og hún hafði verið þar sett fram. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfuna til efnismeðferðar.

A lét af störfum sem aðstoðarbankastjóri Ú í maí 1987. Á fundi bankaráðs Ú 2. apríl 1987 var ákveðið að A skyldi njóta eftirlauna sem næmu 70,5% af föstum launum bankastjóra. Þessi launakjör voru ákveðin einhliða af bankaráði Ú í samræmi við þágildandi lög um bankann. Ekki þótti sýnt fram á annað en að fjármálaráðuneytið hefði yfirtekið vald bankaráðsins til að ákvarða eftirlaun A þegar Ú var lagður niður. Í febrúar 1998 ákvað ráðuneytið að stofn til ákvörðunar eftirlauna skyldi miðaður við lokalaun bankastjóra L og skyldu eftirlaunin framvegis fylgja almennum launabreytingum bankastarfsmanna. A höfðaði síðar mál og krafðist þess að viðurkennt yrði að viðmiðunarfjárhæð lífeyrisgreiðslna hans eins og hún var 1. janúar 1998 skyldi fylgja vísitölu lífeyrisskuldbindinga fyrir opinbera starfsmenn, sem Hagstofa Íslands reiknar og birtir, og taka mánaðarlegum breytingum í samræmi við hana. Ekki var ágreiningur með aðilum um að viðmiðunarfjárhæð lífeyrisgreiðslna til A skyldi vera eins og hún var ákveðin 1. janúar 1998. Ágreiningur var hins vegar með aðilum um það hvað fælist í orðalaginu almennar launabreytingar. A taldi að túlka bæri hugtakið „almennar launabreytingar“ svo að þær tækju til allra launahækkana, sem yrðu á launum bankastarfsmanna á hverjum tíma, þar með taldar flokkatilfærslur og launaskrið. Það yrði eingöngu gert með því að styðjast við vísitölu lífeyrisskuldbindinga fyrir opinbera starfsmenn. Talið var að orðalagið „almennar launabreytingar bankastarfsmanna“ gæti aðeins vísað til almennra launahækkana sem ákveðnar væru í kjarasamningum, en einstaklingsbundnar launahækkanir, flokkatilfærslur og aðrar hækkanir, sem ekki væru almennar, gætu þar ekki komið til álita. Var Í sýknað af kröfu A.