Dómstólaleit

Yfirlýsing G við dómsuppsögu sem gefin var að viðstöddum verjanda um að hann hefði unað héraðsóminum var talin bindandi. Þá var áfrýjunarstefna í málinu gefin út of seint. Var málinu vísað frá Hæstarétti af þeim sökum.

S var sakfelldur fyrir að hafa ekið bifreið sviptur ökurétti. Við uppkvaðningu dómsins í héraði var bókað í þingbók að ákærði hefði unað dómi. Í kjölfarið sendi ríkissaksóknari endurrit dómsins til Fangelsismálastofnunar ríkisins 2. október 2007, áritað um að málinu yrði ekki áfrýjað af hálfu ákæruvaldsins. Með bréfi S 11. sama mánaðar tilkynnti hann ríkissaksóknara að hann vildi áfrýja dómnum. Því svaraði ríkissaksóknari 22. sama mánaðar þannig að bókað hefði verið eftir S í þingbók að hann hefði unað dómi og yrði áfrýjunarstefna því ekki gefin út. Verjandi S ítrekaði beiðni hans með bréfi til ríkissaksóknara 24. október 2007 þar sem S taldi ranglega bókað í þingbók að hann hefði unað dómi, auk þess sem yfirlýsingin hafði ekki verið undirrituð af hans hálfu. Var áfrýjunarstefna því gefin út 30. sama mánaðar eftir að lögmanni S hafði verið gefið færi á að halda fast við upphaflegu áfrýjunaryfirlýsinguna. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki yrði lagt til grundvallar í málinu að ákærði hefði afsalað sér rétti til málskots svo bindandi væri og að áfrýjun af hans hálfu, svo og ákæruvaldsins, væri komin innan lögmæts frests, sbr. 2. mgr. 151. gr. og 152. gr. laga nr. 19/1991. Var héraðsdómur staðfestur með vísan til forsendna, þó með þeirri athugasemd að ekki væru lagaskilyrði til að dæma ákærða í 10 mánaða fangelsi og fresta fullnustu 6 mánaða af refsivistinni skilorðsbundið í þrjú ár, sbr. 1. mgr. 57. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var þess í stað frestað ákvörðun um fullnustu 7 mánaða af refsivistinni skilorðsbundið í þrjú ár.

Bréf X þar sem hún lýsti þeirri ákvörðun sinni að áfrýja dómi á hendur sér til Hæstaréttar barst ríkissaksóknara 30. mars 2007. Þann 11. apríl 2007 var dómurinn birtur fyrir X og var þar skráð að hún tæki áfrýjunarfrest. Þann 30. apríl 2007 sendi ríkissaksóknari X og verjanda hennar bréf þar sem óskað var eftir frekari útlistun á því að hvaða ákæruliðum krafa X um sýknu laut. Tilkynning lögmanns X um áfrýjun dómsins barst ríkissaksóknara ekki fyrr en 28. ágúst 2007 og var þá áfrýjunarfrestur löngu liðinn, sbr. 2. mgr. 151. gr. laga nr. 19/1991, auk þess sem sú tilkynning uppfyllti ekki skilyrði ákvæðisins um efni slíkrar yfirlýsingar. Var því talið að annmarkar á tilkynningu X um áfrýjun hafi leitt til þess að áfrýjunarstefna hafi verið gefin út eftir að liðnar voru átta vikur frá uppkvaðningu héraðsdóms og var áfrýjun af hálfu ákæruvaldsins því ekki studd við 152. gr. laga nr. 19/1991. Var málinu því sjálfkrafa vísað frá Hæstarétti.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa með ofbeldi þröngvað Y til samræðis og var brotið talið varða við 194. gr. almennra hegningarlaga. Héraðsdómur taldi að ekki yrði litið fram hjá því að framburður stúlkunnar um að mökin hefðu verið gegn hennar vilja hefði verið afar óljós og benti ekki skýrlega til þess að X hefði beitt hana ofbeldi eða hótað henni ofbeldi eða að hann hafi mátt skynja af hegðun hennar að mökin væru gegn hennar vilja. Í dómi Hæstaréttar var með vísan til tilvitnana í skýrslur Y fyrir dómi ekki talið rétt það sem fram kom í forsendum héraðsdóms um óskýrleika framburðar hennar um hvort mökin hefðu verið gegn hennar vilja og að hann benti ekki skýrlega til að X hafi mátt skynja af hegðun hennar að svo væri, enda kæmi skýrt fram í tilvitnuðum svörum Y að mökin hefðu verið gegn hennar vilja og að hún segðist hafa gefið X það til kynna með ótvíræðum hætti. Þá var tekið fram að hafi héraðsdómur talið vafa leika á hvort beitt hafi verið ofbeldi eða hótun um það í umrætt sinn hafi borið að veita sakflytjendum kost á að reifa málið út frá því hvort heimfæra ætti brot X undir þágildandi ákvæði 195. gr. almennra hegningarlaga. Af framangreindum ástæðum var héraðsdómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til meðferðar og dómsálagningar að nýju.

A var ákærður fyrir að hafa borið rangt fyrir dómi í máli ákæruvaldsins gegn F. Talið var að vitnaskylda hefði verið kynnt fyrir A með fullnægjandi hætti er hann gaf skýrsluna fyrir dómnum. Var talið sannað að A hefði brotið gegn 1. mgr. 142. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ekki var talið skipta máli um refsinæmi verknaðarins að hann hafði ekki leitt til rangrar úrlausnar í viðkomandi máli. Þá var það eigi talið hafa áhrif á niðurstöðu málsins að A tók með gerðum sínum á sig sakir annars manns. Var A dæmdur til fangelsisrefsingar. F var ákærður fyrir hlutdeild með því að hafa hvatt A til hins ranga framburðar. Ekki þótti alveg nægilega sannað, gegn eindreginni neitun beggja ákærðu, að háttsemi F hefði verið með þeim hætti sem um ræðir í 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var F því sýknaður. Ekki þóttu efni til að vísa málinu frá Hæstarétti.