Dómstólaleit

B var ákærður fyrir skjalafals með því að hafa í kjölfar komu sinnar til landsins framvísað við lögreglu í blekkingarskyni frönsku vegabréfi sem reyndist grunnfalsað. B játaði háttsemina en með vísan til 1. mgr. 31. gr. alþjóðasamnings um stöðu flóttamanna, sem Ísland er aðili að, krafðist hann þess að sér yrði ekki gerð refsing. Ekki var talið að B hefði leitt að því viðhlítandi rök eða lagt fram gögn um að lífi hans eða frelsi væri ógnað í heimalandi hans þannig að hann teldist flóttamaður í merkingu 1. gr. samningsins sbr. og 1. og 2. mgr. 44. gr. laga nr. 96/2002 um útlendinga. Var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu B því staðfest. Hæstiréttur fann að því að B hefði ekki verið veitt réttarstaða sakbornings er „viðtalsskýrsla“ var tekin af honum þar sem hann hafði stöðu vitnis. Taldi Hæstiréttur að á því tímamarki hefði legið fyrir rökstuddur grunur um að B hefði með framvísun vegabréfsins gerst sekur um refsiverða háttsemi. Héraðsdómur yrði þó ekki ómerktur vegna þessa þar sem B hefði engin haldbær rök leitt að því að vörn hans í málinu hefði verið áfátt af þessum sökum.

A var ákærður fyrir skjalafals með því að hafa í kjölfar komu sinnar til landsins framvísað við lögreglu í blekkingarskyni frönsku vegabréfi sem reyndist grunnfalsað. A játaði háttsemina en með vísan til 1. mgr. 31. gr. alþjóðasamnings um stöðu flóttamanna, sem Ísland er aðili að, krafðist hann þess að sér yrði ekki gerð refsing. Ekki var talið að A hefði leitt að því viðhlítandi rök eða lagt fram gögn um að lífi hans eða frelsi væri ógnað í heimalandi hans þannig að hann teldist flóttamaður í merkingu 1. gr. samningsins sbr. og 1. og 2. mgr. 44. gr. laga nr. 96/2002 um útlendinga. Var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu A því staðfest. Hæstiréttur fann að því að A hefði ekki verið veitt réttarstaða sakbornings er „viðtalsskýrsla“ var tekin af honum þar sem hann hafði stöðu vitnis. Taldi Hæstiréttur að á því tímamarki hefði legið fyrir rökstuddur grunur um að A hefði með framvísun vegabréfsins gerst sekur um refsiverða háttsemi. Héraðsdómur yrði þó ekki ómerktur vegna þessa þar sem A hefði engin haldbær rök leitt að því að vörn hans í málinu hefði verið áfátt af þessum sökum.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi var felldur úr gildi þar sem ekki þótti alveg nægilega sýnt fram á að nauðsyn væri á gæsluvarðhaldi á grundvelli 6. mgr. 29. gr. laga nr. 96/2002 um útlendinga eða á grundvelli 5. mgr. 33. gr. sömu laga þar sem ekki væru tiltækar aðrar léttbærari aðgerðir til að tryggja framkvæmd ákvörðunar um að X skyldi yfirgefa landið.