Haustið 2017 birtist í vikublaðinu Stundinni og í vefútgáfu sama blaðs viðamikil fréttaumfjöllun um viðskipti þáverandi forsætisráðherra og skyldmenna hans við G ehf. í aðdraganda bankahrunsins í október 2008. Vísað var til þess að upplýsingarnar um umrædd viðskipti hefðu komið fram í gögnum sem rekja mætti til forvera G ehf. sem Ú ehf. hefði undir höndum og ynni úr í samstarfi við R ehf. og breska fjölmiðilinn The Guardian. Í október 2017 fékk G ehf. lagt lögbann við því að Ú ehf. birti fréttir eða aðra umfjöllun, sem byggð væri á eða unnin upp úr gögnum eða kerfum G ehf. sem undirorpin væru trúnaði samkvæmt 58. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Héraðsdómur og Landsréttur höfnuðu staðfestingu lögbannsins og við veitingu áfrýjunarleyfis til Hæstaréttar var tekið fram að lögbannið hefði fallið úr gildi samkvæmt 2. mgr. 39. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl. Á hinn bóginn samþykkti Hæstiréttur að taka til úrlausnar ágreining aðila annars vegar um hvort blaðamönnum Ú ehf. yrði gert að svara fyrir dómi nánar tilgreindum spurningum sem lutu að tilvist, efni og vörslum þeirra gagna sem fréttaumfjöllunin hefði tekið til og hins vegar hvort umfjöllunin hefði falið í sér brot gegn 58. gr. laga nr. 161/2002, 71. gr. stjórnarskrárinnar og 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Hvað varðaði fyrrgreinda ágreiningsefnið tók Hæstiréttur fram að samkvæmt orðanna hljóðan miðist vernd a. liðar 2. mgr. 53. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála sem og ákvæði 25. gr. laga nr. 38/2011 um fjölmiðla fyrst og fremst við það að óheimilt sé að upplýsa um það hver sé heimildarmaður í skilningi laganna. Með hliðsjón af athugasemdum við síðastgreint ákvæði, ákvæðum 73. gr. stjórnarskrárinnar og 10. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og að virtri dómaframkvæmd Mannréttindadómstóls Evrópu var talið að heimildavernd blaðamanna væri ætluð rýmri þýðing en svo. Í henni fælist jafnframt sá áskilnaður að blaðamanni yrði ekki gert skylt að veita upplýsingar sem gæti leitt til þess að kennsl yrði borin á heimildarmanninn. Þá yrði að ætla blaðamanni verulegt svigrúm til þess að meta hvort að svör við spurningum tengdum tilvist slíkra gagna kynni hugsanlega að veita vísbendingar um hver heimildarmaðurinn væri. Var því fallist á með héraðsdómi og Landsrétti að vitnunum yrði ekki gert skylt að svara umræddum spurningum. Hvað varðaði síðargreinda ágreiningsefnið taldi Hæstiréttur að 58. gr. laga nr. 161/2002 fullnægði þeirri kröfu 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar og 10. gr. mannréttindasáttmálans að sú skerðing sem ákvæðið hefði í för með sér á tjáningarfrelsi ætti sér stoð í lögum og stefndi að lögmætu markmiði. Við mat á nauðsyn þeirrar takmörkunar, sem fólst í viðurkenningarkröfu G ehf. um bann við miðlun gagnanna og upplýsinga úr þeim, vægjust á frelsi fjölmiðla til að gera almenningi grein fyrir þeim upplýsingum sem þar komu fram og réttur viðskiptamanna G ehf. til bankaleyndar og friðhelgi einkalífs. Vísað var til þess að meta þyrfti umfjöllunina með heildstæðum hætti en þegar lögbannið var sett á hefðu einungis 12 dagar verið í að kosið yrði til Alþingis. Þá hefði meginþungi umfjöllunarinnar lotið að viðskiptum þáverandi forsætisráðherra og aðila honum tengdum. Áréttað var að rétturinn til að fjalla opinberlega um málefni kjörinna stjórnmálamanna væri rýmri heldur en ella, auk þess sem hafa þyrfti í huga stöðu Ú ehf. og R ehf. sem fjölmiðla og það hlutverk sem þeir gegna í lýðræðisþjóðfélagi. Var því einnig fallist á með héraðsdómi og Landsrétti að umrædd fréttaumfjöllun Ú ehf. og R ehf. hafi verið heimil.
G ehf., sem hélt úti almennri bankastarfsemi til ársins 2008 undir nafninu GB hf., krafðist þess aðallega að staðfest yrði lögbann sem sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu lagði við því að Ú ehf., sem gefur út dagblaðið Stundina og heldur úti vefsíðunni www.stundin.is, og R ehf., sem heldur úti vefsíðunni www.rme.is, birtu fréttir eða aðra umfjöllun sem byggð væri á eða unnin upp úr gögnum úr fórum eða kerfum G ehf. sem undirorpin væru trúnaði samkvæmt 58. gr. laga nr. 161/2002, um fjármálafyrirtæki. Þá krafðist G ehf. jafnframt viðurkenningar á því að Ú ehf. og R ehf. væri óheimilt að birta og/eða fá birtar fréttir eða aðra umfjöllun sem byggð væri á eða unnin upp úr slíkum gögnum og að Ú ehf. og R ehf. yrði gert að afhenda G ehf. öll gögn og afrit af þeim sem þeir hefðu í fórum sínum sem kæmu úr fórum eða kerfum G ehf. Til vara gerði G ehf. sömu dómkröfur að því er varðaði alls 1.013 tilgreind skjöl. Héraðsdómur hafnaði því að annmarkar á meðferð sýslumanns á beiðni G ehf. um lögbann hefðu leitt til réttarspjalla og að lögbannið yrði talið ólögmætt. Héraðsdómur leit svo á að G ehf. hefði lögvarða hagsmuni af því að trúnaðar væri gætt um upplýsingar sem frá honum stöfuðu og sem undirorpnar væru trúnaði samkvæmt 58. gr. laga nr. 161/2002. Ákvæði 58. gr. laga nr. 161/2002, 71. gr. stjórnarskrárinnar og 8. gr. mannréttindsáttmála Evrópu voru talin fullnægja þeirri kröfu 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar að skerðing ætti sér stoð í lögum. Þá var litið svo á að sú skerðing á tjáningarfrelsi Ú ehf. og R ehf. sem fólst í lögbanninu hafi miðað að því lögmæta markmiði að vernda réttindi annarra og koma í veg fyrir uppljóstrun trúnaðarmála. Taka yrði afstöðu til þess hvort ætti að ganga framar, frelsi R ehf. og Ú ehf. til að fjalla um þau málefni sem urðu tilefni lögbannsins eða réttur viðskiptamanna G ehf. til friðhelgi einkalífs. Við þetta mat yrði að taka mið af efni umfjöllunar stefnda Ú ehf. Ljóst væri að umfjöllun um viðskiptaleg umsvif þáverandi forsætisráðherra og annarra væri þáttur í umfjöllun fjölmiðla um afleiðingar útlánastefnu íslenskra viðskiptabanka og áhættusækni íslenskra fjárfesta. Var það mat héraðsdóms að umfjöllun Ú ehf. um málefni annarra einstaklinga og lögaðila hefði verið svo samofin fréttaefninu í heild að ekki yrði greint á milli. Þá yrðu ekki dregnar þær ályktanir af umfjöllun Ú ehf. að ætlunin væri að fjalla um málefni handahófskenndra einstaklinga sem ekki ættu erindi til almennings. Var það niðurstaða héraðsdóms að umfjöllun Ú ehf. hefði ekki gengið nær einkalífi umræddra einstaklinga en óhjákvæmilegt hefði verið í opinberri umræðu í lýðræðissamfélagi um málefni sem varði almenning. Því væri ekki fullnægt áskilnaði 24. gr. laga nr. 31/1990. Var kröfu G ehf. um staðfestingu lögbanns því hafnað. Með sömu röksemdum voru Ú ehf. og R ehf. sýknaðir af varakröfum G ehf. Fyrir Landsrétti óskaði G ehf. endurskoðunar á úrskurðum héraðsdóms um að hafna því að þremur tilteknum vitnum yrði gert að svara tilteknum spurningum. Landsréttur sló því föstu að G ehf. gæti leitað endurskoðunar á úrskurðunum með vísan til 1. mgr. 151. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála en staðfesti þá og hafnaði kröfu áfrýjanda um ómerkingu hins áfrýjaða dóms. Rétturinn féllst á þær forsendur héraðsdóms að umfjöllun Ú ehf. hefði í megindráttum beinst að viðskiptaháttum í einum af stóru viðskiptabönkunum fyrir fall þeirra 2008 og viðskiptaumsvifum þáverandi forsætisráðherra og lögaðila og einstaklinga sem tengdust honum fjölskylduböndum og/eða í gegnum viðskipti sem jafnframt tengdust eða voru fjármögnuð af umræddum banka. Umfjöllunin hefði að stærstum hluta átt erindi til almennings á þeim tíma sem hún var sett fram í aðdraganda þingkosninga. Þá var fallist á að ekki yrðu dregnar þær ályktanir af umfjölluninni að ætlunin hefði verið að nýta þau bankagögn sem stefndu höfðu undir höndum og njóta verndar samkvæmt 58. gr. laga nr. 161/2002 til þess að fjalla um fjárhagsmálefni einstaklinga sem ekki ættu erindi til almennings. Með vísan til þessa og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var ekki fallist á varakröfur G ehf.
Kærður var úrskurður Landsréttar sem staðfesti ákvæði í dómi héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi tilteknum aðal- og varakröfum G ehf. um að Ú ehf. og R ehf. yrði gert að afhenda G ehf. nánar tilgreind gögn. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram að skýra yrði kæruheimild í a. lið 1. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála á þann hátt að úrskurður Landsréttar gæti sætt kæru til Hæstaréttar ef þar hefði verið tekin ákvörðun um að vísa máli frá héraðsdómi, sem ekki hefði fyrr verið gert, en ekki ef þar hefðu verið staðfest ákvæði í dómi héraðsdóms um frávísun. Brast því heimild til að kæra úrskurð Landsréttar í málinu og var því vísað frá Hæstarétti.
Kærð voru ákvæði í dómi héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi kröfu G um að Ú og R yrði gert að afhenda tilgreind gögn sem ættu uppruna sinn í kerfum G. Landsréttur taldi að kröfugerð G fullnægði ekki áskilnaði d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Tekið var fram að fyrirmæli ákvæðisins væru ófrávíkjanleg og skipti þá ekki máli þótt vandasamt kynni að vera að setja fram kröfu sem væri nægilega skýr og afdráttarlaus og stefnandi hafi leitað þeirra leiða sem lög nr. 91/1991 bjóða til að ljá kröfugerð sinni eins skýrt inntak og unnt væri. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
Í október 2017 birtist í blaðinu Stundinni og á vefnum www.stundin.is umfjöllun um viðskipti þáverandi forsætisráðherra og aðila sem tengdust honum. Glitnir Holdco ehf. taldi að umfjöllunin væri byggð á eða unnin upp úr gögnum í kerfum félagsins sem undirorpin væru trúnaði og fékk í kjölfarið lagt lögbann við því að Útgáfufélagið Stundin ehf. og félagið Reykjavik Media ehf. birtu fréttir eða aðra umfjöllun sem byggð væri á eða unnin væri upp úr gögnum eða kerfum félagsins. Dómurinn komst að þeirri niðurstöðu að umfjöllun stefnda, Útgáfufélags Stundarinnar ehf., hefði ekki gengið nær einkalífi þeirra einstaklinga sem um ræddi en óhjákvæmilegt hefði verið í opinberri umræðu í lýðræðissamfélagi um málefni sem varðaði almenning og að nægar ástæður hafi þar af leiðandi verið fyrir hendi sem réttlættu birtingu þessara skrifa. Breytti það ekki þeirri niðurstöðu hvernig gögnin komust í hendur stefndu né heldur að í þeim væru upplýsingar sem féllu undir bankaleynd samkvæmt lögum. Kröfum Glitnis Holdco ehf. um staðfestingu lögbannsins sem sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu hafði lagt á og öðrum kröfum félagsins á hendur stefndu var því hafnað en kröfum félagsins um afhendingu gagna eða afrita af þeim var vísað frá. Þá voru í dóminum gerðar athugasemdir við meðferð sýslumanns á lögbannsbeiðninni.
Skaðabótamál.
Skaðabótamál.
Skaðabótamál.
Skaðabótamál.
Skaðabótamál.
Kröfu stefnanda um að ákvörðun stjórnar Persónuverndar um heimild Seðlabankans til vinnslu persónuupplýsinga í þágu gjaldeyriseftirlits yrði dæmd ólögmæt vísað frá dómi. Ekki var talið að stefnandi hefði sýnt fram á einstaklega, beina og lögvarða hagsmuni af úrlausn dómkröfunnar, eins og hún væri fram sett.