Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

8 dómar fundust

Lagagrein: 24. gr. laga nr. 64/1976 — Ábúðarlög

Hæstiréttur birt 8. nóvember 2007

163/2007

Snæfellsbær (Jónatan Sveinsson hrl) gegn Þórkeli Geir Högnasyni (Jón Höskuldsson hrl)
Lykilorð: Jörð. Ábúð. Uppsögn.

Árið 2005 var ákveðið á bæjarstjórnarfundi í S að segja upp leigu Þ á 6,54 ha spildu úr jörðinni P, en spildan hafði verið hluti af landi sem Þ fékk til lífstíðarábúðar með byggingarbréfi árið 1986. Í byggingarbréfinu fyrir jörðina sagði að með vísan til tiltekinna ákvæða ábúðarlaga væri leigusala hvenær sem er heimilt að undanskilja og selja lóðir úr landi jarðarinnar undir hús til íbúðar, atvinnurekstrar og sumardvalar, auk þess sem leigusali héldi rétti sínum skv. sömu lögum til að taka jörðina eða hluta hennar úr lífstíðarábúð „vegna þarfa ríkisins“. Um orðalag byggingarbréfsins sagði í niðurstöðu Hæstaréttar að ekkert þeirra lagaákvæða sem byggingarbréfið vísaði til hefðu getað heimilað S að taka hluta jarðarinnar undan lífstíðarábúð Þ, eins og S leitaðist við með uppsögninni. Var niðurstaða héraðsdóms um ógildingu uppsagnar S því staðfest.

Hæstiréttur birt 24. maí 2007

575/2006

Guðmundur Brynjólfsson (Kristján Stefánsson hrl) gegn Ágústi Sigurðssyni og Ásgerði Pálsdóttur (Othar Örn Petersen hrl)

Landbúnaðarráðherra heimilaði 10. júlí 2001 innlausn á hluta eigna GB og bræðra hans í jörðinni G. Matsnefnd eignarnámsbóta framkvæmdi 9. maí 2002 mat á þeim eignum sem innlausnin náði til. GB sætti sig ekki við niðurstöðu nefndarinnar og óskaði eftir því að dómkvaddir yrðu tveir matsmenn til að meta þær eignir sem matsnefndin hafði áður metið, auk ákveðinna atriða sem nefndin hafði ekki úrskurðað um. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti, sagði að krafa GB hefði orðið til við uppkvaðningu úrskurðar matsnefndar eignarnámsbóta 9. maí 2002. Hefði GB því verið rétt að óska þess við hina dómkvöddu matsmenn að þeir mætu eignarhluta hans á verðlagi þess árs en ekki ársins 2005. Þar sem ekkert var tekið tillit til þessa í matsgerð hinna dómkvöddu matsmanna var það mat dómsins að GB hefði ekki tekist að hnekkja mati matsnefndar eignarnámsbóta með matsgjörðinni. Þá var hvorki fallist á kröfu GB um hlut í beingreiðslum greiðslumarks mjólkur né beingreiðslum fullvirðisréttar í kindakjöti þar sem GB hafði hvorki stundað mjólkur- né kindakjötsframleiðslu svo sem áskilið er í lögum nr. 99/1993. Þá var hvorki fallist á kröfu GB um bætur vegna kostnaðar við að koma hluta hans í íbúð í upprunalegt horf né bætur vegna tapaðra afnota af séreignaríbúð GB 7 ár aftur í tímann. Hins vegar var fallist á kröfu GB um hlutdeild í ærgildum fullvirðisréttar í kindakjöti.

Hæstiréttur birt 24. maí 2007

574/2006

Jón Brynjólfsson (Kristján Stefánsson hrl) gegn Ágústi Sigurðssyni og Ásgerði Pálsdóttur (Othar Örn Petersen hrl)

Landbúnaðarráðherra heimilaði 10. júlí 2001 innlausn á hluta eigna J og bræðra hans í jörðinni G. Matsnefnd eignarnámsbóta framkvæmdi 9. maí 2002 mat á þeim eignum sem innlausnin náði til. J sætti sig ekki við niðurstöðu nefndarinnar og óskaði eftir því að dómkvaddir yrðu tveir matsmenn til að meta þær eignir sem matsnefndin hafði áður metið, auk ákveðinna atriða sem nefndin hafði ekki úrskurðað um. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti, sagði að krafa J hefði orðið til við uppkvaðningu úrskurðar matsnefndar eignarnámsbóta 9. maí 2002. Hefði J því verið rétt að óska þess við hina dómkvöddu matsmenn að þeir mætu eignarhluta hans á verðlagi þess árs en ekki ársins 2005. Þar sem ekkert var tekið tillit til þessa í matsgerð hinna dómkvöddu matsmanna var það mat dómsins að J hefði ekki tekist að hnekkja mati matsnefndar eignarnámsbóta með matsgjörðinni. Þá var hvorki fallist á kröfu J um hlut í beingreiðslum greiðslumarks mjólkur né beingreiðslum fullvirðisréttar í kindakjöti þar sem J hafði hvorki stundað mjólkur- né kindakjötsframleiðslu svo sem áskilið er í lögum nr. 99/1993. Þá var hvorki fallist á kröfu J um bætur vegna kostnaðar við að koma hluta hans í íbúð í upprunalegt horf né bætur vegna tapaðra afnota af séreignaríbúð J 7 ár aftur í tímann. Hins vegar var fallist á kröfu J um hlutdeild í ærgildum fullvirðisréttar í kindakjöti.

Hæstiréttur birt 24. maí 2007

573/2006

Magnús Björn Brynjólfsson (Kristján Stefánsson hrl) gegn Ágústi Sigurðssyni og Ásgerði Pálsdóttur (Othar Örn Petersen hrl)

Landbúnaðarráðherra heimilaði 10. júlí 2001 innlausn á hluta eigna M og bræðra hans í jörðinni G. Matsnefnd eignarnámsbóta framkvæmdi 9. maí 2002 mat á þeim eignum sem innlausnin náði til. M sætti sig ekki við niðurstöðu nefndarinnar og óskaði eftir því að dómkvaddir yrðu tveir matsmenn til að meta þær eignir sem matsnefndin hafði áður metið, auk ákveðinna atriða sem nefndin hafði ekki úrskurðað um. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti, sagði að krafa M hefði orðið til við uppkvaðningu úrskurðar matsnefndar eignarnámsbóta 9. maí 2002. Hefði M því verið rétt að óska þess við hina dómkvöddu matsmenn að þeir mætu eignarhluta hans á verðlagi þess árs en ekki ársins 2005. Þar sem ekkert var tekið tillit til þessa í matsgerð hinna dómkvöddu matsmanna var það mat dómsins að M hefði ekki tekist að hnekkja mati matsnefndar eignarnámsbóta með matsgjörðinni. Þá var hvorki fallist á kröfu M um hlut í beingreiðslum greiðslumarks mjólkur né beingreiðslum fullvirðisréttar í kindakjöti þar sem M hafði hvorki stundað mjólkur- né kindakjötsframleiðslu svo sem áskilið er í lögum nr. 99/1993. Þá var hvorki fallist á kröfu M um bætur vegna kostnaðar við að koma hluta hans í íbúð í upprunalegt horf né bætur vegna tapaðra afnota af séreignaríbúð M 7 ár aftur í tímann. Hins vegar var fallist á kröfu M um hlutdeild í ærgildum fullvirðisréttar í kindakjöti.

Héraðsdómur Norðurlands vestra birt 1. júní 2006

E-107/2005

Guðmundur Brynjólfsson (Kristján Stefánsson hrl) gegn Ágústi Sigurðssyni og Ásgerði Pálsdóttur (Heiðar Ásberg Atlason hdl)

M krafðist bóta vegna innlausnar á hluta hans í jörð. Krafa stefnanda var margþætt og náði bæði til þess sem matsnefnd eignarnámsbóta hafði áður metið og annars sem nefndin hafið ekki úrskurðað um. Kröfum stefnanda nánast öllum hafnað.

Héraðsdómur Norðurlands vestra birt 1. júní 2006

E-106/2005

Jón Brynjólfsson (Kristján Stefánsson hrl) gegn Ágústi Sigurðssyni og Ásgerði Pálsdóttur (Heiðar Ásberg Atlason hdl)

M krafðist bóta vegna innlausnar á hluta hans í jörð. Krafa stefnanda var margþætt og náði bæði til þess sem matsnefnd eignarnámsbóta hafði áður metið og annars sem nefndin hafið ekki úrskurðað um. Kröfum stefnanda nánast öllum hafnað.

Héraðsdómur Norðurlands vestra birt 1. júní 2006

E-105/2005

Magnús Björn Brynjólfsson (Kristján Stefánsson hrl) gegn Ágústi Sigurðssyni og Ásgerði Pálsdóttur (Heiðar Ásberg Atlason hdl)

M krafðist bóta vegna innlausnar á hluta hans í jörð. Krafa stefnanda var margþætt og náði bæði til þess sem matsnefnd eignarnámsbóta hafði áður metið og annars sem nefndin hafið ekki úrskurðað um. Kröfum stefnanda nánast öllum hafnað.

Hæstiréttur birt 18. maí 2006

466/2005

Sigurður Hálfdanarson og Skafti Benediktsson (Reinhold Kristjánsson hrl) gegn Guðmundi Skarphéðinssyni (Erlendur Gíslason hrl)

G átti hluta af jörðinni Garði í Aðaldælahreppi og stundaði þar búrekstur en hann hafði keypt eignarhlutann af móður sinni árið 2003. Krafðist hann ógildingar á kaupsamningi og afsali vegna kaupa SH á eignarhluta SB í jörðinni og að SB yrði gert að gefa út afsal til sín gegn ákveðinni greiðslu. Reisti G kröfur sínar á því að hann ætti forkaupsrétt að eignarhlutanum samkvæmt 2. mgr. 30. gr. þágildandi jarðalaga, enda hefði ábúð hans á jörðinni staðið lengur en í tíu ár þegar samningur um kaupin var gerður. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að móðir G hefði í skjóli eignarhluta síns og með samkomulagi við sameigendur sína orðið ábúandi jarðarinnar allrar til lífstíðar samkvæmt ákvæðum þágildandi ábúðarlaga. G lagði fram ýmis gögn til stuðnings því að hann hefði orðið ábúandi jarðarinnar fyrir áskilið tímamark. Af þeim þótti mega ráða að G hefði um árabil átt hlut að rekstri búsins á Garði en lengst af hefði hann þó staðið í því í félagi við móður sína. Ekkert lá fyrir um að ætluð ábúð hans gæti stuðst við samning eða ígildi samnings við sameigendur móður hans að jörðinni eins og áskilja þyrfti til að réttur stofnaðist til ábúðar fyrir lífstíð samkvæmt 6. gr. ábúðarlaga. Yrði því að líta svo á að búrekstur hans hefði fram að kaupum hans á eignarhluta í jörðinni eingöngu helgast af ábúð móður hans, sem henni hefði verið ófært að flytja upp á sitt eindæmi í hendur sonar síns svo bindandi væri fyrir aðra eigendur. Voru SH og SB því sýknaðir af kröfum G.