Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

7 dómar fundust

Lagagrein: 4. gr. laga nr. 59/1992 — Lög um málefni fatlaðs fólks

Landsréttur birt 12. mars 2021

72/2020

A, B og C (Daníel Isebarn Ágústsson lögmaður) gegn Reykjavíkurborg (Ebba Schram lögmaður)

A, B og C kröfðu R um bætur vegna miska og fjártjóns sem þau töldu sig hafa orðið fyrir á nánar tilgreindu tímabili, eftir að A varð 18 ára, þar sem R hefði ekki veitt henni sértækt búsetuúrræði samkvæmt 10. gr. þágildandi laga um málefni fatlaðra nr. 59/1992. Byggðu þau á því að sú háttsemi starfsmanna R að úthluta A ekki búsetuúrræði samkvæmt lagaákvæðinu á þessum tíma fæli í sér saknæma og ólögmæta háttsemi sem R bæri ábyrgð á. Í dómi Landsréttar kom fram að löggjafinn hefði meðal annars með framangreindum lögum nr. 59/1992 og lögum um félagsþjónustu sveitarfélaga nr. 40/1991 sett reglur um þjónustu við fatlað fólk í samræmi við þær skyldur sem mælt væri fyrir um í 76. gr. stjórnarskrárinnar. Samkvæmt 4. gr. laga nr. 59/1992 var sveitarfélögum falið að útfæra og veita framangreinda þjónustu við fatlað fólk. Landsréttur taldi að það mat sem sveitarstjórnum væri falið í framangreindum lögum, meðal annars í 1. mgr. 10. gr. laganna, tæki mið af sjálfsstjórnarrétti þeirra, sbr. 1. mgr. 78. gr. og því að þau færu sjálf með forræði eigin tekjustofna, sbr. 2. mgr. 78. gr. stjórnarskrárinnar. Hefðu þau á þeim grundvelli svigrúm til að ákveða forgangsröðun lögbundinna verkefna innan ákveðinna ramma sem og svigrúm til að meta hvert tilvik fyrir sig. Að því leyti gætu sveitarstjórnir þó ekki látið hjá líða að vinna að því með skipulegum og málefnalegum hætti að útfæra og veita þjónustuna. Samkvæmt gögnum málsins hefði fjölgað umtalsvert á biðlistum eftir sértækum húsnæðisúrræðum eftir að sveitarfélög tóku við þjónustu við fatlað fólk frá ríkinu á árinu 2011. Var jafnframt ljóst að unnið hefði verið að því af hálfu R að mæta þeirri þjónustuþörf, meðal annars með sérstakri uppbyggingaáætlun nýrra húsnæðisúrræða frá árinu 2014. R var því talin hafa fullnægt skyldum sínum samkvæmt 76. gr. stjórnarskrárinnar. Þá vísaði Landsréttur til þess að ekki yrði talið að R hefði brotið gegn 9. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 með því að taka röska sex mánuði í afgreiðslu á umsókn A eða að dráttur R á úthlutun sértæks húsnæðisúrræðis hefði grundvallast á ólögmætum sjónarmiðum eða brotið gegn ákvæðum laga nr. 59/1992 eða laga nr. 40/1991. Að lokum var ekki talið að á R hvíldu jákvæðar skyldur til að veita A aðgang að sértæku búsetuúrræði á grundvelli 1. mgr. 71. gr. stjórnarskrárinnar og 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu enda fælu þau ákvæði ekki í sér rétt til húsnæðis. Að öllu framangreindu virtu taldi Landsréttur að A, B og C hefðu ekki sýnt fram á að R hefði brotið gegn þeim skyldum sem á henni hvíldu samkvæmt lögum og var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu R staðfest.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 16. janúar 2020

E-1404/2019

A, B og C Flóki Ásgeirsson gegn Reykjavíkurborg Ebba Schram

Dómkröfum stefnenda um miskabætur, skaðabætur og endurgreiðslu kostnaðar var hafnað þar sem ekki var talið sannað að vera á biðlista í um þrjú og hálft ár eftir félagslegu úrræði fæli við svo búið í sér bótaskylda háttsemi stefnda, eða kostnað eða miska sem stefndi bæri ábyrgð á lögum samkvæmt .

Landsréttur birt 11. desember 2019

665/2019

A (Þórður Heimir Sveinsson lögmaður) gegn Suðurnesjabæ og Sveitarfélaginu Vogum (Einar Hugi Bjarnason lögmaður)

Kærður varð úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn S og SV var vísað frá dómi á þeim grundvelli að málatilbúnaður A samræmdist ekki d- og e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í málinu krafðist A þess að viðurkennt yrði að vegna fötlunar sinnar hefði hún átt rétt á sólarhringsþjónustu frá S og SV frá 8. nóvember 2012, þegar niðurstöður úr mati á stuðningsþörf hennar lágu fyrir. Jafnframt krafðist hún peningagreiðslu sem samsvaraði kostnaði af sólarhringsþjónustu frá sama tíma og til 30. apríl 2013, þegar nýr samningur um þjónustu við A tók gildi. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að A hefði ekki sýnt fram á að hún hefði lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn viðurkenningarkröfu sinnar enda væri réttur hennar til þjónustu úr hendi S og SV óumdeildur. Að því er laut að fjárkröfu A hefði engin grein verið gerð fyrir vinnuframlagi eða útgjöldum vegna þjónustu við A eða hvort skilyrðum þjónustutilboðs og samningsdraga hefði verið fullnægt af hálfu A á umræddu tímabili. Væri kröfugerð A því svo vanreifuð að efnisdómur yrði ekki lagður á fjárkröfur hennar. Enn fremur gætu dómstólar ekki ákvarðað fjárhæð bóta sem A ætti rétt á úr hendi S og SV enda gengi slíkt í berhögg við 2. gr. stjórnarskrár. Með hliðsjón af framangreindu var úrskurðurinn staðfestur.

Hæstiréttur birt 25. október 2018

106/2017

Arnar Helgi Lárusson og Samtök endurhæfðra mænuskaddaðra (Daníel Isebarn Ágústsson lögmaður) gegn Eignarhaldsfélaginu Fasteign ehf (Unnar Steinn Bjarndal lögmaður) og Reykjanesbæ (Styrmir Gunnarsson lögmaður, 4. prófmál)

Í málinu kröfðust A og S þess að sveitarfélaginu R og eignarhaldsfélaginu E yrði gert að ráðast í nánar tilgreindar framkvæmdir og úrbætur á tveimur opinberum byggingum til að bæta aðgengi fyrir fatlaða. Reistu þeir kröfur sínar á því að byggingarnar fullnægðu hvorki alþjóðlegum skuldbindingum Íslands né þeim kröfum sem gerðar væru í stjórnarskrá og nánar tilgreindum lögum og reglugerðum um aðgengi fatlaðs fólks að opinberum byggingum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að R hefði fullnægt þeirri skyldu samkvæmt 34. gr. laga nr. 59/1992 um málefni fatlaðs fólks að gera sér áætlun um endurbætur á aðgengi opinberra bygginga og þjónustustofnana í samræmi við ákvæði mannvirkjalaga og skipulagslaga sem og reglugerða settra á grundvelli þeirra. Þá hefði R hrundið áætluninni í framkvæmd með ráðstöfun fjár til málaflokksins og þeim breytingum á húsnæði í eigu sveitarfélagsins sem þegar hefði verið ráðist í. Vísað var til þess að með lögum nr. 152/2010 hefði sveitarfélögunum í landinu verið falið að annast málefni fatlaðra en sá málaflokkur hafði áður verið viðfangsefni ríkisins. Sveitarfélög hefðu samkvæmt 78. gr. stjórnarskrárinnar sjálfstjórn í þeim málum sem löggjafinn hefði falið þeim og þau færu sjálf með forræði eigin tekjustofna. Þau væru því ein samkvæmt stjórnarskrá og lögum bær til að taka ákvarðanir um þess háttar framkvæmdir og úrbætur sem dómkröfur A og S lytu að og hefðu á grundvelli tekjustofna sinna svigrúm til að ákveða forgangsröðun innan þess ramma sem játa yrði þeim við framkvæmd lögbundinna verkefna sem á þeim hvíldu. Voru R og E ehf. því sýknað af kröfum A og S.

Landsréttur birt 21. september 2018

63/2018

A, B og C (Daníel Isebarn Ágústsson lögmaður) gegn Reykjavíkurborg (Ebba Schram lögmaður) og íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson ríkislögmaður)

A krafðist miskabóta úr hendi R og Í. Var krafa hennar reist á því að R og Í hefðu ekki veitt henni þann lágmarksrétt til aðstoðar vegna fötlunar hennar, sem henni hefði borið samkvæmt ákvæðum stjórnarskrár. B og C höfðu einnig uppi fjárkröfur á hendur R og Í þar sem þau hefðu veitt A þá þjónustu sem R og Í hefði borið að veita henni eftir að hún varð 18 ára. Í niðurstöðu sinni vísaði Landsréttur til þess að í stefnu væri hvorki skýrt í hverju ætlaður miski A fælist, né heldur væri þar gerð grein fyrir því hvernig R og Í hefðu valdið honum. Þá væri ekki gerð grein fyrir því hvernig fjárhæð miskabótakröfu væri fundin og engin gögn lægju fyrir um ætlað miskatjón. Þá vísaði Landsréttur til þess að ekki yrði ráðið af málatilbúnaði B og C á hvaða grundvelli fjárkröfur þeirra væru hafðar uppi og að fjárhæð krafna þeirra væri órökstudd. Voru dómkröfur A, B og C taldar óljósar og óskýrar og slíkir annmarkar á málatilbúnaði þeirra að hann fullnægði ekki kröfum d- og e-liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Þegar af þeirri ástæðu var málinu vísað frá héraðsdómi.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 11. desember 2008

E-8589/2007

Sigurjón Örn Þórsson (Þórunn Guðmundsdóttir hrl) gegn íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson hrl)

Íslenska ríkið dæmt til greiðslu skaðabóta vegna ólögmætrar frávikningar stefnanda úr formennsku stjórnarnefndar um málefni fatlaðra. Dómurinn taldi að ekki hefði verið gætt reglna um andmælarétt er stefnanda var vikið frá formennsku í stjórnarnefndinni.