Leita í öllum dómstólum...
Niðurstöður
9 dómar fundust
Lagagrein: 5. gr. a laga nr. 21/1992 — Lög um Lánasjóð íslenskra námsmanna
Aðilar deildu um gildi sjálfskuldarábyrgða sem K hafði undirgengist með áritun á tvö skuldabréf vegna skulda J við L. Hafði bú J verið tekið til gjaldþrotaskipta og K greitt skuldina með fyrirvara um rétt til endurkröfu. Eftir að J lést lýsti K kröfu í dánarbú hans en við meðferð málsins fyrir Landsrétti var upplýst að krafan hefði verið samþykkt á skiptafundi. Þá lá fyrir í málinu að millifærð hefði verið nánar tilgreind fjárhæð á geymslureikning vegna hennar. Talið var að þar sem fyrir lægi að krafa K fengist að fullu greidd af eignum dánarbúsins hefði K ekki lengur lögvarða hagsmuni af því fá dóm um kröfur sínar. Var málinu því vísað frá Landsrétti.
Aðilar deildu um gildi sjálfskuldarábyrgða sem K undirgekkst með áritun á tvö skuldabréf vegna skulda J við L. Eftir að bú J var tekið til gjaldþrotaskipta hóf L að innheimta kröfuna hjá K sem greiddi hana með fyrirvara um endurkröfu kæmust málskotsnefnd L eða dómstólar að því að krafa L væri óréttmæt. Eftir að J lést lýsti K jafnframt kröfu í dánarbú J og var krafan samþykkt skömmu seinna. Við meðferð málsins fyrir Landsrétti upplýstist að fyrir lægi að krafa K í dánarbú J fengist að fullu greidd af eignum þess. Niðurstaða Landsréttar var því sú að K hefði ekki lengur lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn dómstóla um kröfur sínar og var málinu því vísað frá Landsrétti.
Felldur úr gildi úrskurður málskotsnefndar Lánasjóðs íslenskra námsmanna þar sem talið var að rétt hefði verið staðið að innheimtu og að krafa sjóðsins væri ófyrnd
L krafðist þess að felldur yrði úr gildi úrskurður málskotsnefndar L þar sem ákvörðun stjórnar L var felld úr gildi og skuld J vegna námslána samkvæmt tveimur skuldabréfum felld niður. Vanskil urðu á endurgreiðslu J á námsláni frá og með gjalddaga í mars 2009, en J gaf út sérstakt vanskilaskuldabréf í mars 2015. Deildu aðilar einkum um fyrningarfrest skuldarinnar og við hvaða tímamark skyldi miða í því sambandi. Fallist var á með J að bæði skuldabréfin hefðu orðið gjaldkræf tveimur árum eftir ákvörðuð námslok, sem var sama tímamark fyrir bæði skuldabréfin. Á hinn bóginn var fallist á það með L að honum hefði verið rétt að ráðstafa greiðslum J samkvæmt 8. gr. laga nr. 21/1992 um Lánasjóð íslenskra námsmanna fyrst inn á eldra lánið. Það væri meginregla kröfuréttar að þegar kröfuhafi ætti margar kröfur á hendur sama skuldara ætti skuldarinn val um inn á hvaða skuld hann ráðstafaði greiðslu hverju sinni. Léti skuldari engin fyrirmæli fylgja greiðslu sinni bæri að miða við að hann eftirléti kröfuhafa frjálst val um inn á hvaða skuld greiðslunni skyldi ráðstafað. Með því að greiða athugasemdalaust greiðsluseðla sem L sendi hefði J samþykkt í verki fyrirkomulag innheimtunnar. Á meðan J greiddi inn á námslán sitt í samræmi við fyrirmæli 8. gr. laga nr. 21/1992 hefði hvorugt skuldabréfanna verið í vanskilum. Þá var vísað til þess að krafa L væri samkvæmt skuldabréfi sem samkvæmt 1. tölulið 4. gr. laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda fyrndist á 10 árum. Ekki var fallist á með J að rök stæðu til þess að fyrirmæli í 3. mgr. 9. gr. laga nr. 21/1992 um aðfararheimild yrðu lögð að jöfnu við ákvæði áðurgildandi laga um lögtaksrétt þannig að 4 ára fyrningarfrestur 3. töluliðar 3. gr. laga nr. 14/1905 yrði talinn gilda um kröfuna. Þótti ljóst að kröfur L samkvæmt báðum skuldabréfunum væru ófyrndar. Í því ljósi hefðu ekki verið efni til þess að víkja til hliðar loforði J um greiðslu samkvæmt vanskilaskuldabréfinu á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga svo sem gert hafði verið í úrskurði málskotsnefndar L. Með vísan til alls framangreinds var úrskurður málskotsnefndar L því felldur úr gildi.
Ekki var fallist á að námslánaskuld stefndu væri fallin niður vegna fyrningar. Felldur var úr gildi úrskurður málskotsnefndar Lánasjóðs íslenskra námsmanna frá 25. janúar 2017 þar sem námslánaskuld stefndu samkvæmt tveimur skuldabréfum var felld niður.
Stefnda, sem tók lán hjá stefnanda, Lánasjóði íslenskra námsmanna, 2008 og stefndi, ábyrgðarmaður að láninu, voru dæmd til að greiða stefnanda gjaldfallið námslán óskipt. Kröfu lántakans um lækkun stefnufjárhæðar var hafnað. Því var jafnframt hafnað að Samkomulag um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga tæki til ábyrgðar á lánum stefnanda. Því var einnig hafnað að lög um ábyrgðarmenn tækju til ábyrgðarinnar en þau tóku gildi 7 mánuðum eftir að hún var veitt.
Lánasjóður íslenskra námsmanna (
Sigurbjörn Ársæll Þorbergsson hrl)
gegn
Jóhönnu, Meyer, Birgisdóttur, Aðalheiði, Birgisdóttur, Önnu, Dögg Einarsdóttur, Bergþóru, Birgisdóttur og Val Mörk Einarssyni (
Jón Magnússon hrl)
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
Staðfest niðurstaða málskotnefndar Lánasjóðs íslenskra námsmanna um ógildingu ábyrgða stefndu á námslánum með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936.
Ógilding stjórnarathafnar.