Dómstólaleit

L krafðist þess að S hf. yrði gert skylt að afhenda upplýsingar um öll þau gsm-símtæki sem í notkun höfðu verið á Eyrarbakkavegi, vestan Óseyrarbrúar í Ölfusi, á nánar tilgreindu tímabili. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að samkvæmt 1. mgr. 71. gr. stjórnarskrárinnar skuli allir njóta friðhelgi einkalífs, heimilis og fjölskyldu. Ákvæði b. liðar 86. gr. og 1. mgr. 87. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála feli í sér undantekningu frá 1. mgr. 71. gr. stjórnarskrárinnar, samkvæmt heimild 2. og 3. mgr. sama ákvæðis, og hafa að geyma ákvæði um íþyngjandi rannsóknarúrræði. Af þeim sökum yrðu þau ekki skýrð rýmra en leiðir af texta þeirra. Talið var að krafa L gengi lengra en rúmaðist innan ákvæða 86. gr. og 87. gr. laga nr. 19/1991 og var henni því hafnað.

H krafði Í miskabóta vegna ólögmætra þvingunarráðstafana við rannsókn máls þar sem hann var grunaður um íkveikju. Við rannsóknina var lögreglu annars vegar veitt heimild til að krefjast upplýsinga um notkun tiltekinna símanúmera H og hins vegar heimild til að hlera símtöl hans í tvær vikur. Í niðurstöðu Hæstaréttar segir að við þær aðstæður að rannsókn á brunaleifum var ekki lokið og talið var að eldhvetjandi efni hefðu verið notuð við íkveikjuna, hefði verið réttmætt að athuga símnotkun H í skamman tíma áður en eldur kom upp, enda hefði sú aðgerð ekki verið honum til íþyngingar svo að teljandi væri. Hins vegar þóttu ekki hafa verið fyrir hendi lögmæt skilyrði fyrir símhleruninni, en grunur lögreglu beindist aldrei að því að fleiri gætu verið samsekir þannig að réttlætt gæti hlerun, né gat sú aðstaða ein og sér að H játaði ekki brot þrátt fyrir grunsemdir lögreglu gefið tilefni til aðgerðarinnar. Var því niðurstaða héraðsdóms um greiðslu miskabóta til H staðfest.

S krafðist þess að O ehf. og S hf. yrði gert skylt að upplýsa um öll símanúmer sem notað höfðu ákveðinn gsm sendi á tíu klukkustunda tímabili vegna rannsóknar á bruna í fiskimjölsverksmiðju. Talið var að þessi krafa gengi lengra en rúmaðist innan heimilda 86. gr. og 87. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála og var henni því hafnað.

X var dæmdur í sex mánaða fangelsi vegna brots á 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en með hliðsjón af persónulegum högum hans og atvikum öllum þótti rétt að skilorðsbinda refsinguna að fullu.

T hf. var gert skylt að láta lögreglunni í té upplýsingar um hvaða símanúmer hefði verið notað í farsíma með tilteknu IMEI númeri yfir tveggja daga tímabil. Jafnframt hver væri skráður fyrir símanúmerinu, í hvaða símanúmer hefði verið hringt þessa daga úr símanum og úr hvaða símanúmerum hefði verið hringt í símann þessa daga. Aftur á móti var kröfu lögreglunnar um að T hf. yrði gert skylt að láta í té upplýsingar um hverjir væru skráðir notendur þriggja símanúmera hafnað þar sem því hafði ekki verið hnekkt að þessi númer væru félaginu ýmist óviðkomandi eða að því væri ókleift af tæknilegum ástæðum að láta þessar upplýsingar í té.

S kærði úrskurð héraðsdóms þess efnis að hafna kröfu um að gera M að láta sér í té upplýsingar um það hvaða skráði notandi internetþjónustu M kynni að hafa notað tiltekið dulnefni undir efni, sem birtist á netspjalli vefs héraðsfréttablaðs Ísfirðinga. Taldi S ríka rannsóknarhagsmuni krefjast þess, að aflað yrði þeirra sönnunargagna, sem krafa hans lyti að. Hæstiréttur féllst á það með S að beita mætti b. lið 86. gr. laga nr. 19/1991 með lögjöfnun, þannig að til greina kæmi að leggja á M skyldu til að veita umdeildar upplýsingar. Að virtum ummælunum og umræðunum, sem á eftir fylgdu, þóttu ekki vera efni til að fallast á, að svo ríkir almannahagsmunir eða einkahagsmunir sem um ræðir í b. lið 2. mgr. 87. gr. nefndra laga, krefðust þess að beitt yrði þeim aðgerðum sem S leitaði heimildar fyrir. Var úrskurður héraðsdóms staðfestur.

Sýslumaðurinn í Hafnarfirði krafðist þess að T hf. yrði gert skylt að upplýsa lögregluna í Hafnarfirði um alla umferð símnotenda fyrirtækisins um endurvarpsstöðvar þess við Linnetsstíg og Miðvang í Hafnarfirði á tilteknu tímabili. Kröfu sinni til stuðnings vísaði sýslumaður til b. liðar 86. gr. og 87. gr. laga nr. 19/1991. Í málinu var ekki fyrir hendi rökstuddur grunur um að tiltekinn sími eða fjarskiptatæki hefði verið notað í tengslum við refsivert brot og ekki var því borið við að sérstakt tilefni væri til að ætla að notendur tiltekinna símtækja hjá T hf. tengdust broti því er til rannsóknar var hjá lögreglunni í Hafnarfirði. Beindist krafa sýslumanns þvert á móti að því að veittar yrðu upplýsingar um notkun ótiltekinna símtækja, sem ekkert lá heldur fyrir um hversu mörg væru. Við úrlausn málsins þótti verða að leggja til grundvallar að heimildum til að beita rannsóknarúrræðum samkvæmt 86. gr. og 87. gr. laga nr. 19/1991 væru settar þröngar skorður vegna tillits til friðhelgis einkalífs manna, sbr. 71. gr. stjórnarskrárinnar. Með kröfu sýslumanns væri gengið lengra en rúmaðist innan þessara heimilda og var henni því hafnað.