Dómstólaleit

Í héraðsdómi var E dæmdur til að greiða 180.000 krónur í sekt og sviptur ökurétti í tvö ár fyrir umferðarlagabrot. Fallist var á beiðni E um endurupptöku málsins og með það farið í samræmi við 188. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Krafðist E mildunar refsingar og að ökuréttarsviptingu yrði markaður skemmri tími, en ákæruvaldið „staðfestingar á dæmdum viðurlögum“. Talið var að við ákvörðun ökuréttarsviptingar yrði ekki litið til brota sem E framdi áður en hann varð 18 ára, eins og gert hafði verið í héraðsdómi, sbr. 1. mgr. 71. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var E því sviptur ökurétti í átta mánuði. Þá var honum gert að greiða 70.000 króna sekt.

E var í fyrsta lagi gefið að sök að hafa í félagi við annan mann stolið bensíni úr tanki bifreiðar, í öðru lagi að hafa ekið bifreið án þess að hafa meðferðis ökuskírteini og í þriðja lagi að hafa haft eiturlyf í vörslum sínum. E var í héraði dæmdur í fangelsi í 11 mánuði, og var 10 mánaða skilorðsdómur dæmdur með. Héraðsdómara hafði hins vegar ekki verið kunnugt um að umræddur skilorðsdómur hafði áður verið dæmdur með. Brot E voru framin áður en hann hlaut 14 mánaða fangelsisdóm. Að því virtu og þegar litið var til þess að E játaði greiðlega brot sín var niðurstaða Hæstaréttar sú að E skyldi ekki gerð sérstök refsing fyrir framangreind brot.

Með dómi héraðsdóms 24. nóvember 1995 var M, stjórnarformaður og framkvæmdarstjóri hlutafélagsins G, dæmdur til þess að sæta tveggja ára fangelsi fyrir brot gegn 2. mgr. 126. gr. tollalaga nr. 55/1987, en fullnustu 21 mánaðar af fangelsisvistinni frestað skilorðsbundið í tvö ár. Taldi dómurinn sannað að M hefði með fulltingi erlends seljanda framvísað við tollayfirvöld reikningum, sem aðeins sýndu hluta þess verðs sem G hafði raunverulega greitt fyrir sendingar af frystum forsteiktum kartöflum og skotið þannig undan aðflutningsgjöldum. M ákvað að una þessum dómi og tók út hinn óskilorðsbundna hluta refsingarinnar. Með dómi Hæstaréttar 19. desember1996 var felldur úr gildi úrskurður ríkistollanefndar um endurákvörðun á aðflutningsgjöldum vegna innflutnings hlutafélagsins S á frystum forsteiktum kartöflum, þar sem talið var að álagning gjaldsins hefði verið ólögmæt. Í framhaldi af þessum dómi Hæstaréttar óskaði M endurupptöku máls síns og vísaði til þess, að með dóminum hefði verið dæmd ólögmæt álagning sams konar jöfnunargjalds og hann hefði meðal annars verið sakfelldur fyrir að koma G undan að greiða. Fallist var á beiðni M um endurupptöku málsins og var M sýknaður með dómi Hæstaréttar 12. mars 1998, þar sem talið var að eins og ríkissaksóknari hefði gert málið úr garði við áfrýjun þess, lægju engan veginn fyrir viðhlítandi sönnur fyrir sök M, en ríkissaksóknari hafði aðeins að óverulegu leyti lagt fram þau gögn fyrir Hæstarétti sem héraðsdómur taldi sanna sök ákærða. M höfðaði mál gegn Í til greiðslu miskabóta samkvæmt XXI. kafla laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála og byggði kröfu sína á því, að hann hefði saklaus hlotið refsidóm og verið látinn sæta ólögmætri frelsisskerðingu, sem rót sína ætti að rekja til löglausra reglugerða landbúnaðarráðherra. Talið var, að ótvírætt væri, að jöfnunargjaldið, sem Hæstiréttur hafði dæmt ólögmætt, hefði vegið langþyngst og mestu máli skipt við refsiákvörðun héraðsdóms. Þegar litið var til gagna málsins og tveggja dóma Hæstaréttar, sem fjölluðu um undanskot á sama gjaldi, þótti mega ætla, að M hefði eingöngu hlotið sekt ef dæmt hefði verið á grundvelli allra gagna málsins í Hæstarétti 12. mars 1998. Að þessu virtu þótti M hafa ófyrirsynju orðið að þola refsivist þá, er hann var dæmdur til með dómi héraðsdóms. Voru M því dæmdar miskabætur samkvæmt 177. gr. laga nr. 19/1991, en háttsemi hans varðandi aðflutningsgjöld og skýrslugerð til yfirvalds voru virt til lækkunar bótanna.