Dómstólaleit

B var ákærður fyrir eignarspjöll og brot gegn valdstjórninni með því að hafa í Fangelsinu að Litla-Hrauni veist með margvíslegu ofbeldi að þremur fangavörðum sem þar voru við skyldustörf, með þeim afleiðingum að einn fangavarðanna hefði hruflast á enni og fengið kúlu á höfuðið, annar hlotið sár á nefið auk þess sem tvenn gleraugu hefðu eyðilagst. B játaði sök og var farið með málið samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Héraðsdómur taldi að ekki hefði verið uppfyllt það málshöfðunarskilyrði vegna eignaspjalla sem fram kæmi í 4. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 að sá krefðist sem misgert hefði verið við og yrði B því hvorki sakfelldur né gerð refsing fyrir meint brot gegn 1. mgr. 257. gr. laga nr. 19/1940 þrátt fyrir játningu. Var hann á hinn bóginn sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 106. gr. laga nr. 19/1940 og honum gert að sæta fangelsi í 10 mánuði. Fyrir Hæstarétti féll ákæruvaldið frá kröfu sinni á hendur B fyrir brot gegn 1. mgr. 257. gr. laga nr. 19/1940. Þá féllst Hæstiréttur ekki á það með B að honum hefði þegar verið gerð refsing fyrir háttsemi sína umrætt sinn með því að honum hefði verið gert að sæta 5 daga einangrunarvist með ákvörðun forstöðumanns Fangelsisins að Litla-Hrauni 22. mars 2013 og þannig stæði 2. mgr. 186. gr. laga nr. 88/2008, svo sem hún yrði skýrð í ljósi 1. mgr. 4. gr. viðauka nr. 7 við mannréttindasáttmála Evrópu, því í vegi að höfðað yrði refsimál gegn honum vegna sömu atvika. Að þessu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms var niðurstaða hans staðfest um sakfellingu B fyrir brot gegn 1. mgr. 106. gr. laga nr. 19/1940 sem og um refsingu hans.

Refsifanginn X var undir rökstuddum grun um aðild að umfangsmiklu fíkniefnamáli. Var X gert að sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a-liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991, enda var ekki á það fallist með X að ákvæði 30. gr. laga nr. 48/1988 um fangelsi og fangavist ættu hér við, auk þess sem önnur ákvæði laganna kæmu ekki í veg fyrir að sakborningur sem sætti refsivist, gæti torveldað rannsókn með þeim hætti sem lýst er í a. lið 103. gr. laga nr. 19/1991.

Refsivist. Fangelsi. Agaviðurlög. Miskabætur. Vanreifun. Frávísun máls frá héraðsdómi. Gjafsókn. J, refsifangi í fangelsinu að Litla-Hrauni, var látinn sæta agaviðurlögum eftir að 21 g af hassi fannst við leit í klefa hans. Lögreglunni á Selfossi var gert viðvart eftir að fíkniefnin fundust og var í framhaldinu höfðað opinbert mál á hendur J. J var sýknaður af kröfum ákæruvaldsins í málinu og var dómi héraðsdóms ekki áfrýjað. Stefndi J þá íslenska ríkinu og krafðist miskabóta. Byggði hann á því að hann hefði ranglega verið látinn sæta viðurlögum fyrir ætlað agabrot sem hann hefði síðan verið sýknaður af með dómi í opinberu máli. Þar sem ákvörðun um agaviðurlög hafði hvorki verið tekin í tengslum við rannsókn eða meðferð opinbers máls né á grundvelli slíkrar rannsóknar, og stoð fyrir henni var ekki sótt til laga nr. 19/1991, var ekki talið að XXI. kafli þeirra gæti tekið til kröfu um bætur vegna þeirra. Var málsókn J, sem eingöngu var studd við ákvæði XXI. kafla laga nr. 19/1991, því ekki talin reist á viðhlítandi lagagrunni. Af þeim sökum og þar sem reifun J á sakarefni var í ýmsum atriðum áfátt var málinu sjálfkrafa vísað frá héraðsdómi.