Dómstólaleit

Ágreiningur aðila varðaði endurkröfur B á hendur A vegna krafna sem hún greiddi sem ábyrgðarmaður og veðþoli samkvæmt lánssamningi og veðskuldabréfi þar sem A var aðalskuldari. A hafði gert samning um greiðsluaðlögun þar sem honum var veitt 90% eftirgjöf af samningskröfum, þar með töldum kröfunum tveim sem málið laut að. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að endurkröfur B á hendur A hefðu verið ófyrndar þegar málið var höfðað. Þá féllst Hæstiréttur ekki á að ábyrgð B hefði fallið niður á grundvelli þágildandi 2. mgr. 21. gr. laga 101/2010 um greiðsluaðlögun einstaklinga vegna samnings A um greiðsluaðlögun. Þar sem ábyrgðarskuldbindingar B stofnuðust fyrir gildistöku laga nr. 32/2009 um ábyrgðarmenn gat ákvæði 3. mgr. 9. gr. laganna heldur ekki leitt til þess að eftirgjöf eða lækkun kröfu gagnvart A samkvæmt samningi um greiðsluaðlögun hefði sömu áhrif til lækkunar kröfu á hendur henni. Komst rétturinn að þeirri niðurstöðu að ábyrgð B hefði ekki fallið niður við samþykkt samnings um greiðsluaðlögun og hún hefði því ekki greitt umræddar kröfur umfram skyldu. Við úrlausn um hvort endurkrafa B væri fallin niður eins og A hélt einnig fram taldi Hæstiréttur að í lög nr. 101/2010 skorti afdráttarlaus ákvæði um að samningur um greiðsluaðlögun leiddi til þess að endurkröfu B yrði ekki beint að honum. Vegna fyrirmæla 72. gr. stjórnarskrárinnar gæti markmiðsskýring á ákvæðum laga nr. 101/2010 eða samanburðarskýring við 1. málslið 2. mgr. 60. gr. laga nr. 21/1991 sem fjallaði um nauðasamninga ekki orðið sjálfstæður grundvöllur slíkrar niðurfellingar á kröfuréttindum B. Var því byggt á hinni almennu reglu kröfuréttar um að B hefði eignast endurkröfu á hendur A þegar hún sem ábyrgðarmaður greiddi umræddar kröfur á hendur honum. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um fallast á kröfu B á hendur A.

Á krafði S og A um greiðslu samkvæmt munnlegum verksamningi. S og A kröfðust sýknu með vísan til þess að þau hefðu ekki verið eiginlegir viðsemjendur Á, heldur H ehf. Sönnunarbyrði fyrir því að Á hafi vitað eða mátt vita að H ehf. væri viðsemjandi hans var lögð á S og A, sem stóðu að samningsgerðinni. Sú sönnun hafði ekki tekist. Var því lagt til grundvallar að S og A hafi látið Á vinna verkið í þeirra nafni og báru þau samkvæmt því óskipta ábyrgð á greiðslu fyrir unnið verk. Engin haldbær gögn sýndu að krafa Á væri ósanngjörn og var hún tekin til greina.

AÍ og G tóku að sér, f.h. óstofnaðs félags, að taka við nánar tilgreindum skuldbindingum E. Rekstur hins nýja félags, AF, varð mjög skammlífur og reis ágreiningur um uppgjör á skuldbindingum þess milli hluthafanna. Gerðu AÍ og G samkomulag um uppgjör sín á milli og síðar viðbótarsamkomulag þar sem kveðið var á um að AÍ skyldi gefa út og afhenda G tvö skuldabréf samtals að fjárhæð 4.530.000 kr. Jafnframt var umsamið, að kæmu í ljós skekkjur við færslu bókhalds skyldu greiðslur samkvæmt samkomulaginu endurskoðaðar. AÍ lét eftir þetta færa bókhaldið eftir þeim upplýsingum sem aðgengilegar voru og höfðaði í framhaldi af því mál á hendur G til endurheimtu 4.400.397 kr., sem AÍ taldi sig hafa ofgreitt. A tók síðar við aðild málsins af AÍ. Fór svo að kröfur A voru teknar til greina að fullu, enda hafði G ekki tekist að sanna að þær skyldu sæta lækkun.