Dómstólaleit

Deilt var um hvort lagaskilyrðum um brottvísun og endurkomubann hefði verið fullnægt þegar kveðinn var upp úrskurður kærunefndar útlendingamála þar sem A var vísað brott frá Íslandi á grundvelli 1., sbr. 2. mgr., 95. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016 og honum bönnuð endurkoma í átta ár, sbr. 1. mgr. 96. gr. sömu laga. Hafði kærunefndin staðfest ákvörðun Útlendingastofnunar en stytt endurkomubann úr tíu árum í átta. Héraðsdómur felldi úrskurð kærunefndarinnar úr gildi. Í dómi Landsréttar var rakið að héraðsdómur hefði byggt á 2. mgr. 97. gr. laga nr. 80/2016 sem mælir fyrir um takmarkanir á heimild til brottvísunar samkvæmt 95. gr. sömu laga. Hefði héraðsdómur fallist á það með A að þrátt fyrir að aðstæður hans hefðu ekki breyst verulega frá úrskurði kærunefndar yrði að horfa „til aðstæðna hans eins og þær eru nú en ekki eins og þær voru við töku hinna umdeildu stjórnvalds- ákvarðana“. Þegar aðstæður stefnda væru virtar heildstætt væri það niðurstaða héraðsdóms að þrátt fyrir að stefndi hafi ítrekað gerst brotlegur við lög og verið dæmdur til refsivistar hér á landi og að leiða mætti líkum að því að fyrri háttsemi hans gæfi til kynna að hann myndi fremja refsivert brot á ný væru fjölskylduaðstæður hans með þeim hætti að brottvísun myndi fela í sér ósanngjarna ráðstöfun gagnvart nánustu aðstandendum, það er eiginkonu og ungu barni þeirra. Fram kom að í úrskurði kærunefndar útlendingamála hefði verið með ítarlegum hætti fjallað um aðstæður stefnda með tilliti til 2. mgr. 97. gr. laganna og komist að þeirri niðurstöðu að ekki yrði talið að brottvísun fæli í sér ósanngjarna ráðstöfun gagnvart honum eða nánustu aðstandendum hans. Að virtum gögnum málsins væri fallist á niðurstöðu nefndarinnar en hvað sem liði þeirri ályktun héraðsdóms að við úrlausn dómstóla um gildi stjórnvaldsákvörðunar megi horfa til breyttra aðstæðna eftir að hún var tekin hefðu engar breytingar orðið á aðstæðum A sem leitt gætu til þess að fella bæri úrskurðinn úr gildi. Samkvæmt því þætti ekki efni til að fallast á með A að ákvæði 2. mgr. 97. gr. laga nr. 80/2016 stæði brottvísun hans í vegi. Loks var fallist á með Í að skilyrði 2. mgr. 96. gr. laga nr. 80/2016 fyrir endurkomubanni A væru uppfyllt og ekki væru fyrir hendi forsendur til að stytta það. Var Í sýknað af kröfum A.

A sótti um dvalarleyfi á grundvelli hjúskapar með íslenskum ríkisborgara. Útlendingastofnun synjaði umsókninni með ákvörðun 29. ágúst 2019 á þeim grundvelli að hjúskapurinn væri til málamynda til öflunar dvalarleyfis, sbr. 8. mgr. 70. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga. Kærunefnd útlendingamála staðfesti ákvörðun Útlendingastofnunar með úrskurði þann 27. nóvember 2019. A krafðist í málinu ógildingar á ákvörðun Útlendingastofnunar og úrskurði kærunefndar útlendingamála. Í dómi Landsréttar var kröfu A um ógildingu ákvörðunar Útlendingastofnunar vísað frá dómi, þar sem A hafði ekki sýnt fram á lögvarða hagsmuni af úrlausn um kröfu um ógildingu úrlausnar hins lægra setta stjórnvalds, samhliða kröfu um ógildingu úrskurðar hins æðra setta stjórnvalds sem hana staðfesti. Í dómi Landsréttar var rakið að óumdeilt væri að annmarki hefði verið á mati Útlendingastofnunar. Féllst rétturinn ekki á að kærunefndinni hefði borið að fella ákvörðun Útlendingastofnunar úr gildi þegar af þeirri ástæðu enda hafi stofnunin átt val um að leitast við að bæta úr annmarkanum. Þá taldi Landsréttur að ekki hefði verið brotið gegn jafnræðisreglu stjórnsýslulaga Rétturinn komst á hinn bóginn að þeirri niðurstöðu að mat kærunefndar útlendingamála hefði ekki verið forsvaranlegt þegar litið væri til atvika málsins, 8. mgr. 70. gr. laga nr. 80/2016 og lögskýringargagna með ákvæðinu, og að úrskurður hennar yrði ekki talinn sýna fram á rökstuddan grun um að til hjúskapar A og maka hennar hafði verið stofnað í þeim tilgangi að afla dvalarleyfis. Var af þessum ástæðum staðfest niðurstaða héraðsdóms að fella úr gildi úrskurð kærunefndar útlendingamála frá 27. nóvember 2019.