Dómstólaleit

Fjarskiptafyrirtækið Y höfðaði mál gegn F og krafðist ógildingar á úrskurði Ú þar sem staðfest var ákvörðun F um afturköllun á tíðniheimild sem Y hafði fengi úthlutað 2017 í kjölfar uppboðs á slíkum heimildum. Þá krafðist Y einnig viðurkenningar á bótaskyldu F vegna ætlaðs ólögmætis fyrrgreindrar ákvörðunar. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna, var rakið að með skírskotun til atvika og gagna málsins yrði ekki fallist á að rannsókn þess hafi verið ábótavant, að F hafi ekki gætt leiðbeiningarskyldu eða að afturköllunin hafi farið í bága við meðalhófs- eða jafnræðisreglu stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Afturköllun á tíðniheimild til Y hafi verið lögmæt og var F því sýknað af öllum kröfum Y.

Með ákvörðun 29. desember 2017 útnefndi forveri F M ehf. sem alþjónustuveitanda og lagði á hann alþjónustukvöð í samræmi við nánar greind „ákvörðunarorð“. Í ákvörðunarorðunum kom meðal annars fram að útnefningin gilti til og með 31. desember 2020 en heimilt væri að framlengja útnefningartímabilið til 31. desember 2022 með tilkynningu F til M ehf. þar að lútandi. Í tilkynningu F til M ehf. 31. ágúst 2020 kom fram að F hefði ákveðið að framlengja gildistíma þeirra alþjónustukvaða sem hvíldu á M ehf. til 31. desember 2022. M ehf. kærði umrædda ákvörðun 31. ágúst 2020 til úrskurðarnefndar fjarskipta- og póstmála sem vísaði kærunni frá með úrskurði. Byggði niðurstaða úrskurðarnefndarinnar á því að í ákvörðun F 31. ágúst 2020 hefði ekki falist stjórnvaldsákvörðun heldur hefði framlenging alþjónustukvaðar sem hvíldi á M ehf. byggst á ákvörðun F 29. desember 2017. Ágreiningur aðila fyrir Landsrétti laut að því hvort framangreind ákvörðun 31. ágúst 2020 um að framlengja gildistíma alþjónustukvaða væri stjórnvaldsákvörðun í skilningi laga sem kæranleg hefði verið til úrskurðarnefndar fjarskipta- og póstmála. Í dómi Landsréttar kom fram að af efni tilkynningar F 31. ágúst 2020 væri ljóst að horft hefði verið til fleiri þátta en þess hvort áform um niðurlagningu PSTN kerfisins hefðu gengið eftir. Þannig hefði F lagt mat á hvort lagabreytingar, sem gerðu alþjónustu tæknilega hlutlausa, hefðu haft þýðingu fyrir þær alþjónustuskyldur sem hvíldu á M ehf, í hvaða mæli framfarir í háhraða farnetsþjónustu og ljósleiðaratenginga í strjálbýli væru komnar fram og hvort þær hefðu þýðingu fyrir þessar sömu alþjónustuskyldur. Á grundvelli þess mats hefði F tekið ákvörðun í málinu sem hafði þýðingu fyrir rétt og skyldur M ehf. og yrði henni þannig öldungis jafnað til nýrrar bindandi stjórnvaldsákvörðunar sem M ehf. hefði sérstaka, verulega og lögvarða hagsmuni af að fá endurskoðaða. Sætti ákvörðunin því kæru til úrskurðarnefndar fjarskipta- og póstmála, sbr. 1. mgr. 13. gr. laga nr. 69/2003 um Póst- og fjarskiptastofnun. Samkvæmt því var úrskurður úrskurðarnefndar fjarskipta- og póstmála felldur úr gildi.

Með ákvörðun P árið 2014 var fallist á beiðni SN og N um samnýtingu tiltekinna tíðniheimila sem þeim hefði verið úthlutað af P. SM höfðaði mál og krafðist aðallega viðurkenningar á því að ákvörðunin væri ógild, en til vara að hún yrði ógilt með dómi. Ekki var fallist á að P hefði bundið eigin ákvörðun skilyrðum og að fyrir vikið væri hún markleysa eða lögleysa. Var aðalkröfu SM um viðurkenningu á ógildi ákvörðunarinnar því hafnað. Varakröfu sína um ógildingu ákvörðunarinnar reisti SM aðallega á því að sú samnýting SN og N á tíðniheimildum fyrir tilstilli SF, félags í eigu SN og N, sem heimiluð var með hinni umþrættu ákvörðun bryti gegn banni 2. mgr. 7. gr. fjarskiptalaga nr. 81/2003 við framsali tíðniheimilda. Þá byggði SM einnig á því að ákvörðunin væri til þess fallin að raska samkeppni og að ekki hefði verið tekin sjálfstæð afstaða til samkeppnislegra áhrifa af samnýtingu tíðniheimilda. Í dómi Landsréttar kom fram að þrátt fyrir samstarf SN og N í gegnum SF væru SN og N áfram rétthafar viðkomandi tíðniheimilda og bæru þau réttindi og skyldur sem af því leiddi. SF sæi aðeins um starfrækslu þess tækjabúnaðar sem sendi út tíðniheimildir SN og N, en hefði ekki forræði á nýtingarrétti tíðniheimildanna. SN og N hefðu þannig ekki framselt tíðniheimildir sínar til SF. Þá var talið að þótt framsalsbann 2. mgr. 7. gr. laga nr. 81/2003 yrði skilið sem svo að rétthafi tíðniheimilda gæti ekki, upp á sitt eindæmi, heimilað öðrum að nýta tíðniheimildir sem honum hefði verið úthlutað háttaði svo til í málinu að hvorki SN né N hefðu heimilað hvor öðrum að nýta tíðniheimildir hins, heldur hefði P heimilað samnýtingu þeirra með ákvörðun sinni. Taldi Landsréttur það hafa verið í samræmi við skyldur P og innan valdheimilda stofnunarinnar að heimila samnýtinguna. Þar sem ekki lá annað fyrir en að samnýtingunni hefði verið hagað í samræmi við þá skilmála og skilyrði sem henni voru sett væri ekki unnt að líta svo á að SN eða N hefðu með samnýtingunni framselt hvor öðrum tíðniheimildir í bága við 2. mgr. 7. gr. laga nr. 81/2003. Þá var því hafnað að ekki hefði verið gætt að samkeppnisréttarlegum sjónarmiðum eða að ákvörðun P hefði brotið gegn ákvæðum stjórnsýslulaga. Voru stefndu því sýknaðir af kröfum SM.