Dómstólaleit

B, sem var skipstjóri á bátnum K, var ákærður fyrir línuveiðar á friðuðu svæði sem lokað var fyrir línu- og togveiðum. Í málinu bar B fyrir sig að refsiákvæði 2. töluliðar 2. gr. reglugerðar nr. 809/2002 um friðunarsvæði við Ísland uppfyllti ekki kröfur um skýrleika og gæti því ekki talist fullnægjandi refsiheimild. B bar því einnig við að hann hefði verið í góðri trú við umræddar veiðar þar sem hann hefði farið eftir upplýsingum heimamanna sem vanir voru veiðum á svæðinu. Í niðurstöðu Hæstaréttar var talið að refsiheimild 2. töluliðar 2. gr. reglugerðar nr. 809/2002 og 5. gr. laga nr. 79/1997 um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands væri skýr og ótvíræð. Ennfremur sagði að B sem var með skipstjórnarréttindi hefði mátt vera kunnugt um hvaða lög og reglugerðir giltu um veiðar á hinu friðaða veiðisvæði, en þess yrði að krefjast af skipstjórnarmönnum að þeir þekktu lög og reglugerðir sem snúa að veiðum og sérstaklega snerta atvinnu þeirra. Var B dæmdur til greiðslu 400.000 króna sektar í Landhelgissjóð Íslands.

S, sem var skipstjóri á bátnum K, var ákærður fyrir línuveiðar á friðuðu svæði sem lokað var fyrir línu- og togveiðum. Í málinu bar S fyrir sig að refsiákvæði 2. töluliðar 2. gr. reglugerðar nr. 809/2002 um friðunarsvæði við Ísland uppfyllti ekki kröfur um skýrleika og gæti því ekki talist fullnægjandi refsiheimild. S bar því einnig við að hann hefði verið í góðri trú við umræddar veiðar þar sem hann hefði farið eftir upplýsingum heimamanna sem vanir voru veiðum á svæðinu. Í niðurstöðu Hæstaréttar var talið að refsiheimild 2. töluliðar 2. gr. reglugerðar nr. 809/2002 og 5. gr. laga nr. 79/1997 um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands væri skýr og ótvíræð. Ennfremur sagði að S sem var með skipstjórnarréttindi og gerði bátinn út í atvinnuskyni hefði mátt vera kunnugt um hvaða lög og reglugerðir giltu um veiðar á hinu friðaða veiðisvæði, en þess yrði að krefjast af skipstjórnarmönnum að þeir þekktu lög og reglugerðir sem snúa að veiðum og sérstaklega snerta atvinnu þeirra. Var S dæmdur til greiðslu 400.000 króna sektar í Landhelgissjóð.

G og P voru sakfelldir fyrir brot gegn lögum nr. 57/1996 um umgengni um nytjastofna sjávar og nánar tilgreindum stjórnvaldsfyrirmælum. Í ákæru var þess krafist að G og P yrði gerð refsing samkvæmt 23. gr. laganna, eins og henni hafði verið breytt með 225. gr. laga nr. 82/1998. Samkvæmt ákvæðinu, sem þannig var vísað til, vörðuðu þau brot sem ákært var fyrir sektum, en fangelsi allt að sex árum ef brot var stórfellt eða ítrekað. Var jafnframt kveðið á um að sekt skyldi minnst vera 400.000 krónur og mest 4.000.000 krónur nema brot væri ítrekað. Með 1. gr. laga nr. 22/2005, sem tóku gildi eftir að brot G og P voru framin en áður en dómur gekk í héraði, var ákvæðinu breytt á þann hátt að fyrirmæli um 400.000 króna lágmarkssekt gilti því aðeins að brot væri ítrekað. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að þessu ákvæði með áorðnum breytingum, sem hvorki hefði verið vísað til í ákæru né héraðsdómi, yrði að beita við ákvörðun refsingar á hendur G og P. Að virtu þessu en jafnframt þeirri aðferð, sem beitt var við brotin, þótti hæfilegt að dæma hvorn um sig til greiðslu 300.000 króna sektar.