Dómstólaleit

X var með dómi Hæstaréttar frá 22. febrúar 2007 dæmdur til refsingar fyrir brot gegn 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa veist að Ó sýslumanni. Síðar sama ár ákærði Ó sýslumaður X fyrir nánar tilgreind brot. X krafðist þess að málinu yrði vísað frá dómi vegna vanhæfis Ó til að fara með ákæruvald í málinu. Með vísan til 1. mgr., sbr. 2. mgr. 30. gr. laga nr. 19/1991, eins og þau ber að skýra með hliðsjón af 6. tölul. 1. mgr. 6. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, var fallist á kröfu X og málinu vísað frá dómi.

X var gefið að sök að hafa áreitt lögreglu og sýnt af sér ósæmilega háttsemi á almannafæri með því að hrækja á lögreglubifreið aðfaranótt 27. júní 2001. Héraðsdómur vísaði málinu frá dómi á þeim grundvelli að lögreglustjórinn í Reykjavík væri vanhæfur til að fara með það samkvæmt 2. mgr. 30. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, þar sem ætlað brot X beindist að undirmönnum hans. Hæstiréttur taldi að þótt sú háttsemi, sem X væri sakaður um að hafa sýnt af sér á almannafæri, hafi beinst að undirmönnum lögreglustjórans eða þeirri bifreið, sem þeir óku í umrætt sinn, gætu þau atvik ein ekki valdið því að lögreglustjórinn yrði með réttu talinn vanhæfur til að fara með málið. Væru því ekki efni til að vísa málinu frá dómi af þessum sökum. Við þingfestingu málsins í héraði var lagt fram bréf lögmanns, sem við það tækifæri var skipaður verjandi X, til lögreglustjóra. Sagði þar að X hefði falið lögmanninum að bera fram kæru vegna barsmíða, sem hann hafi sætt við handtöku fyrir utan heimili sitt umrædda nótt og í vörslum lögreglunnar eftir það. Krefðist X rannsóknar á atburðum næturinnar, en af þeim hafi hann hlotið líkamstjón. Í dómi Hæstaréttar segir að í málinu liggi ekki annað fyrir en að framangreint bréf hafi borist ákærandanum í málinu áður en það hafi verið þingfest fyrir héraðsdómi. Þótt erindi X hafi að réttu átt að beina til ríkissaksóknara hafi lögreglustjóra borið ótilkvöddum að framsenda það réttu stjórnvaldi svo fljótt, sem unnt var, sbr. 2. mgr. 7. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Af gögnum málsins verði ekki ráðið hvort þetta hafi verið gert eða hvernig ríkissaksóknari kunni þá að hafa brugðist við kæru X. Sé kæra þessi á rökum reist hafi það augljós og verulega áhrif á efnislega niðurstöðu málsins. Kæruefnið hafi ekki svo séð verði sætt neinni rannsókn, en úr því verði ekki bætt svo viðhlítandi sé eingöngu með sönnunarfærslu fyrir dómi. Taldi Hæstiréttur af þessum sökum slíka annmarka á rannsókn að baki ákæru í málinu og reifun þess fyrir dómi að rétt væri að staðfesta niðurstöðu hins kærða úrskurðar um frávísun þess.