Dómstólaleit

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn B var vísað frá dómi með vísan til þess að aðilar málsins hefðu ekki undirgengist sáttameðferð fyrir höfðun málsins í samræmi við 33. gr. a barnalaga nr. 76/2003. Í úrskurði Landsréttar var skírskotað til 5. mgr. sömu lagagreinar um að gert væri ráð fyrir að sáttamaður gæfi út sáttavottorð ef foreldrum tækist ekki að gera samning eða ef þeir mættu ekki á sáttafund eftir að hafa fengið kvaðningu tvívegis. Til þess var jafnframt vísað að samkvæmt 2. mgr. 33. gr. a barnalaga skuli sýslumaður bjóða aðilum sáttameðferð en að aðilar geti einnig leitað til annarra sem hafi sérfræðiþekkingu í sáttameðferð og málefnum barna. A hafði leitað til sjálfstætt starfandi sáttamanns, svo sem honum hafði verið heimilt, en fyrir lá að B hafði verið boðuð tvívegis á fund sáttamanns en hafði í hvorugt skiptið sinnt þeirri boðun. Með vísan til þess var talið að með því hefði fullnægjandi sáttameðferð samkvæmt 33. gr. a barnalaga farið fram. Væru því ekki efni til að vísa málinu frá héraðsdómi og var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem skorið var til bráðabirgða úr ágreiningi málsaðila um forsjá og lögheimili dóttur þeirra, umgengni hennar við málsaðila og greiðslu meðlags með henni. Landsréttur vísaði til þess að af gögnum málsins yrði ráðið að aðilar hafi aðeins í eitt skipti verið boðaðir til sáttameðferðar áður en vottorð um sáttameðferð var gefið út. Það væri í andstöðu við fyrirmæli 5. mgr. 33. gr. a barnalaga. Af þeim sökum var málinu vísað frá héraðsdómi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem tekin var til greina krafa B um að dóttir hennar og A yrði tekin úr umráðum A og afhent sér með beinni aðfarargerð. Í úrskurði Landsréttar var rakið að samkvæmt 33. gr. a barnalaga nr. 76/2003 væri það ófrávíkjanleg skylda foreldra að undirgangast sáttameðferð áður en mál væri höfðað. Af málsgögnum væri ljóst að sáttameðferð samkvæmt nefndu ákvæði hefði ekki farið fram og var málinu því vísað frá héraðsdómi.

A áfrýjaði héraðsdómi þar sem B hafði verið falin forsjá sonar þeirra og krafðist meðal annars frávísunar málsins þar sem fullnægjandi sáttameðferð samkvæmt 1. mgr. 33. gr. a barnalaga nr. 76/2003 hefði ekki farið fram fyrir höfðun þess. Í dómi Landsréttar kom fram að lágmarksinntak sáttameðferðar væri að helstu ágreiningsefni og afstaða aðila til þeirra hefðu komið fram en að öðru leyti væri lagt í mat sáttamanns hvenær fullreynt væri að sættir gætu náðst og taldi Landsréttur fullægjandi sáttameðferð hafa farið fram. Í málinu lá fyrir matsgerð dómkvadds matsmanns sem taldi forsjárhæfni beggja foreldra mjög góða. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem gögn málsins bæru með sér djúpstæðan samskiptavanda aðila væru allt að einu ekki forsendur til að dæma þeim sameiginlega forsjá. Þá væri fyrirséð vegna búsetu og starfa A og B að drengurinn myndi búa í öðru landi en það foreldri sem ekki fengi forsjá. Að virtum sterkari umönnunartengslum drengsins við B og því að sú forsjáskipan ylli minni röskun í lífi hans var héraðsdómur staðfestur um forsjá og lögheimili drengsins en kveðið á um eins ríkulega umgengni og frekast þætti unnt í ljósi aðstæðna.

A og B deildu um forsjá tveggja dætra sinna og umgengnisrétt. Í málinu lá fyrir matsgerð þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að báðir aðilar byggju yfir ásættanlegri forsjárhæfni. Í dómi Landsréttar kom fram að breytingar hefðu eftir það orðið á aðstæðum A. Var talið að hagur stúlknanna yrði best tryggður með því að B færi með forsjá þeirra. Var það jafnframt í samræmi við skýran vilja stúlknanna. Samkvæmt því var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um skipan forsjár dætra aðila. Þá var kveðið á um umgengni A við stúlkurnar.