Dómstólaleit

A hf. höfðaði mál á hendur G til heimtu skuldar vegna yfirdráttar á debetreikningi. Hélt G því fram að hún ætti kröfu til skuldajafnaðar við kröfu A hf. þar sem ekki hefði verið gerður við hana skriflegur samningur um yfirdráttarlán og því hefði verið óheimilt að innheimta lánskostnað vegna þess. Talið var að hvað sem liði fyrirmælum 5. gr. laga nr. 121/1994 um neytendalán, um að samningar um yfirdráttarheimildir skyldu skriflegir, væri sérstaklega tekið fram í skýringum með ákvæðinu í frumvarpi til upphaflegra laga um neytendalán nr. 30/1993 að það væri ekki fortakslaust skilyrði fyrir gildi lánssamninga að þeir væru skriflegir, heldur gildi munnlegir samningar eftir sem áður. Þegar G sótti um að stofna reikninginn hafði hún undirritaði yfirlýsingu þar sem meðal annars kom fram að hún hefði kynnt sér reglur og skilmála sem giltu um tékkaviðskipti og debetkort og að hún staðfesti að hún myndi fara eftir ákvæðum þeirra. Kom þar einnig fram að G væri samþykk því að vextir af yfirdráttarheimild reikningsins yrðu skuldfærðir af honum mánaðarlega. Var því talið að G hefði mátt vera ljóst áður en hún stofnaði til viðskiptanna hvaða kjör lágu til grundvallar viðskiptasambandi aðila. Þá hefði G aldrei gert athugasemdir við útreikninga og gjaldfærslu A hf. samkvæmt reikningsyfirlitum sem hún fékk send og greitt athugasemdalaust þann kostnað og vexti sem til féllu. Var G því gert að greiða A hf. umkrafða fjárhæð.

Í hf. höfðaði mál gegn G til heimtu skuldar vegna yfirdráttar á tékkareikningi. G mótmælti ekki kröfunni en taldi sig eiga gagnkröfu á hendur Í hf. sem næmi hærri fjárhæð. Byggði hann þá kröfu á því að Í hf. hefði frá upphafi verið óheimilt að innheimta kostnað vegna lánsins þar sem aðilar hefðu ekki ritað undir skriflegan samning vegna slíks kostnaðar. Í héraðsdómi var G sýknaður af kröfu Í hf. með vísan til þess að hann hefði ekki lagt fram gögn um að honum hefði verið heimilt að innheimta vexti og annan lántökukostnað af láninu. Í dómi Hæstaréttar var komist að gagnstæðri niðurstöðu og krafa Í hf. tekin til greina. Var í því sambandi meðal annars vísað til þess að hvað sem liði fyrirmælum 5. gr. laga nr. 121/1994 um neytendalán, um að samningar um yfirdráttarheimildir skyldu skriflegir, væri sérstaklega tekið fram í skýringum með ákvæðinu í frumvarpi til upphaflegra laga um neytendalán nr. 30/1993 að það væri ekki fortakslaust skilyrði fyrir gildi samninga að þeir væru skriflegir, heldur gildi munnlegir samningar eftir sem áður. Þá hefði G átt að vera ljóst frá þeim tíma er hann stofnaði umræddan tékkareikning að greiða þyrfti vexti og annan kostnað. Loks var vísað til þess að G hefði notað reikninginn athugasemdalaust í ellefu ár og greitt á þeim tíma þann kostnað sem á hann féll og hann var upplýstur um með reglubundnum hætti. Því yrði að líta svo á að í raun hafi komist á samningur milli aðila um lánsviðskiptin.

Felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms, þar sem vísað var frá sökum vanreifunar máli Í hf. á hendur G til heimtu skuldar, með skírskotun til þess að þótt málatilbúnaður Í hf. við þingfestingu málsins hefði verið studdur fáum gögnum hefði Í hf. átt þess allan kost undir rekstri málsins að renna frekari stoðum undir kröfu sína á hendur G miðað við þær varnir sem hafðar væru uppi af hans hálfu. Teldi héraðsdómari skorta á sönnun fyrir því að Í hf. ætti þá kröfu sem hann hefði uppi í málinu gæti það ekki leitt til frávísunar þess. Var því lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til löglegrar meðferðar.