Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Héraðsdómur Norðurlands eystra

Mál nr. E-118/2018:

Flúðafiskur ehf.

(Sigmundur Hannesson lögmaður)

gegn

Sölku-Fiskmiðlun hf

(Ásgeir Örn Blöndal Jóhannsson lögmaður)

Samningur. Skaðabætur. Skuldamál. Umsýsluviðskipti. Vanefndir.

Ekki var fallist á vanefndakröfu stefnanda vegna umsýsluviðskipta þar sem stefndi var milligönguaðili og hafði veitt afslætti þar sem talið var að stefnandi hafi verið nægilega upplýstur um stöðu viðskiptanna. En auk þess þótti ekki sýnt fram á skilyrði til þess að verða við skaðabótakröfu stefnanda vegna sömu atvika.

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð þess þann 27. mars sl., er höfðað af Flúðafiski ehf., Borgarási, 845 Flúðum, með stefnu birtri þann 23. júní 2018 á hendur Sölku fiskmiðlun hf., Ráðhúsinu, 620 Dalvík.

Stefnandi gerir þær dómkröfur að stefndi verði dæmdur til þess að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 93.972.290 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 93.972.290 krónum frá 1. desember 2016 til greiðsludags. Allt að frádregnum eftirtöldum innborgunum: þann 05.10.2015   5.081.200 krónur        þann 04.02.2016   1.271.200 krónur þann 09.12.2015   6.464.219 krónur        þann 05.02.2016   5.752.534 krónur þann 11.12.2015   9.596.260 krónur        þann 07.03.2016   7.014.219 krónur þann 11.12.2015  11.035.440 krónur       þann 04.04.2016      325.935 krónur þann 19.01.2016   6.480.000 krónur        þann 17.05.2016   2.445.419 krónur þann 29.01.2016   3.891.000 krónur        þann 03.06.2016      292.972 krónur eða alls að upphæð 59.650.398 krónur sem dragast skulu frá skuldinni miðað við stöðu hennar á hverjum innborgunardegi. Þá er krafist vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. sömu laga sem leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti, í fyrsta sinn 1. desember 2017, en síðan árlega þann dag. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda samkvæmt mati dómsins. Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda.

Þá   krefst   stefndi   þess   að   stefnandi   verði   dæmdur   til   að   greiða   stefnda málskostnað.

Ágreiningsefni og málsatvik

Málsaðila greinir á um innbyrðis uppgjör þeirra vegna sölu á þurrkuðum fiskhausum   og   afskurði   til   Nígeríu   sem   stefndi,   Salka   Fiskmiðlun   hf.,   hafði milligöngu um að selja fyrir stefnanda, Flúðafisk ehf., á tímabilinu september 2015 til nóvember 2016 en um er að ræða uppgjör á alls 11 vörusendingum í gámum á umræddu tímabili.

Stefnandi leggur áherslu á það að sala stefnanda á fiskafurðum, þ.m.t. á skreið, þurrkuðum fiskhausum og afskurði til Nígeríu hefði verið í föstum skorðum allt frá því að stefnandi hóf að framleiða fyrir Nígeríumarkað við stofnun félagsins árið 1993. Af hálfu stefnanda er vísað til þess að umrædd umsýsluviðskipti með framleiðslu stefnanda til Nígeríu hafi jafnan verið „CIF“, það er að stefnandi annaðist   um   greiðslu   kostnaðar   vegna   flutnings   vörunnar   til   kaupanda,   auk bankakostnaðar, vörugjalda og sendingarkostnaðar, en að frádregnum umsömdum umboðslaunum   innanlands.   Viðskiptin   við   Nígeríu   hafi   ávallt   verið   gegn staðgreiðslu auk þess sem meginreglan hafi verið sú að stefnandi hafi ekki veitt kaupanda afslátt af umsömdu kaupverði. Stefndi hafi síðan haft milligöngu um og annast   um   sölu   á   framleiðsluvörum   stefnanda   til   Nígeríu   síðustu   ár   sem milligönguaðili eða umboðsmaður.

Síðari hluta árs 2015 hafi stefnandi orðið þess áskynja að greiðslur frá Nígeríu vegna viðskiptanna fóru að dragast og skiluðu sér seint og illa frá stefnda. Síðan hafi stefndi tekið sig til og endurreiknað verð, afslátt, o.s.frv. til uppgjörs á þremur gámum nr. 17, 18 og 19, sem höfðu verið greiddir í loks árs 2015. Heildarafsláttur reikninga Sölku Fiskmiðlunar hf. til kaupandans í Nígeríu var samkvæmt þessu uppgjöri um 35% og var að mati stefnanda ákveðinn einhliða af stefnda án samráðs og samþykkis. Hafi stefndi gefið stefnanda þær skýringar að vegna efnahagshruns í Nígeríu þyrfti stefnandi að veita 35% afslátt frá því sem stefnandi hafi litið á sem umsamið söluverð.

Stefnandi   vísi   til   þess   að   Margrét   Gunnarsdóttir,   framkvæmdastjóri   og eigandi   stefnanda,   Flúðafisks   ehf.,   hafi   margítrekað   mótmælt   framangreindri framgöngu stefnda, Sölku Fiskmiðlunar hf., í málinu og alfarið hafnað því að veita kaupanda reiknaðan afslátt stefnda, Sölku Fiskmiðlunar hf., samkvæmt framansögðu, alls að fjárhæð 41.742.394 krónur. Beri þá að hafa í huga að í ágúst 2015 hafi Margrét samið um vörukaup og verð á fundi með Jombo, fulltrúa fiskkaupanda í Nígeríu, og Jóni, fyrrverandi starfsmanni stefnda, Sölku Fiskmiðlunar hf., þar sem kaup á hráefni til vinnslunnar frá stefnanda hafi verið miðuð við umsamin verð. Fyrstu gámarnir (af þeim ellefu sem hér um ræðir) hafi síðan í framhaldinu verið sendir til Nígeríu.

Greiðslur vegna viðskiptanna hafi síðan byrjað að berast í árslok 2015 eins og yfirlit   um   innborganir   beri   með   sér.   Stefnandi   kveðst   hafa   móttekið   þessar greiðslur   sem innborganir á viðskiptin en ekki sem fullnaðaruppgjör á einstökum gámum. Hafi stefnandi haldið framleiðslunni áfram í góðri trú um að kaupandinn í Nígeríu myndi síðan greiða að fullu umsamið kaupverð sem samið hafði verið um. Í janúar árið 2016 hafi síðan aftur verið haldinn fundur hér á landi með málsaðilum og Jombo, fulltrúa fiskkaupanda í Nígeríu, og þá ekki verið minnst á það að stefndi, Salka Fiskmiðlun hf., væri að standa skil á greiðslum fyrir hönd fiskkaupanda, þ.e. dekka greiðslur fyrir hann. En í febrúarlok 2016 hafi stefnandi komist að því að innborganir hafi ekki komið frá fiskkaupandanum Jombo í Nígeríu heldur hafi það verið stefndi er borgaði úr eigin vasa eftir að varan/gámarnir voru komnir til fiskkaupandans Jombo í Nígeríu.

Þegar hér hafi verið komið sögu hafi stefndi gert stefnanda grein fyrir því að gámarnir yrðu sendir til baka til Íslands frá Nígeríu ef stefnandi sætti sig ekki við reiknaðan afslátt stefnda, Sölku Fiskmiðlunar hf., þ.e. um 35% af umsömdu verði sem stefndi hafði reiknað og ákveðið einhliða, án samráðs og samþykkis stefnanda. Hafi þá verið svo komið að viðskiptin höfðu komið stefnanda í þá stöðu að hann var kominn í greiðsluþrot og þurfti því að hætta óbreyttri starfsemi sinni. Að mati stefnanda sé það á ábyrgð stefnda að þessi staða sé komin upp sem og að gámar vegna viðskipta þessara hafi verið sendir fiskkaupandanum Jombo í Nígeríu, án þess að tryggja það að greiðslur á umsömdu kaupverði bærust til stefnanda sem seljanda vörunnar.

Í bréfi, dags. 10. janúar 2017, ásamt fylgigögnum, hafi lögmaður stefnanda sent stefnda tilmæli um að ganga til samninga um uppgjör á viðskiptum þessum. Sem svar hafi framkvæmdastjóri stefnda sent lögmanni stefnanda ítarlegt bréf vegna viðskiptanna, dags. 18. janúar 2017, ásamt með gögnum, en þar á meðal sé samningur á milli stefnanda, Chief Okebulu Jombo, kaupanda í Nígeríu, sem og Fiskmiðlunar Norðurlands (nú stefndi), sem að sögn framkvæmdastjórans „hefur verið unnið eftir allar götur síðan.“ Þá hafi m.a. fylgt með tölvupóstsamskipti fulltrúa málsaðila, þeirra Katrínar Sigurjónsdóttur hjá Sölku Fiskmiðlun hf. og Margrétar Gunnarsdóttur hjá Flúðafiski ehf., ásamt útreikningi á „láni“ frá Okebulu Jombo til stefnanda, dags. 28. janúar 2015, og birgðastöðu á „FL í vöruskemmum Okebulu Jombo í Nígeríu 16. janúar 2017.“ Með tölvupósti lögmanns stefnanda til Kristínar Sigurjónsdóttur, framkvæmdastjóra stefnda, dags. 17. febrúar 2017, hafi síðan enn verið gerð tilraun til þess að ná samkomulagi um uppgjör viðskiptanna. En í bréfinu segi m.a.: „Með vísan til ofangreinds bréfs er ljóst að Sölku Fiskmiðlun hf. og umbj.m. greinir á um það hver beri fjárhagslega ábyrgð á þeirri stöðu sem uppi er í viðskiptum félaganna og m.a. lýst í bréfi mínu til Sölku Fiskmiðlunar hf. dags. 10. janúar   2017,   sem   ítarlegt   bréf/greinargerð   þín,   dags.   17.   janúar   er   svar   við. Ágreiningur málsaðila lýtur m.a. að því hvort endurreikningur gámanna í febrúar 2016 hafi verið gerðir í fullu samráði við umbj.m. Margréti Gunnarsdóttur, svo sem, er m.a. staðhæft í ofangreindu bréfi þínu. Í viðleitni umbj.m. til þess að freista þess að jafna ágreining aðila og freista þess að ná samkomulagi um fjárhagslegt uppgjör   á   viðskiptum   þessum,   jafnframt   því   að   koma   í   veg   fyrir   gjaldþrot Flúðafisks ehf., er þeim eindregnu tilmælum beint til þín f.h. Sölku Fiskmiðlunar hf. að eiga fund með mér og umbj.m. Margrétar Gunnarsdóttur f.h. Flúðafisks hf., svo fljótt sem verða má og eigi síðar en um mánaðamótin feb./mars.“ Ekki hafi orðið af fundi og því sé stefnanda nauðugur sá kostur að höfða mál. Af hálfu stefnda er hins vegar vísað til þess að stefnandi sé fiskframleiðandi en hann og stefndi hafi átt í viðskiptum um árabil. Þau viðskipti hafi falist í því að stefndi hafi haft milligöngu um viðskipti stefnanda við kaupendur afurða hans í Nígeríu, en stefndi sérhæfi sig í fiskmiðlun, þ.e. að miðla vörum fiskframleiðenda hér á landi til kaupenda víðsvegar um heim, einkum og sér í lagi í Nígeríu þangað sem þurrkaðar fiskafurðir hafi verið seldar frá Íslandi í áraraðir. Vísi stefndi til þess að söluverð afurðanna taki þá eðli máls samkvæmt mið af því verði er kaupendur í Nígeríu hafi viljað greiða fyrir þær en verðlistar með viðmiðunarverðum notaðir til hliðsjónar.

Viðskiptin hafi einkum byggst á samkomulagi (memorandum of understanding) sem undirritað hafi verið 21. janúar 2002 á milli stefnanda, Chief Okebulu Jombo, kaupanda fiskafurðanna í Nígeríu, og Fiskmiðlunar Norðurlands ehf., en Fiskmiðlun Norðurlands ehf. og Salka sjávarafurðir ehf. hafi síðan runnið saman í Sölku-Fiskmiðlun hf. árið 2003. Í samkomulaginu sé meðal annars kveðið á um það að gera skuli samning sem tryggja eigi einkarétt Okebulu Jombo á sölu á fiskafurðum stefnanda í Nígeríu og að öll viðskipti skuli fara fram á markaðsverði. Auk þess sé í samkomulaginu fjallað um framtíðarskipan viðskipta aðila.

Eftir framangreindu samkomulagi aðila hafi síðan verið unnið í mörg ár án þess að skugga bæri á og viðskiptin gengið vel fyrir alla hlutaðeigandi. Frá upphafi hafi   öll   vara   verið   seld   samkvæmt   svonefndum   „CFR-skilmálum“   (Cost   and Freight),   en   í   þeim   felist   m.a.   að   seljandi   sé   ábyrgur   fyrir   tollafgreiðslu   til útflutnings og því að koma vörunni á tilgreindan stað í tilgreindri höfn, auk þess að bera ábyrgð á öllum útflutningspappírum. Þá sé það seljandi sem beri kostnað vegna flutningsins og teljist varan afhent, og áhættuskipti eiga sér stað, þegar varan hafi verið afhent í afhendingarhöfn. Það sé því ekki rétt sem fram komi í stefnu að viðskiptin hafi ávallt verið samkvæmt svonefndnum CIF-flutningsskilmálum (Cost, insurance and Freight).

Venjan í viðskiptum aðila hafi því verið sú að kostnaður við útflutning ásamt umboðslaunum hafi verið dreginn frá söluverði við afreikning. Oft hafi það komið fyrir að stefndi hafi greitt stefnanda áður en greiðslur hafi borist frá kaupandanum. Yfirleitt hafi greiðslur farið fram samkvæmt bankaábyrgð sem greidd hafi verið 10- 15 dögum eftir uppskipun í Nígeríu og hafi stefndi þá oft afreiknað gáminn til stefnanda vegna krafna hans um greiðslur. Þá sé rangt hjá stefnanda að viðskiptin hafi alla tíð farið fram gegn staðgreiðslu en hann útskýri þó ekki nánar við hvað sé átt með því.

Árið   2015   hafi   staðan   á   mörkuðum   svo   versnað   verulega   fyrir   afurðir íslenskra fiskframleiðenda í Nígeríu, meðal annars vegna lækkunar á heimsmarkaðsverði   á   olíu   er   valdið   hafi   þar   skorti   á   gjaldeyri,   einkum bandaríkjadölum. Afleiðingin hafi orðið sú að kaupendur afurða hafi átt erfiðara með að útvega sér bandaríkjadali en viðskiptin hafi einkum farið fram í þeim gjaldmiðli. Lagt hafi verið bann við opnun ábyrgða til kaupa á um 40 vöruflokkum, þar á meðal þurrkuðum fiski, auk þess sem yfirvöld hafi breytt tollum á innfluttar vörur   með   litlum   fyrirvara.   Kaupendur   hafi   því   farið   þá   leið   að   útvega bandaríkjadali eftir öðrum leiðum og til hafi orðið annar gjaldeyrismarkaður en sá opinberi, þar sem verð hafi verið mun hærri, sem hafi valdið því að kaupendum hafi fækkað og krafa um lægri verð á afurðunum orðið sífellt háværari eftir því sem liðið hafi á árið 2015 og fram eftir ári 2016. Megi m.a. vísa um ástandið til fyrirliggjandi fundargerða funda er haldnir hafi verið í utanríkisráðuneytinu með hagsmunaaðilum þar sem farið hafi verið yfir stöðuna og horfur á mörkuðum í Nígeríu og vísað til frétta í fjölmiðlum um þetta ástand. Þetta hafi þýtt það að viðmiðunarverð verðlista er stuðst hafði verið við fram að þeim tíma hafi ekki orðið annað en stafir á blaði og verðinu þá verið stjórnað af kaupendum sem ekki hafi viljað eða getað greitt sömu verð og áður. Staðan á mörkuðum í Nígeríu hafi því samkvæmt   framansögðu   verið   alvarleg   og   að   segja   má   allt   að   í   frjálsu   falli. Kaupendur hafi dag frá degi ekki vitað hvert gengið yrði á gjaldeyrinum sem þeir næðu að útvega sér eða hversu háa tolla þeir þyrftu að greiða við komu vörunnar til Nígeríu. Af þessu hafi leitt að kröfur kaupenda um lægra verð hafi orðið sífellt háværari enda óvissan mikil og þeir farið fram á frekari afslætti frá heildarverði hvers gáms sem svo féll mismunandi mikið dag frá degi. Undir lok árs 2015 og í byrjun 2016 hafi því verið farið að veita afslætti af vöru sem hafi ýmist þegar verið komin út á markaðinn eða föst í vöruhúsum í Nígeríu, en jólamarkaðurinn hafði þá algerlega brugðist og mikil birgðasöfnun verið í gangi. Framleiðendur hafi því margir farið þá leið að veita afslætti í þeirri von að hreyfa við markaðnum og koma birgðum út en þær hafi legið undir skemmdum ella.

Stefndi   geri   einnig   athugasemdir   við   fullyrðingar   stefnanda   um   að fyrirsvarsmaður stefnda hafi verið boðuð til fundar til að ræða málið, en að ekki hafi orðið af þeim fundi, og stefnanda því nauðugur sá kostur að höfða málið. Hið rétta sé að umræddur fundur hafi verið haldinn 28. febrúar 2017 á skrifstofu Cato lögmanna.   Til   fundarins   hafi   mætt   fyrirsvarsmenn   stefnanda   og   stefnda,   auk lögmanns   stefnanda.   Á   fundinum   hafi   verið   farið   yfir   ýmis   gögn   málsins   og fyrirsvarsmaður stefnda þar samþykkt að skoða nánar málið sem hún hafi gert og sent stefnanda og hennar lögmanni tölvupóst, dags. 9. mars 2017, með viðbrögðum sínum, auk þess sem hún hafi boðið stefnanda að vera í frekari sambandi ef fleiri spurningar vöknuðu. Það sé því ekki rétt að af fundi hafi ekki orðið. Stefndi leggi af þessu tilefni fram afrit fundargerða stjórnar stefnda, dags. 23. febrúar 2017 og 17. mars 2017, þar sem framangreint hafi verið til umræðu.

Málsástæður og lagarök af hálfu stefnanda

Málið lúti að ágreiningi málsaðila um uppgjör vegna sölu á þurrkuðum fiskhausum og afskurði til Nígeríu sem stefndi hafi haft milligöngu um að selja fyrir stefnanda á tímabilinu september 2015 til nóvember 2016. Um sé að ræða uppgjör á 11 gámum/vörusendingum tímabilið september 2015 til nóv./des. 2016, sem hér segi: Heildarverðmæti vörusendinga                      106.768.325 krónur Frá dragist: Flutningur og annar kostnaður            kr.  -       9.318.417,- 10% afsláttur af hausum                     „     -      3.477.618, - Alls:       12.796.035 krónur Innborganir:    11/12/2015                  kr.  -       9.596.260,- 05/10/2015                  „     -      5.081.200,- 09/12/2015                  „     -      6.464.219,- 11/12/2015                  „     -    11.035.440,- 04/02/2016                  „     -      1.271.200,- 05/02/2016                  „     -      5.752.534,- 19/01/2016                  „     -      6.480.000,- 29/01/2016                  „     -      3.891.000,- 07/03/2016                  „     -      7.014.219,- 04/04/2016                  „     -         325.935,- 17/05/2016                  „     -      2.445.419,- 03/06/2016                  „     -         292.972,- Alls          59.650.398,- Mismunur alls:  34.321.892 krónur Sala stefnanda á fiskafurðum, þ.m.t. á skreið, þurrkuðum fiskhausum og afskurði til Nígeríu, hafi verið í föstum skorðum allt frá þeim tíma að stefnandi hóf að framleiða fyrir Nígeríumarkað, þ.e. frá stofnun félagsins árið 1993. Framleiðslan hafi undantekningarlaust verið seld „CIF“, það er að stefnandi annist greiðslu kostnaðar vegna flutnings vörunnar til kaupanda, auk bankakostnaðar, vörugjalda og sendingarkostnaðar, allt að frádregnum umsömdum umboðslaunum innanlands. Viðskiptin   við   Nígeríu   hafi   ávallt   verið   gegn   staðgreiðslu,   en   meginreglan   í viðskiptunum hafi verið sú að stefnandi veiti kaupanda ekki afslátt af umsömdu kaupverði vörunnar, sbr. meðfylgjandi reikninga og yfirlit.

Stefndi hafi haft milligöngu og annast um sölu á framleiðsluvörum Flúðafisks ehf. til Nígeríu hin síðari ár, sem milligönguaðili/umboðsmaður. Síðari hluta árs 2015 hafi stefnandi orðið þess áskynja að greiðslur frá Nígeríu hafi byrjað að dragast og skilað sér seint og illa frá stefnda, Sölku Fiskmiðlun hf. Stefndi hafi síðan tekið sig til og endurreiknað verð, afslætti o.s.frv. til uppgjörs á gámum nr. 16, 17 og 18 sem höfðu verið greiddir í lok árs 2015, sbr. fyrirliggjandi samantekt þar um. Heildarafsláttur reikninga Sölku Fiskmiðlunar hf. hafi verið u.þ.b. 35% sem hér segi:

Gámur 16           Endurreiknað af Sölku Fiskmiðlun                   4.192.518,- Gámur 17           Endurreiknað af Sölku Fiskmiðlun                   4.882.898,- Gámur 18           Endurreiknað af Sölku Fiskmiðlun                   4.711.967,- Gámur 21           Fyrirhugaður afsláttur Sölku ófrágengið          6.436.492,- Gámur 22           Fyrirhugaður afsláttur Sölku ófrágengið          4.285.288,- Gámur 23           Fyrirhugaður afsláttur Sölku ófrágengið          4.192.682,- Gámur 24           Salka gefur afslátt                                             4.371.784,- Gámur 001         MSKU 062453-2                    27/01/2016        4.295.365,- Gámur   002         MSKU   9082668,5                   25/02/2016        4.373.400,- Alls: 41.742.394,- Stefndi   hafi   gefið   þá   skýringu   að   vegna   efnahagshruns   í   Nígeríu   þyrfti stefnandi að veita um 35% afslátt af umsömdu verði. Sá afsláttur hafi verið ákveðinn   einhliða   af   stefnda   án   samráðs   og   samþykkis   stefnanda.   Margrét Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri og eigandi stefnanda, hafi margítrekað mótmælt framgöngu stefnda í málinu og alfarið hafnað því að veita kaupendum reiknaðan afslátt stefnda, hér alls að fjárhæð 41.742.394 krónur, sbr. ofangreint og málsgögn um þetta. Hafa beri í huga að í ágúst 2015 hafi Margrét samið um vörur og verð á fundi með Jombo, fulltrúa fiskkaupanda í Nígeríu, og Jóni, fyrrverandi starfsmanni stefnda, en kaup stefnanda á hráefni til vinnslunnar hafi verið miðuð við umsamin verð. Fyrstu gámarnir (af þeim ellefu sem hér um ræðir) hafi síðan í framhaldinu verið sendir út til Nígeríu.

Greiðslur vegna viðskiptanna hafi svo byrjað að berast í árslok 2015 sem yfirlit um innborganir beri með sér. Stefnandi hafi móttekið greiðslur þessar sem innborganir á viðskiptin, en ekki sem uppgjör á einstökum gámum. Stefnandi hafi haldið framleiðslunni áfram í góðri trú um það að kaupandinn í Nígeríu myndi greiða að fullu umsamið kaupverð. Í janúar 2016 hafi aftur verið haldinn fundur hér á landi með málsaðilum og Jombo, fulltrúa fiskkaupanda í Nígeríu, og þar ekki verið minnst á það einu orði að stefndi, Salka Fiskmiðlun hf., væri að standa skil á greiðslum fyrir hönd fiskkaupanda, þ.e. að dekka greiðslur fyrir hann. Í lok febrúar 2016 komist stefnandi að því að innborganirnar hafi ekki komið frá fiskkaupandanum Jombo í Nígeríu, heldur hafi það verið Salka Fiskmiðlun hf. sem hafi   borgað   úr   eigin   vasa   eftir   að   varan/gámarnir   hafi   verið   komnir   til fiskkaupandans Jombo í Nígeríu.

Er hér hafi verið komið þá hafi stefndi, Salka Fiskmiðlun hf., gert stefnanda grein fyrir því að gámarnir yrðu sendir til baka til Íslands frá Nígeríu ef stefnandi sætti sig ekki við reiknaðan afslátt stefnda, Sölku Fiskmiðlunar hf., þ.e. u.þ.b. 35% af umsömdu verði, sem stefndi hafi reiknað og ákveðið einhliða, án nokkurs samráðs og samþykkis stefnanda samkvæmt framansögðu. Hafi þá verið svo komið að viðskiptin hafi sett stefnanda í þá stöðu að hann væri kominn í greiðsluþrot og hann því þurft að hætta óbreyttri starfsemi sinni. Sé það á ábyrgð stefnda að þessi staða sé komin upp og að gámar vegna þessara viðskipta hafi verið sendir til Jombo í Nígeríu, án þess að tryggja að greiðslur á umsömdu kaupverði bærust seljanda vörunnar, þ.e. til stefnanda.

Lögmaður   stefnanda   hafi   sent   bréf,   dags.   10.   janúar   2017,   ásamt   með fylgigögnum til stefnda vegna þessa máls, þ.e. varðandi viðskipti málsaðila með fiskafurðir á tímabilinu september 2015 til nóvember 2016, sem hér hefur verið lýst, með tilmælum til stefnda um að ganga til samninga við stefnanda um uppgjör á viðskiptum þessum. Í tilefni af ofangreindu bréfi þá hafi framkvæmdastjóri stefnda, Sölku Fiskverkunar hf., sent lögmanni stefnanda ítarlegt bréf/greinargerð vegna viðskiptanna, dags. 18. janúar 2017, ásamt gögnum en þar á meðal sé samningur   milli   stefnanda,   Chief   Okebulu   Jombo,   kaupanda   í   Nígeríu,   og Fiskmiðlunar Norðurlands (stefnda), sem að sögn framkvæmdastjóra stefnda „hefur verið   unnið   eftir   allar   götur   síðan.“   Þá   hafi   enn   fremur   fylgt   þar   með tölvupóstsamskipti fulltrúa málsaðila, þeirra Katrínar Sigurjónsdóttur hjá Sölku Fiskvinnslu hf. og Margrétar Gunnarsdóttur hjá Flúðafiski ehf., ásamt útreikningi á „láni“   frá   Okebulu   Jombo   til   stefnanda,   dags.   28.   janúar   2015,   og   skjal   um birgðastöðu á „FL í vöruskemmum Okebulu Jombo í Nígeríu 16. janúar 2017.“ Með tölvupósti lögmanns stefnanda til Kristínar Sigurjónsdóttur, framkvæmdastjóra stefnda, dags. 17. febrúar 2017, hafi þá enn verið gerð tilraun til þess að ná samkomulagi um uppgjör viðskiptanna, en í bréfinu segi m.a.: „Með vísan til ofangreinds bréfs er ljóst að Sölku Fiskmiðlun hf. og umbj.m. greinir á um það hver beri fjárhagslega ábyrgð á þeirri stöðu sem uppi er í viðskiptum félaganna og m.a. lýst í bréfi mínu til Sölku Fiskmiðlunar hf. dags. 10. janúar   2017,   sem   ítarlegt   bréf/greinargerð   þín,   dags.   17.   janúar   er   svar   við. Ágreiningur málsaðila lýtur m.a. því hvort endurreikningur gámanna í febrúar 2016 hafi verið gerðir í fullu samráði við umbj.m. Margréti Gunnarsdóttur, svo sem, er m.a. staðhæft í ofangreindu bréfi þínu. Í viðleitni umbj.m. til þess að freista þess að jafna ágreining aðila og freista þess að ná samkomulagi um fjárhagslegt uppgjör á viðskiptum þessum, jafnframt því að koma í veg fyrir gjaldþrot Flúðafisks ehf., er þeim eindregnu tilmælum beint til þín f.h. Sölku Fiskmiðlunar hf. að eiga fund með mér og umbj.m. Margréti Gunnarsdóttur f.h. Flúðafisks hf., svo fljótt sem verða má og eigi síðar en um mánaðamótin feb./mars.“ Ekki hafi orðið af fundinum og því sé stefnanda nauðsyn að höfða málið.

Á því sé byggt að stefnandi eigi lögvarða samningsbundna kröfu um fullt endurgjald samkvæmt samningi málsaðila, dags. 21. janúar 2002 (memorandum of understanding), sbr. og sundurliðuð yfirlit yfir viðskiptin á tímabilinu september 2015 til nóv./des. 2016, sem um er deilt og stefnukröfur byggjast á. Allar vörur sem málið lúti að hafi verið fluttar frá Íslandi til Nígeríu í gámum og það verið stefnda að tryggja að vörurnar yrðu staðgreiddar um leið og þeim hafi verið skipað út. Um viðskipti málsaðila hafi gilt CIF viðskipta- og flutningsskilmálar (e. Cost Insurance Freight).

Á því sé einkum byggt að stefndi hafi einhliða og án samráðs og samþykkis stefnanda veitt kaupanda u.þ.b. 35% afslátt af umsömdu verði, með því að lækka vöruverðið, sbr. meðal annars samantekt í stefnu og fyrirliggjandi sundurliðun, þar sem komi fram að veittur 35% afsláttur sé samtals að fjárhæð 41.742.394 krónur. Með þessu hafi stefndi farið út fyrir umboð sitt sem umboðsmaður/ milligöngumaður í viðskiptunum og með því valdið stefnanda tjóni á saknæman og ólögmætan hátt. En verði ekki fallist á það að stefnandi eigi samningsbundna kröfu um fullt endurgjald á grundvelli samnings aðila samkvæmt framansögðu, þá sé á því   byggt   að   stefnandi   eigi   lögvarinn   rétt   til   skaðabóta   sem   nemi   þá  allt   að stefnufjárhæð úr hendi stefnda.

Málsástæður og lagarök af hálfu stefnda

Kröfugerð stefnanda sé ruglingsleg og ekki samræmi milli málsástæðna í stefnu og gagna er lögð hafi verið fram. Lagðir hafi verið fram níu afreikningar, sem virðast eiga að sýna fram á hvernig viðskiptum þeim sem um sé deilt hafi verið háttað. Stefnandi leggi síðan fram einhvers konar yfirlit þar sem þess sé freistað að gera nánari grein fyrir útreikningum kröfunnar en á milli þessara skjala sé ekki samræmi.  Ef framangreind skjöl séu svo borin saman við dómkröfur og umfjöllun um þær í stefnu sé ekki að sjá að samræmi sé á milli þeirra talna sem lagt sé upp með   og   rekst   hvert   á   annars   horn   í   þeim   efnum.   Þannig   sé   heildarfjárhæð viðskiptanna   ekki   sú   sama   á   yfirliti   frá   stefnanda   og   í   stefnu   auk   þess   sem kröfugerð virðist miða við tólf færslur eða viðskipti en gögn málsins bendi til þess að um níu sendingar hafi verið að ræða. Stefndi eigi erfitt með það að taka til varna af þessum sökum og telji að það hljóti að koma til skoðunar að dómari vísi málinu frá   án   kröfu   eða   ex officio enda   hafi   stefnandi   þannig   ekki   útskýrt   það   með fullnægjandi hætti hvernig kröfufjárhæðin sé fundin út.

En hvað sem því líði þá byggi stefndi á því að stefnanda hafi mátt vera það ljóst, a.m.k. frá árinu 2015, að miklar væringar ættu sér stað á mörkuðum fyrir afurðir hans og að gríðarlegt verðfall hafi orðið í kjölfar erfiðs efnahagsástands í Nígeríu, eina markaði fyrir afurðirnar. Stefndi hafi lagt sig fram um að upplýsa sína viðskiptamenn um stöðuna reglulega með tölvupósti, sbr. fyrirliggjandi póst í málinu. Stefndi hafi m.a. sent viðskiptamönnum sínum fundargerð fundar sem haldinn hafi verið í utanríkisráðuneytinu 2. mars 2016 en téður fundur hafi verið haldinn til þess að fara yfir stöðu mála varðandi útflutning sjávarafurða til Nígeríu. Eins og fundargerðin beri með sér hafi fundarmenn verið meðvitaðir um það að staðan væri afar slæm á mörkuðum í Nígeríu og ýmsar staðreyndir verið settar þar fram varðandi þetta.

Að auki þá hafi stefndi og stefnandi verið í reglulegu sambandi þar sem ítrekað hafi komið fram að staða á mörkuðum í Nígeríu væri slæm og afurðaverð hríðlækkað. Um þetta sé vart ágreiningur enda ljóst af málsgögnum að það hafi stefnanda   mátt   vera   fullljóst.   Til   marks   um   það   bendi   stefndi   sérstaklega   á tölvupóstsamskipti milli aðila í nóvember og desember 2015 þar sem stefndi hafi upplýst stefnanda um að gríðarlegt verðfall hafi orðið á mörkuðum í Nígeríu og verðlækkun afurða um 30%. Þá megi nefna fund sem haldinn hafi verið á Hótel Borg,   15.   janúar   2016,   þar   sem   mætt   hafi   verið   Okebulu   Jombo,   kaupandi afurðanna   í   Nígeríu,   Katrín   Sigurjónsdóttir,   þá   framkvæmdastjóri   stefnda,   og Margrét Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri stefnanda.    Á fundinum hafi kaupandi afurðanna farið fram á það að allir ógreiddir gámar, það er gámar sem þegar höfðu verið   sendir   til   Nígeríu   og   legið   óseldir   í   vöruhúsum,   tækju   mið   af   verði   á mörkuðum og þeirri verðlækkun sem átt hefði sér stað og að það verð myndi haldast áfram á vöru sem hann hygðist kaupa áfram. Á þessum tíma hafi allir þeir gámar   sem   útskipað   hafi   verið   eftir   15.   september   2015   verið   ógreiddir   af kaupanda. Í kjölfar fundarins hafi gámarnir svo verið endurreiknaðir, svo sem nánari grein verði gerð fyrir hér að neðan. Sú mynd er stefnandi dragi upp í stefnu sé því röng og henni mótmælt. Það hafi verið fjarri því að stefnanda hafi átt að koma á óvart að ekki fengist fullt verð fyrir þær afurðir sem seldar hafi verið til Nígeríu og endanleg ákvörðun um sölu og verð hafi verið í höndum stefnanda en ekki stefnda.

Stefndi byggi á því að verðið, sem afurðir stefnanda hafi verið seldar á, hafi verið verð sem stefnandi hafi sjálfur samþykkt og að hann hafi verið meðvitaður um það á hverjum tíma. Það sé beinlínis rangt og villandi er haldið sé fram í stefnu og að því er virðist byggt á því að stefnandi hafi ekki vitað hvert verðið hafi verið fyrr en honum hafi borist afreikningar vegna uppgjörs frá stefnda. Til marks um þetta bendi stefndi á tölvupóstsamskipti milli Margrétar Gunnarsdóttur, framkvæmdastjóra stefnanda, og Katrínar Sigurjónsdóttur, þáverandi framkvæmdastjóra stefnda, dags. 19. og 20. janúar 2016. Í þessum tölvupóstsamskiptum komi það skýrt fram að til standi að aðlaga verðið að því verði sem hafi verið í gangi á mörkuðum, samkvæmt þeirri kröfu kaupandans sem komið hafi fram á fundi þann 15. janúar 2016. Þannig segi Katrín það í pósti sínum, dags. 19. janúar 2016, að það þurfi að endurreikna gáma og gera kreditreikninga á móti, en nefni það þó að það verði að bíða þangað til hún komi aftur til vinnu. Í svari sínu við þessum pósti, dags. 20. janúar, geri Margrét ekki athugasemdir við þetta, en segi að endurreikningar vegna ársins 2015 þurfi að vera klárir fyrir 5. febrúar, en þá þurfi að standa skil á greiðslu virðisaukaskatts.

Í sama pósti sínum þá segi Margrét enn fremur að þessi krafa um 35% lækkun aftur í tímann komi sér illa fyrir hana, en nefni það þó aldrei að hún sé mótfallin   því   að   þessi   leið   verði   farin,   enda   hafði   hún   þá   þegar   samþykkt lækkunina, sbr. það sem að framan hafi verið rakið, og hún mátt vita að kaupandinn hafi ekki viljað borga annað verð, en hinn kosturinn verið að taka vöruna aftur til Íslands. Í framhaldi af þessu megi enn fremur benda á tölvupóstsamskipti aðila frá því í febrúar 2016 þar sem skýrt komi fram af hálfu stefnda að krafa um 35% afslátt sé í gangi á mörkuðum og verði ekki annað séð en að stefnandi hreyfi ekki andmælum við því. Í framhaldi af þessu eigi aðilar síðan áfram í samskiptum í mars 2016 þar sem stefnandi lýsi því yfir að það sé ekki annað að gera en að senda kaupandanum pappírana yfir viðskiptin.

Stefndi byggi á því sjálfstætt hvað þetta varði að með þessu hafi stefnandi samþykkt   þau   verð   er   hafi   verið   í   gangi   á   þessum   tíma,   það   er   verð   sem markaðurinn hafi ákvarðað. Stefnandi hafi enda móttekið greiðslur í samræmi við þetta án þess að hreyfa nokkrum andmælum og aldrei tiltekið það að hann liti svo á að um innborganir væri að ræða, er þó sé hryggjarstykkið í málatilbúnaði hans nú. Raunar sé það augljóst af þeim afreikningum er liggi frammi í málinu að um fullt uppgjör hafi verið að ræða varðandi þau viðskipti sem um ræðir og ekkert sem gefi til kynna að um innborganir hafi verið að ræða og því sé það sérstakt að því sé haldið fram nú að svo hafi verið.

Málatilbúnaður stefnanda virðist nær eingöngu byggður á því að stefndi hafi einhliða tekið ákvörðun um að veita afslátt af afurðum þeim sem stefnandi hafi selt til Nígeríu og í það látið skína að það hafi komið stefnanda á óvart hvert söluverðið hafi verið þegar honum hafi borist afreikningar frá stefnda. Þetta standist að mati stefnda enga skoðun enda hafi stefnandi verið upplýstur um þau verð sem hafi verið í gangi á mörkuðum og þá afslætti sem þyrfti að gefa til að koma vörunni í sölu. Stefnandi hefði getað tekið ákvörðun um að skipa vörunni aftur til baka, sbr. tölvupóstsamskipti 7. og 8. mars 2016, en hann kosið að gera það ekki, enda enginn annar markaður fyrir hana.

Þá skjóti það skökku við að stefnandi hafi ekki gert athugasemdir við þá afreikninga sem hann hafi fengið senda, en sá fyrsti sé dags. 23. september 2015, hafi hann talið sig hlunnfarinn á einhvern hátt. Síðasti afreikningurinn sem mál þetta lúti að sé dags. 25. febrúar 2016 svo að stefnanda hafi gefist bæði tími og svigrúm til þess að bregðast við og gera athugasemdir, sem hann hafi þó ekki gert á nokkurn hátt. Það hafi í raun ekki verið fyrr en með bréfi lögmanns stefnanda, dags. 10. janúar 2017, að stefnda hafi orðið það ljóst að stefnandi hafi haft athugasemdir við hin umþrættu viðskipti. Að mati stefnda hljóti sjónarmið um tómlæti að koma til skoðunar í þessu samhengi sem og sú staðreynd að stefnandi hafi aldrei lýst því yfir gagnvart stefnda að hann vildi ekki selja vöru sína á því verði er hafi verið í gangi á árunum 2015 og 2016.

Í lögum um lausafjárkaup sé að finna skýr úrræði seljanda til að bregðast við, sé kaupverð ekki greitt, það greitt of seint eða á einhvern hátt ekki í samræmi við það sem um hafi verið samið. Stefnandi hafi ekki nýtt sér þessi vanefndaúrræði né brugðist á annan hátt við, sem þó hefði verið eðlilegt í ljósi þess málatilbúnaðar sem hann fari nú fram með. Stefnandi hafi ekki nýtt sér umrædd úrræði enda hafi honum verið það ljóst hvert söluverð afurðanna hafi verið og honum verið það ljóst á þeim tíma að ekki hafi annað verið í boði eins og staðan hafi verið á mörkuðum.

Af fyrirkomulagi viðskipta aðila megi ráða að stefndi hafi verið í hlutverki umsýslumanns, það er að viðskiptin hafi farið fram gagnvart kaupanda afurðanna í nafni stefnda, en fyrir reikning og á ábyrgð stefnanda. Í þessu felist að stefndi, sem umsýslumaður, hafi verið milligöngumaður sem fengið hafi ákveðna þóknun fyrir að koma á viðskiptum milli stefnanda og kaupanda í Nígeríu. Þá megi ráða af þessu að stefndi hafi ekki haft umboð eða heimild til að ákveða sjálfur verð afurða sem seldar hafi verið né heldur til að ákveða skilmála þeirra viðskipta sem um ræðir enda   hafi   allar   slíkar   ákvarðanir   verið   á   höndum   stefnanda   sem   borið   hafi fjárhagslega áhættu og notið hagnaðar af viðskiptunum. Í umsýslusamningi þeim sem unnið hafi verið eftir hafi ekki falist nein heimild til handa stefnda til að taka ákvarðanir um söluverð enda þá ekki um umsýsluviðskipti að ræða eins og þau hafi verið skilgreind. Raunverulegt vald til þess að taka ákvörðun um verð hafi alla tíð verið hjá stefnanda en eðli máls samkvæmt þá hafi það verð sem kaupendur hafi verið tilbúnir að greiða á hverjum tíma ráðið mestu um það hvaða verð hafi fengist fyrir afurðir stefnanda hverju sinni.

Stefndi hafni því og mótmælir að stefnandi eigi rétt til skaðabóta en í stefnu sé á því byggt, verði ekki fallist á að hann eigi „lögvarða/samningsbundna“ kröfu á hendur stefnda, að stefnandi eigi rétt til skaðabóta sem nemi allt að stefnufjárhæð úr   hendi   stefnda.   Engin   frekari   umfjöllun   sé   í   stefnu   um   sjónarmið   að   baki skaðabótakröfu, bótagrundvöll eða annað sem nauðsynlegt sé svo að unnt sé að taka kröfuna til frekari skoðunar. Stefndi hafi í öllu falli engar forsendur til að meta á hvaða grunni skaðabótakrafa sé reist né heldur hver sú saknæma háttsemi eigi að vera eða í hverju hún sé þá yfirleitt fólgin. Krafan sé sem slík ekki dómtæk og mótmælir stefndi því að stefnandi geti bætt úr þessu við flutning málsins, líkt og hann áskilji sér.

Stefndi mótmæli upphafsdegi dráttarvaxta, en í stefnu sé þeirra krafist frá 1. desember 2016. Hvergi í sé útskýrt hvaða rök búi því að baki að stefnda verði gert að greiða dráttarvexti frá þessari dagsetningu. Fari svo að stefndi verði dæmdur til þess   að   greiða   stefnanda   stefnufjárhæðina   sé   á   því   byggt   að   upphafsdagur dráttarvaxta geti fyrst orðið frá því að mál þetta hafi verið höfðað, sbr. 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001.

Niðurstaða

Kröfugerð   stefnanda   hefur   skýrst   undir   rekstri   málsins,   auk   þess   sem málsatvik   liggja   í   megindráttum   fyrir,   en   fyrir   dómi   gáfu   skýrslur   Margrét Gunnarsdóttir   framkvæmdastjóri   stefnanda   og   Katrín   Sigurjónsdóttir   fyrrum framkvæmdastjóri stefnda.

Krafa stefnanda, Flúðafisks ehf., á hendur stefnda, Sölku-Fiskmiðlun hf., í málinu   byggir   einkum   á   því   að   stefndi,   sem   milligöngumaður   í   viðskiptum stefnanda   við   kaupendur   í   Nígeríu   á   fiskafurðum,   sem   nánar   er   hér   lýst   að framansögðu,   hafi   sem   umsýslumaður   farið   út   fyrir   heimildir   sínar   gagnvart stefnanda þegar ákveðið hafi verið að veita kaupendum afurðanna í Nígeríu um það bil   35%   afslátt   af   upprunalegu   viðmiðunarverði   á   vörunni   frá   stefnanda   með hliðsjón af markaðsaðstæðum þar ytra. Er því haldið fram af stefnanda að þennan verulega afslátt hafi stefndi einn ákveðið og framkvæmt gagnvart kaupanda án samráðs við stefnanda og beri stefnda því nú að standa stefnanda skil á mismuni á söluverði sem af þessu hafi leitt, auk þar tilgreindra dráttarvaxta, en stefnandi lítur á greiðslur fyrir vöruna með afslætti sem innborganir.

Málsaðilar eru annars sammála um það að viðskipti þeirra og réttarsamband innbyrðis hafi talist vera umsýsluviðskipti og lúti fyrirliggjandi þríhliða samkomulagi þeirra og kaupandans ytra, nefnt „Memorandum of understanding“, dags. 21. janúar 2002. Gerir það raunar ráð fyrir að frekari samningur yrði gerður, sem þó liggur ekki fyrir, en óumdeilt er að framkvæmd viðskiptanna hafi gengið snurðulaust fyrir sig allt þar til þær aðstæður hafi skapast á mörkuðum í Nígeríu sumarið 2015 að afslátturinn var veittur. Snýr ágreiningurinn einkum að því hvort stefndi sem umsýslumaður hafi haft heimild umsýsluveitanda til þess að veita kaupanda   þann   afslátt   sem   kröfugerð   stefnanda   á   hendur   stefnda   varðar   og stefnandi telur stefnda nú eiga að standa skil á.

Af hálfu stefnda er krafist sýknu af dómkröfum stefnanda og er þá einkum á því byggt að stefnanda hafi við upphaf þeirra viðskipta sem hér um ræðir verið ljós sú   breytta   staða   sem   uppi   hafi   verið   í   viðskiptum   aðila   vegna   aðstæðna   á Nígeríumarkaði frá 2015 og stefnandi síðan fallist á að una lægra verði með orðum og athöfnum.

Sé litið til framangreinds samkomulags aðila, dags. 21. janúar 2002, þá leiðir af því að miða beri við markaðsverð í viðskiptum aðila, án þess að það sé frekar skýrt, en að öðru leyti veitir samkomulag þetta ekki upplýsingar um þætti er varða mál þetta. Hvað varðar síðan framkvæmd viðskiptanna, þá liggur fyrir að almennt hafi útsendir gámar frá stefnanda verið staðgreiddir fyrir uppskipun þeirra á meðan allt lék í lyndi, en síðan lét stefndi stefnanda í té afreikninga fyrir viðskiptunum við uppgjör þeirra. Bera þessir afreikningar, sem liggja fyrir í málinu og stafa frá stefnda,   það   með   sér   að   veittur   hafi   verið   umþrættur   afsláttur   frá   því viðmiðunarverði sem miðað hafi verið við varðandi þau viðskipti sem hér er deilt um og nánar er lýst hér að framansögðu.

Hvað varðar það álitaefni hvort stefnandi teljist hafa heimilað stefnda að veita umræddan afslátt eða lægra verð frá óumdeildu viðmiðunarverði afurðanna frá því í maí 2015 með tilliti til þeirra sérstöku markaðsaðstæðna er komu til í kjölfar aðgerða stjórnvalda í Nígeríu í júlí 2015, sem leiddi til verðfalls á þeim mörkuðum, þá er þeim aðstæðum ítarlega lýst í bréfi stefnda til lögmanns stefnanda, dags. 18. janúar 2017. Eins og þar er nánar lýst þá liggur fyrir af gögnum málsins að stefndi hafði eins skjótt og ætlast mætti til upplýst stefnanda um stöðuna á markaðinum haustið   2015.   Þann   15.   janúar   2016   kemur   síðan   Jombo,   fulltrúi   kaupenda   í Nígeríu, til fundar hér á landi þar sem fyrir liggur að voru meðal annars Katrín Sigurjónsdóttir frá stefnda, Sölku-Fiskmiðlun ehf., og Margrét Gunnarsdóttir frá stefnanda, Flúðafiski ehf., þar sem Jombo fór fram á það að allir ógreiddir gámar yrðu endurreiknaðir á 35% afslætti, sem yrði síðan umsamið verð áfram í frekari kaupum,   en   á   þessum   tíma   hafi   allir   gámar   er   hafi   verið   útskipað   eftir   15. september verið ógreiddir af hans hálfu. Að mati dómsins verður að fallast á með stefnda að viðbrögð Margrétar Gunnarsdóttur í áframhaldandi samskiptum við stefnda, sbr. einkum tölvupóstar er gengu á milli málsaðila frá janúar og fram til apríl   2016,   verði   ekki   skilin   öðruvísi   en   svo   að   hún   hafi   ekki   mótmælt endurútreikningi á söluverðinu frá því í febrúar 2016. Endurspeglast þetta jafnframt í því að í mars 2016 virðist stefnandi fallast á að kaupandanum í Nígeríu yrðu sendir útflutningspappírar en ella yrðu gámarnir endursendir eins og stefndi hafði upplýst. Þá verður ekki séð að sú staðreynd að síðar lá svo fyrir að stefndi hafði fyrr í ferlinu innt af hendi vissar greiðslur til stefnanda fyrir gáma sem sendir voru út haustið 2015 án þess að greiðslur hafi borist frá kaupandanum í Nígeríu hafi sérstaka þýðingu í málinu, en upplýst er að stefndi hafi iðulega gert slíkt til að framleiðendur fengju fyrr greitt.

Að mati dómsins leiðir framangreind atburðarás nægilega í ljós að stefnanda hafi mátt vera ljós sú alvarlega staða á mörkuðum í Nígeríu fyrir framleiðsluvöruna er var fyrir hendi frá sumri 2015 og fór síðan stigversnandi fram eftir ári 2016 og stefndi getur ekki borið sérstaklega ábyrgð á. Verður auk þess sem fyrr segir ekki annað ráðið af gögnum málsins en að samráð hafi verið haft við fyrirsvarsmann stefnanda um verð og eftir að kaupandinn frá Nígeríu hafði gert það ljóst að hann krefðist 35% afsláttar verður ekki séð að stefnandi hafi gert kröfu um það að fá vöruna endursenda, enda var þá naumast um aðra markaði fyrir umrædda vöru að ræða, eins og upplýst hefur verið.

Þykir því með hliðsjón af öllu framansögðu hér ekki vera sýnt fram á það af hálfu stefnanda að stefndi geti talist hafa farið út fyrir heimildir sínar, eða stefndi sinnt   umsýslu   sinni   í   þágu   stefnanda   með   ótilhlýðilegum   hætti,   með   því   að kaupandanum var veittur umræddur 35% afsláttur á vörunni eftir að skyndilegt og verulegt verðfall varð á markaði fyrir hana og með því vanefnt skuldbindingar sínar gagnvart stefnanda. Þá fellst dómurinn einnig á með stefnda að stefnandi hafi heldur ekki með viðhlítandi hætti rennt stoðum undir kröfugerð sína á öðrum grundvelli, það er í formi skaðabótakröfu. Með hliðsjón af öllu framangreindu verður að mati dómsins heldur ekki talið að aðrar fram komnar röksemdir eða málsástæður hafi við svo búið þýðingu í málinu eða geti leitt hér til annarrar niðurstöðu, sbr. e-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991. Ber því með hliðsjón af öllu hér framangreindu að sýkna stefnda af dómkröfum stefnanda.

Þrátt fyrir framangreinda niðurstöðu í málinu, en með hliðsjón af því hvernig málavöxtum er hér háttað, þykir þó vera rétt að málskostnaður verði látinn niður falla.

Málið fluttu Sigmundur Hannesson lögmaður fyrir stefnanda, en Ásgeir Örn Blöndal Jóhannsson lögmaður fyrir stefnda.

Pétur Dam Leifsson héraðsdómari kvað upp dóm þennan, en dómarinn tók við meðferð málsins 10. febrúar sl., en hafði fram að því engin afskipti af meðferð þess.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Salka-Fiskmiðlun hf., er sýkn af kröfum stefnanda, Flúðafisks ehf. Málskostnaður á milli aðila fellur niður.

Dóminn kveður upp Pétur Dam Leifsson héraðsdómari.