Leita í öllum dómstólum...
Niðurstöður
4 dómar fundust
Lagagrein: 2. mgr. 7. gr. laga nr. 73/2001 — Lög um fólksflutninga og farmflutninga á landi
S og V gerðu samning árið 2012 sem fól meðal annars í sér einkaleyfi S til reglubundinna fólksflutninga milli Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar og höfuðborgarsvæðisins. Einkaleyfið var reist á 7. gr. laga nr. 73/2001 um fólksflutninga og farmflutninga, sbr. 3. gr. laga nr. 162/2011. V afturkallaði leyfi til aksturs á umræddri leið árið 2013 eftir að S hafði boðið hann út og gengið til samninga við félag sem átti hagstæðasta tilboðið. S höfðaði mál gegn Í og krafðist viðurkenningu á bótaskyldu Í, annars vegar vegna missis hagnaðar sem hann hefði notið hefði V ekki afturkallað einkaleyfið og hins vegar vegna kostnaðar S af útboðs- og samningsgerð. Síðargreindu kröfunni var vísað frá héraðsdómi en var ekki kærð til Landsréttar og var af þeim sökum vísað frá Landsrétti. Í dómi Landsréttar kom fram að við framkvæmd og beitingu þeirra heimilda sem kveðið var á um í lögum nr. 73/2001 hefði V borið að fylgja reglugerð EB nr. 1370/2007 er tók gildi með reglugerð innanríkisráðherra nr. 128/2011. Reglugerð EB hefði gert aðildarríkjum kleift að úthluta einkaleyfum og styrkjum í því skyni að tryggja almannaþjónustu á sviði fólksflutninga sem ekki yrði veitt án slíkra ráðstafana. Væri til staðar samkeppnisrekstur sem tryggði neytendum viðhlítandi þjónustu væri ekki heimilt að beita ráðstöfunum samkvæmt reglugerðinni. Á grundvelli almennra reglna stjórnsýsluréttar var talið að afturköllun V á einkaleyfinu gæti komið til álita ef í ljós kæmi að leyfið rúmaðist ekki innan þeirra heimilda sem reglugerð EB veitti til stuðningsaðgerða. Í áliti Samkeppniseftirlitsins, sem V lagði til grundvallar við afturköllun leyfisins, hefðu komið fram upplýsingar sem gefið hafi V fullt tilefni til að álykta að gengið hefði verið lengra en nauðsyn krafði með því að veita S leyfið og að með því hefði verið farið út fyrir heimild sem reglugerð EB veitti til stuðningsaðgerða. Hefði S kosið að ganga til samninga í skjóli einkaleyfisins, þvert á ráðleggingar, sem hindraði samkeppni og tryggði honum hagnað umfram það sem heimilt var samkvæmt fyrrgreindri reglugerð EB. Meðal annars í þessu ljósi var afturköllun einkaleyfisins á umræddri akstursleið talin lögmæt og leiddi þar af leiðandi ekki til bótaábyrgðar Í.
Stefnandi höfðaði mál á hendur ríkinu til greiðslu bóta vegna missis hagnaðar sem hann hefði notið hefði Vegagerðin ekki afturkallað einkaleyfi hans til að skipuleggja almenningssamgöngur á áætlunarleiðinni milli Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar og höfuðborgarsvæðisins. Dómurinn taldi að stefnandi hefði réttarstöðu stjórnvalds. Því hefði bæði honum og Vegagerðinni borið að fylgja fyrirmælum laga nr. 73/2011 eins og bar að túlka þau til samræmis við reglugerð EB nr. 1370/2007. Samkvæmt lögunum þannig túlkuðum var ekki heimilt að veita einkaleyfi til þess að skipuleggja almenningssamgöngur á leiðum þar sem fyrirtæki í samkeppnisrekstri veittu fullnægjandi þjónustu. Dómurinn taldi því að stefnandi hefði aldrei átt lögvarinn rétt til einkaleyfis á akstursleiðinni milli flugstöðvarinnar og Reykjavíkur. Af þeim sökum hafi hann ekki verið sviptur hagsmunum sem njóti verndar skaðabótaréttar þegar leyfið var afturkallað.
Með samningi við vegagerðina á árinu 2011 fékk SA einkaleyfi til að skipuleggja og sjá um almenningssamgöngur á Austurlandi, á grundvelli 1. mgr. 7. gr. laga nr. 73/2001 um fólksflutninga og farmflutninga á landi. Taldi SA að fólksflutningar sem ST ehf. annaðist á starfsvæði sambandsins fælu í sér reglubundna fólksflutninga og brytu þannig gegn einkaleyfi þess. Höfðaði SA því mál og krafðist viðurkenningar á því að ST ehf. væri óheimilt að stunda reglubundna fólksflutninga á tiltekinni áætlunarleið og að staðfest yrði lögbann sýslumannsins á Höfn við þeirri háttsemi. Hæstiréttur féllst á með héraðsdómi að leggja yrði til grundvallar að akstur ST ehf. á þeirri leið sem um ræddi, hefði verið einskorðaður við þann hóp sem hefði keypt svokallaða hringmiða og hefðu aðeins getað nýtt miðann til einnar hringferðar um landið, annað hvort réttsælis eða rangsælis, en ekki keypt far sem einungis gilti milli einstakra viðkomustaða innan hringleiðarinnar. Féllst Hæstiréttur einnig á að þessi skipan á akstri ST ehf. félli ekki undir skilgreiningu d. liðar 3. gr. laga nr. 73/2001 um reglubundna fólksflutninga, en ferðirnar hefðu ekki verið öllum opnar í skilningi þess ákvæðis. Þótt ferðir ST ehf. hefðu verið með reglubundnu millibili milli tilgreindra staða yrðu fólksflutningar félagsins í þessu sambandi taldir falla undir óreglubundna fólksflutninga samkvæmt f. lið 3. gr. laga nr. 73/2001 og hefðu þeir því ekki brotið gegn einkaleyfi SA. Var ST ehf. því sýknað af kröfu SA.
Sýknað af kröfu stefnanda, Sambands sveitarfélaga á Austurlandi, um viðurkenningu þess að stefnda sé óheimilt að stunda "reglubundna fólksflutninga" á tilgreindri áætlunarleið innan starfssvæðis stefnanda, þar sem ósannað þótti að fólksflutningar stefnda féllu að því hugtaki laga nr. 73/2001. Jafnframt var synjað kröfu stefnanda um staðfestingu lögbanns sem lagt hafði verið við reglubundnum fólksflutningum stefnda á sömu leið.