Dómstólaleit

J leigði landspildu úr jörð sem var í óskiptri sameign 10 einstaklinga í mismunandi eignarhlutföllum. Á landspildunni var sumarhús og fékk J byggingarleyfi fyrir stækkun sumarhússins og hóf þegar framkvæmdir. P, sem var einn af eigendum jarðarinnar, krafðist þess að samþykkt skipulags- og byggingarnefndar um veitingu byggingarleyfis fyrir stækkun sumarhússins og staðfesting sveitarstjórnar yrðu felldar úr gildi og að byggingarleyfi til handa J yrði ógilt. Talið var að sveitarstjórn hafi verið óheimilt að samþykkja útgáfu byggingarleyfisins þar sem samþykki sameiganda að jörðinni lá ekki fyrir, svo sem áskilið er í 4. mgr. 43. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997. Þá var talið að J hafi hlotið að vera ljóst að vafi léki á um framtíðargildi byggingarleyfisins og hafi hann því ekki verið í góðri trú. Ekki var fallist á að P hafi sýnt af sér tómlæti, enda hafi hann strax lýst andstöðu sinni við framkvæmdirnar og leitað ráða til að stöðva þær. J var ekki talinn hafa sýnt fram á að sú regla hafi myndast í samskiptum sameigendanna að ekki væri þörf á samþykki fyrir endurbótum eða viðbyggingum á sumarhúsum á jörðinni. Var því fallist á kröfur P og byggingarleyfi til handa J ógilt.

Að kröfu S o.fl., nágranna G, felldi úrskurðarnefnd skipulags- og byggingarmála úr gildi byggingarleyfi sem borgarráð hafði veitt fyrir viðbyggingu við húseign í eigu G. Í úrskurði nefndarinnar var jafnframt lagt fyrir byggingarnefnd að hlutast til um að hin umdeilda viðbygging yrði fjarlægð og húsið fært til fyrra horfs innan ákveðins frests. G höfðaði dómsmál til ógildingar úrskurðarins. Hlutaðeigandi nágrannar G stefndu R fyrir Hæstarétt til réttargæslu, en samkvæmt 2. mgr. 21. gr. laga nr. 91/1991 var vísað frá dómi þeim kröfum þeirra sem hefðu, ef teknar til greina, mælt fyrir um skyldu til framkvæmda af hálfu R. G hafði áður fengið leyfi til að bæta við hús sitt og eftir þá viðbót var nýting lóðar hans komin verulega fram yfir það sem almennt hafði verið ákveðið fyrir aðliggjandi byggð. Með hinu umdeilda byggingarleyfi hefði nýting G á lóðinni aukist enn frekar, til óhagræðis a.m.k. fyrir næstu nágranna, sem taldir voru hafa mátt treysta því að ekki yrði ráðist í frekari stækkun húss G, án þess að unnið yrði deiliskipulag þar sem tekið yrði tillit til byggðamynsturs svæðisins. Var því talið að byggingaryfirvöld hefðu ekki mátt fara að undantekningarákvæði 3. mgr. 23. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 um ákvörðun sína um byggingarleyfið. Með hliðsjón af þessu, svo og því að framkvæmdir G við verkið voru taldar hafa verið unnar í heimildarleysi og ekki í góðri trú, var niðurstaða réttarins sú, að hinn umdeildi úrskurður úrskurðarnefndar skipulags- og byggingarmála skyldi halda gildi sínu.