Dómstólaleit

Aðilar deildu um staðsetningu landamerkja milli jarðanna L og A. Ágreiningur aðila laut að staðsetningu eins merkjapunkts sem samkvæmt landamerkjabréfum jarðanna átti að miðast við kennileitið Klofa. Staðhættir þóttu benda til þess að hóll sá er M miðaði kröfugerð sína við væri umræddur Klofi. Þótti sú niðurstaða einnig vera í samræmi við rit um örnefni og gönguleiðir á svæðinu sem byggði á frásögnum nafngreindra manna sem gjörþekktu staðhætti en höfundur ritsins hafði borið vitni fyrir héraðsdómi. J og H höfðu aftur á móti ekki vísað til nokkurra slíkra heimilda. Ekki þótti mæla gegn þessu að mörk jarðanna áttu samkvæmt landamerkjabréfi að liggja spölkorn frá rótum fjallsins Keilis en lína sem dregin var um þann stað sem M taldi vera Klofa lá um 1 km frá rótum Keilis. Var því fallist á kröfu M.

H átti jörðina T, en sveitarfélagið D hafði til umráða jörðina B við hliðina á T. Ágreiningur reis með H og D um landamerki jarðanna. Hófst H handa við að reisa girðingu við þau landamerki sem hann taldi vera rétt. D fékk þá lagt lögbann við framkvæmdum H og krafðist staðfestingar á því fyrir dómi auk viðurkenningar á því hvernig landamerki jarðanna lægju. Bar landamerkjabréfum ekki saman um merki á milli jarðanna. Talið var að ekki yrði fram hjá því horft að landamerkjabréf B væri yngra og því þinglýst síðar en landamerkjalýsingu T. Yrði því að ætla að í því hafi falist endanlega niðurstaða um landamerkin. Með vísan til þess og framburðar vitna þótti í ljós leitt hvernig landamerkin lægju. Ekki var fallist á að H gæti byggt á því að um áratugaskeið hafi verið girðing eftir markalínu hans, en hún hafi legið niðri í um 40 ár áður en hann eignaðist jörðina. Þá var heldur ekki fallist á að takmörkuð not hans af landinu nú uppfylltu skilyrði eignarhefðar. Var því fallist á kröfu D um landamerki á milli jarðanna. Samkvæmt þeim úrslitum var staðfest lögbann sem lagt var við framkvæmdum H við lagningu girðingar í landi B.

GP krafðist viðurkenningar á því að landamerki milli jarðar sinnar Stuðla og jarðanna Áreyja, Grænuhlíðar, Seljateigs, Seljateigshjáleigu og Sléttu yrðu ákveðin með nánar tilgreindum hætti. Hvað varðar landamerki á milli jarðanna Stuðla og Áreyja var meðal annars deilt um staðsetningu Flóalækjaróss og hvort um tvo ósa væri að ræða. Ekki var fallist á með GP að miða bæri við upptök lækjarins eða að ósarnir væru tveir, en tekin var til greina gagnkrafa SV um að miða ætti við þann stað þar sem lækurinn rann í Fagradalsá. Hvað varðar landamerki á milli jarðanna Stuðla og Grænuhlíðar var fallist á með GP að miða bæri við punkt þar sem hann taldi vörðu, sem nefnd var nr. 1, hafa staðið, en að öðru leyti var ekki fallist á kröfur hans. Eigendur jarðanna Seljateigs, Seljateigshjáleigu og Sléttu voru sýknaðir af kröfum GP þar sem ekki þótti sannað að landamerki milli jarðanna og Stuðla væru með þeim hætti sem hann hélt fram.

Deilt var um landamerki jarðanna Stóra-Knarrarness I, (vesturbæjar) og Stóra-Knarrarness II (austurbæjar) á Vatnsleysuströnd. Voru málsaðilar sammála um að um landamerki á svæðinu skyldi fara eftir landamerkjalýsingu frá 11. júní 1886 en deildu hins vegar um staðsetningu nokkurra kennileita, sem þar voru nefnd, einkum Knarrarneshöfða, Fjöruvatnsgranda og Skeljavíkur. Tekið var fram að í landamerkjalýsingunni væri lýst túnmörkum annars vegar milli austur- og vesturparts Stóra-Knarrarness og hins vegar milli Stóra-Knarrarness og Minna-Knarrarness. Þegar litið væri í heild til þeirra örnefnalýsinga, sem fyrir lágu um hið umdeilda svæði, yrði að telja ótvírætt að svæði það, sem væri norðan túns Stóra-Knarrarness, hefði verið kallað Knarrarneshöfði eða Höfði. Ekkert yrði ráðið með vissu af framburði aðila og vitna, sem komu fyrir dóm, umfram lýsingar í örnefnalýsingum, um staðsetningu umræddra kennileita en aðilarnir hefðu þó verið sammála um að Knarrarneshöfði hefði verið nýttur sameiginlega af báðum Stóra-Knarrarnesbæjum til beitar. Með vísan til orðalags landamerkjalýsingarinnar og framburðar vitna fyrir dómi, þótti verða að líta svo á að landamerkjalýsingin hefði einskorðast við skiptingu túna milli bæjanna, en ekki verið ætlað að ná til Knarrarneshöfða norðan þeirra eða fjörunnar við hann. Benti flest til þess að á þann hluta Stóra-Knarrarness hefði verið litið sem óskipta sameign bæjanna. Væri það og í samræmi við það að líklegt væri að báðir bæirnir hefðu getað hagnýtt sér greiða innsiglingu frá náttúrunnar hendi austan megin á höfðanum og haft aðstöðu við hana. Yrði því ekki dæmt um skiptingu lands norðan grjótgarðs, sem liggur þvert yfir nesið, þar sem eðlilegra væri að hún færi fram á grundvelli landskiptalaga nr. 46/1941, ef aðilar vildu skipta því. Þóttu landamerki bæjanna því réttilega ákveðin með línu úr tilteknum punkti í grjótgarðinum að norðan um tiltekna punkta út að túnhliði.