Dómstólaleit

Þ krafðist viðurkenningar á því að hann ætti rétt til lífeyrisgreiðslna úr B-deild L fyrir tímabil er hann gegndi starfi framkvæmdastjóra S og greiddi í A-deild sjóðsins. Starf Þ hjá S uppfyllti skilyrði laga nr. 1/1997 um Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins til aðildar að L. Með vísan til 8. mgr. 24. gr. laganna átti Þ því ekki, auk launa, jafnframt rétt til ellilífeyris úr hendi L meðan hann gegndi starfi hjá S. Taldi Hæstiréttur að með því að synja Þ um greiðslu ellilífeyris úr B-deild meðan hann gegndi enn starfi sem veitti rétt til aðildar að L hefði sjóðurinn ekki skert áunninn lífeyrisrétt hans. Þá þóttu engin rök standa til þess að gagnálykta frá lagaskilareglu 1. mgr. 37. gr. laganna á þann veg að Þ hafi, þrátt fyrir áðurnefnda 8. mgr. 24. gr. laganna, átt rétt til töku ellilífeyris samhliða því starfi sem hann gegndi, þar sem hann hafi ekki átt kost á að velja á milli þess að greiða iðgjöld til A- eða B-deildar L. Var L því sýknaður af kröfu Þ.

Sveitarfélagið D krafðist þess að viðurkennt yrði að því væri heimilt að greiða iðgjald vegna nafngreinds sveitarstjóra síns til B-deildar Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins á grundvelli laga nr. 1/1997 um sjóðinn, en sveitarstjórinn hafði greitt iðgjöld til sjóðsins vegna fyrri starfa sinna frá árinu 1968. Sjóðurinn taldi að lagaheimild stæði ekki til þessa. Aðilar málsins deildu um hvernig skýra bæri 5. mgr. 4. gr. laganna þar sem fram kemur að launagreiðendur, sem fengið höfðu heimild fyrir árslok 1996 til að greiða iðgjald til sjóðsins fyrir starfsmenn sína, hafi áfram sömu heimild til að greiða iðgjald til B-deildar sjóðsins fyrir þá starfsmenn sína og aðra sjóðsfélaga sem greiddu iðgjald til sjóðsins fyrir árslok 1996. Talið var, með vísan til athugasemda við greinina sem fylgdu frumvarpi til laganna, forsögu hennar og þeirra almennu markmiða sem lágu til grundvallar setningu laga nr. 1/1997, að greinina bæri að skýra á þann veg að þau sveitarfélög ein teldust hafa heimild á grundvelli hennar til að greiða fyrir starfsmenn sína til lífeyrissjóðsins sem fengið höfðu heimild stjórnar hans til slíks samkvæmt nánar tilgreindu ákvæði í eldri lögum um sjóðinn nr. 29/1963 fyrir árslok 1996. Svo háttaði ekki til um D. Var lífeyrissjóðurinn því sýknaður af viðurkenningarkröfu D.

Ágreiningur aðila stóð um hvort lagaheimild væri fyrir því að D greiddi til B-deildar L vegna sveitarstjóra D. Við úrlausn á þeim ágreiningi þurfti að skýra tiltekin ákvæði laga nr. 1/1997 um L, að teknu tilliti til eldri laga um sama efni. Til þessa ágreiningsefnis tók héraðsdómari afstöðu án þess að rökstyðja þá niðurstöðu með nokkrum hætti. Voru því ekki uppfyllt fyrirmæli f. liðar 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Óhjákvæmilegt var að ómerkja héraðsdóm og vísa málinu heim í hérað til málflutnings og dómsálagningar að nýju.