Dómstólaleit

R var ákærður fyrir brot gegn 3. og 4. mgr. 202. gr. og 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með nánar tilgreindri háttsemi gegn fjórum stúlkum og fyrir vörslur á barnaklámi. Var R sakfelldur fyrir verulegan hluta þeirrar háttsemi sem honum var gefin að sök en sýknaður af vörslum á barnaklámi. Við ákvörðun refsingar R var litið til þess að hann nýtti sér yfirburði aldurs og reynslu gagnvart fjórum ungum stúlkum sem hann vissi að stóðu höllum fæti. Voru brot hans ítrekuð og alvarleg og brotavilji hans einbeittur. Þá var litið til þess að ákærði var starfandi lögmaður á þeim tíma sem brotin voru framin og voru því einkar ljósir þeir mikilsverðu hagsmunir er brot hans beindust að. Þótti refsing R hæfilega ákveðin fangelsi í þrjú ár. Þá þótti R með háttsemi sinni hafa bakað sér skyldu til greiðslu miskabóta til stúlknanna sem þóttu hæfilega ákveðnar á bilinu 300.000 til 1.000.000 krónur. R var jafnframt sviptur réttindum til að vera héraðsdómslögmaður.

X var sakfelldur fyrir þrjú nánar tilgreind kynferðisbrot gagnvart dóttur sinni á árunum 1995-1997 er hún var 11-13 ára. Þóttu brotin varða við 1. mgr. 200. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. X var einnig sakfelldur fyrir brot á 2. mgr. sömu lagagreinar gagnvart annarri dóttur sinni árið 2002 er stúlkan var 14 ára. Loks var X sakfelldur fyrir brot á 2. mgr. 202. gr. sömu laga gagnvart þriðju stúlkunni er hún var 13 ára en ekki þótti sannað að hann hefði reynt að hafa við hana samræði. Þóttu brot þau sem X var sakfelldur fyrir vera alvarleg og gagnvart dætrum sínum hefði hann brotið alvarlega gegn skyldum sínum sem faðir. Með hliðsjón af alvarleika brotanna, refsiákvörðunar í svipuðum málum, sem og 77. gr. almennra hegningarlaga þótti refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár og sex mánuði. Þá var hann dæmdur til að greiða stúlkunum miskabætur.

X var sakfelldur fyrir brot á 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brotaþoli var aðeins 16 ára þegar X, sem hún þekkti ekkert, framdi brotið. Brotið var talið gróft og hafði í för með sér talsverða líkamlega áverka. Miðað við eðli og alvarleika brotsins þótti refsing X hæfilega ákveðin 2 ára fangelsi.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn stúlkunni Y. Við sönnunarmat þótti ekki verða litið fram hjá því að Y hafði átt við margvísleg heilsufarsleg vandamál að stríða, einkum frá því er hún varð fyrir alvarlegum höfuðáverka í bílslysi og hafði síðan meðal annars borið á athyglisvanda og andfélagslegri hegðun hjá henni. Annarra sönnunargagna naut ekki við um sök X en skýrslna Y og þeirra sem hún hafði sagt frá umræddu atviki. Gegn staðfastri neitun X þótti framburður Y einn og sér ekki skera úr um sekt X. Þegar þetta var virt og sönnunaraðstaðan að öðru leyti var ekki talið að ákæruvaldinu hefði tekist að sanna sekt X svo hafið yrði yfir skynsamlegan vafa, sbr. 45. og 46. gr. laga nr. 19/1991 og var hann því sýknaður.

G var ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa í skála Útivistar í Básum í Þórsmörk þuklað stúlkuna X, fædda árið 1989, innanklæða á baki, maga og nálægt kynfærum. Var brotið talið varða við síðari málslið 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 40/1992. G krafðist þess aðallega að héraðsdómur yrði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar. Til vara krafðist hann sýknu. Var ómerkingarkrafa G byggð á því að skýrslutaka af X í Barnahúsi hefði ekki verið í samræmi við meginreglur réttarfars. Ekkert var talið hafa komið fram sem benti til annars en að umrætt þinghald í héraði og skýrslutaka hefði verið í fullu samræmi við ákvæði laga um meðferð opinberra mála og reglur settar samkvæmt þeim. Því þóttu ekki efni til að taka til greina kröfu ákærða um ómerkingu og heimvísun héraðsdóms. Þá var talið sannað að G hefði áreitt X umrætt sinn með þeim hætti sem greindi í ákæru. Var hann dæmdur í þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi og til að greiða X 250.000 krónur í miskabætur.

X var ákærður fyrir hilmingu og þjófnað. Hæstiréttur taldi sannað að X hefði tekið við úr höndum óþekkts manns tösku og bakpoka, sem höfðu að geyma myndavélar o.fl., og falið á heimili sínu þrátt fyrir að honum hlyti að hafa verið ljóst að munanna hefði verið aflað með auðgunarbroti. Þá taldi Hæstiréttur sannað með vísan til játningar X og annarra gagna málsins að hann hefði farið inn í nýbyggingu og stolið þaðan rafhlöðuborvél og naglabyssu. X hafði hlotið 27 refsidóma frá árinu 1978 og voru framangreind brot framin fyrir uppsögu síðasta dómsins. Var honum dæmdur hegningarauki, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og refsing hans ákvörðuð með hliðsjón af 77. gr., 71. gr., 72. gr. og 255. gr. sömu laga, en J var vanaafbrotamaður. Var X dæmdur í 6 mánaða fangelsisvist.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn stúlkunni A. Rannsóknarviðtal var tekið við A undir stjórn lögreglu áður en 2. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991 var breytt í núgildandi horf, sbr. 16. gr. laga nr. 36/1999. Var myndband af viðtalinu sýnt við aðalmeðferð málsins í héraði en jafnframt kom A fyrir héraðsdóm og var það viðtal við hana undir stjórn dómsformanns en þá vildi hún lítið tjá sig. Skoðun lækna útilokaði ekki að A hefði orðið fyrir kynferðislegu ofbeldi og við úrlausn málsins var litið til þess að héraðsdómur, sem skipaður var tveimur embættisdómurum og sálfræðingi, hafði ekki talið varhugavert að leggja framburð stúlkunnar til grundvallar um sekt X. Dómendur Hæstaréttar höfðu og skoðað umrædd myndbönd. Var ekki talið andstætt 1. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991 að líta til beggja viðtalanna við sönnunarmat málsins. Þegar þau voru virt, ásamt gögnum málsins í heild þótti hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hefði gerst brotlegur gagnvart A. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um að X skyldi sæta 8 mánaða fangelsi og greiða A 400.000 krónur í skaðabætur.