Dómstólaleit

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem E og BÁ var gert að sæta atvinnurekstrar- banni í þrjú ár. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að skv. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 21/1991 þurfi krafa skiptastjóra ekki að koma fram áður en skiptum sé lokið og það hafi ekki þýðingu við úrlausn málsins hvort auglýsing um skiptalok hafi verið birt áður eða eftir að skiptastjóri setti fram kröfu um atvinnurekstrarbann. Var talið hafið yfir vafa á grundvelli gagna málsins, skýrslu E og BÁ fyrir héraðsdómi, að BÁ hafi verið svokallaður skuggastjórnandi í Í ehf. og því í reynd stjórnað félagsinu ásamt E á tilgreindu tímabili. E og BÁ byggðu einnig á því að bókhaldsgögnum Í ehf. hafi verið haldið til haga og bókhald fært, en gögnin verið í vörslu þriðja aðila, E ehf. Fyrir Landsrétt hefðu verið lögð fram gögn frá E ehf. þar sem staðfest var að E ehf. hefði aldrei verið með bókhaldsgögn Í ehf. Einkum með þessum athugasemdum og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um þriggja ára atvinnurekstrarbann E og BÁ.

B, skiptastjóri þrotabús C ehf., krafðist þess að A yrði gert að sæta atvinnurekstrarbanni. Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfuna. Í úrskurði Landsréttar var rakið að það væri annmarki á meðferð málsins í héraði að taka málið til úrskurðar án þess að fyrir lægi hvert hefði verið umfang og eðli þjónustu nánar tilgreinds bókhaldsfyrirtækis í þágu C ehf., enda hefði verið um að ræða atriði sem skipti máli við mat á því hvort skilyrði væru til að fallast á kröfu skiptastjóra. Við meðferð málsins fyrir Landsrétti freistaði rétturinn þess að ráða bót á umræddum annmarka með því að óska eftir umræddum upplýsingum, en þá féll bókhaldsfyrirtækið frá haldsrétti í bókhaldsgögnum sem síðan voru afhent réttinum. Vísaði Landsréttur til þess að framlagning umræddra gagna hefði breytt eðli málsins í veigamiklum atriðum og hefði óhjákvæmileg áhrif við mat á því hvort viðskiptahættir A við stjórnun félagsins hefðu verið skaðlegir eða óverjandi, sbr. 1. mgr. 181. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Efnisleg umfjöllun fyrir Landsrétti fæli þannig ekki í sér endurskoðun hins kærða úrskurðar heldur niðurstöðu sem í aðalatriðum væri byggð á öðrum forsendum. Í þessu sambandi skipti einnig máli að atvinnurekstrarbann væri íþyngjandi úrræði. Þannig yrði að gefa A tækifæri til andmæla og viðbragða vegna umræddra gagna en þegar þau hefðu verið lögð fram í Landsrétti hefðu báðir aðilar lokið skriflegum málflutningi fyrir réttinum. Því hefði ekki tekist að ráða bót á fyrrgreindum annmarka á meðferð málsins í héraði. Var því ekki hjá því komist að ómerkja hinn kærða úrskurð og leggja fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar að nýju.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem A var gert að sæta atvinnurekstrarbanni í þrjú ár. Í úrskurði héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna kom fram að samkvæmt því sem fram væri komið í málinu lægi fyrir að færsla bókhalds félagsins hefði ekki verið í samræmi við lög um bókhald. Þá hefði verið vanrækt að gefa félagið upp til gjaldþrotaskipta og varna þannig frekara tjóni fyrir kröfuhafa. Þess í stað hefði eignum verið komið undan skiptum með því að verulegum fjármunum hafi verið ráðstafað í aðdraganda gjaldþrots félagsins til annarra félaga í eigu A, honum til hagsbóta. Um væri að ræða alvarlega háttsemi og ekki yrði annað ályktað en að fármunum félagsins hafi verið komið yfir í önnur félög í eigu A með kerfisbundnum hætti. Þá hefði A ekki gefið fullnægjandi skýringar á umræddum ráðstöfunum eða afhent gögn um þær. Með vísan til þessa var talið að skilyrðum 181. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991 væru uppfyllt og að leggja mætti atvinnurekstrarbann á A í þrjú ár.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A og B var gert að sæta atvinnurekstrarbanni í þrjú ár frá uppkvaðningu úrskurðarins. Kæra A og B til Landsréttar uppfyllti ekki skilyrði b-liðar 1. mgr. 145. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 3. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Var málinu því vísað frá Landsrétti.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A og B var gert að sæta atvinnu- rekstrarbanni í þrjú ár. Málið var höfðað af skiptastjóra þrotabús D ehf. Í úrskurði Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að A hefði verið aðalmaður í stjórn D ehf. frá 11. nóvember 2021 til 12. maí 2023 og B varamaður í stjórn og framkvæmdastjóri félagsins frá 11. nóvember 2021 til 17. júní 2022. Tók Landsréttur næst til skoðunar hvort ákvæði 1. mgr. 181. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. ættu við um A og B. Rétturinn tók fram að litlar sem engar eignir hefðu verið í D ehf. þegar félagið var úrskurðað gjaldþrota en heildarfjárhæð lýstra krafna hefði numið um 200 milljónum króna. Veruleg og viðvarandi vanskil hafi verið við Skattinn á þeim tíma sem A og B komu að stjórnun D ehf. Ekki yrði séð að upplýsingar sem veittar voru í ársreikningi D ehf. fyrir rekstrarárið 2020 hafi verið í samræmi við raunverulega skuldastöðu félagsins og voru A og B talin bera á því ábyrgð. Hið sama gilti um ársreikning D ehf. fyrir rekstrarárið 2021 og var A talinn bera á því ábyrgð. Var niðurstaða héraðsdóms um þriggja ára atvinnurekstrarbann A og B því staðfest.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A var gert að sæta atvinnurekstrarbanni í þrjú ár. Málið var höfðað af skiptastjóra þrotabús C ehf. en A var stjórnarmaður og prókúruhafi félagsins. Í úrskurði Landsréttar var þeirri málsástæðu A hafnað, að skiptastjóri þrotabúsins hefði ekki getað farið fram á að lagt yrði atvinnurekstrarbann á A, þar sem skiptum á búinu hefði verið lokið þegar krafan barst héraðsdómi. Þá kom fram í úrskurði Landsréttar að þegar litið væri til þess sem ráða mætti af framlögðum gögnum um uppsafnaða skuld C ehf. við ríkissjóð allt frá árinu 2019, um framgöngu A á rekstrartíma félagsins sem og í aðdraganda þess að það var tekið til gjaldþrotaskipta árið 2023 og að teknu tilliti til skýringa hennar fyrir dómi, þætti nægjanlega fram komið að skilyrðum 181. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. fyrir því að leggja atvinnurekstrarbann á A væri fullnægt. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem A var gert að sæta atvinnurekstrarbanni í þrjú ár. Málið var höfðað af skiptastjóra þrotabús C ehf. en A var fyrirsvarsmaður félagsins og eini eigandi þess. Í úrskurði héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna kom fram að um ábyrgð A færi eftir lögum um einkahlutafélög nr. 138/1994. Af gögnum málsins yrði ekki ráðið að A hefði á þeim tíma er hann rak félagið freistað þess að færa rekstur þess í rétt horf heldur þvert á móti séð til þess að fjármunir sem voru á reikningum félagsins rynnu til hans sjálfs í formi tekna og óútskýrðra greiðslna. Var A talinn hafa með vítaverðum hætti virt að vettugi skyldur sínar sem fyrirsvarsmaður C ehf. og í ljósi þess væru skilyrði 181. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991 uppfyllt til þess að lagt yrði á hann atvinnurekstrarbann.