Leita í öllum dómstólum...
Niðurstöður
4 dómar fundust
Lykilorð: Girðing
G höfðaði mál á hendur B og krafðist greiðslu 4/5 hluta stofnkostnaðar vegna uppsetningar girðingar á grundvelli 1. mgr. 6. gr. girðingarlaga. Til vara byggði G á því að B bæri að greiða helming kostnaðar við umrædda girðingu. Laut ágreiningur málsins einkum að því hvort girðing G lægi milli annars vegar afréttar, sem ætlað var í upphafi að væri afréttur B, og hins vegar heimalands G eða hvort girðingin væri á mörkum tveggja afrétta. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að ekki hafi verið afsakanlegt að B hefði ekki fyrr en í greinargerð til Landsréttar haft uppi þá málsástæðu að stærsti hluti girðingarinnar lægi að þjóðlendu sem B ætti hvorki bein eignarréttindi yfir né beitarréttindi. Yrði grundvelli málsins verulega raskað kæmist málsástæðan að, sbr. 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991, sbr. 2. mgr. 187. gr. laganna og var því ekki tekið tillit til hennar við úrlausn málsins. Hæstiréttur vísaði til þess að glögglega yrði ráðið af þeim dómum Hæstaréttar sem gengið hefðu um landsvæðið að sá hluti jarðar G sem lægi að girðingunni hefði verið og væri enn nýttur sem afréttur af hálfu B og forvera hans í meira en öld. Skiptist jörð G því í heimaland, sem undirorpið hefði verið sérstakri og meiri háttar nýtingu, og afréttarland í takmarkaðri notum. Komst Hæstiréttur því að þeirri niðurstöðu að girðingin lægi á mörkum afrétta. Hæstiréttur taldi varakröfu G, sem hann hafði uppi fyrir Hæstarétti, rúmast innan aðalkröfu hans og ekki raska grundvelli málsins. Hæstiréttur vísaði til þess að samkvæmt 5. málslið 1. mgr. 6. gr. girðingarlaga giltu sömu reglur um skiptingu kostnaðar við girðingu milli tveggja afréttarlanda og við landamerkjagirðingar og að í 1. mgr. 5. gr. laganna segði að vildi umráðamaður lands girða það hefði hann rétt til að krefjast þess að sá eða þeir sem ættu land að hinu fyrirhugaða girðingarstæði greiddu girðingarkostnaðinn að jöfnu að tiltölu við lengd girðingar fyrir landi hvers og eins og sé það meginreglan. Hlutverk matsnefndar hefði ekki verið að skera úr um rétt G til samgirðingar, heldur einvörðungu um hentuga legu girðingar. Hefði G mátt gera ráð fyrir því á grundvelli bréfaskipta aðila að B myndi ekki skorast undan greiðsluþátttöku vegna girðingarinnar með öllu. Var því fallist á varakröfu G um að kostnaður við girðinguna mynda skiptast til helminga, sbr. 5. málslið 1. mgr. 6. gr. girðingarlaga.
G, eigandi jarðarinnar Króks í Norðurárdal í Borgarfirði, og sveitarfélagið B deildu um greiðsluþátttöku B vegna uppsetningar girðingar sem G reisti. Byggði G á því að samkvæmt 1. mgr. 6. gr. girðingarlaga nr. 135/2001 væri B skylt að greiða 4/5 hluta stofnkostnaðar girðingarinnar. Í dómi Landsréttar kom fram að girðingin hefði verið sett upp á milli afréttar og heimalands í eigu G en skæri ekki sama afréttarland eins og B hefði byggt á. Tæki 1. mgr. 6. gr. girðingarlaga því til girðingarinnar. Ekki yrði séð að ítaksréttindi þeirra sem ættu upprekstrar- og beitarrétt í landinu hindruðu að G krefðist þess að girt yrði í samræmi við regluna og taldi rétturinn að girðingin hvorki hindraði nýtingu þeirra réttinda né væri í andstöðu við 8. gr. reglugerðar nr. 748/2002 um girðingar og ylli hættu á tjóni. Taldi Landsréttur að G ætti rétt til þess að girt yrði í samræmi við niðurstöðu nefndar samkvæmt 7. gr. girðingarlaga og væru kostnaðarhlutföll lögbundin. Þá væri ósannað að reist hefði verið dýrari girðing en efni stæðu til eða að girðingin viki frá niðurstöðu nefndarinnar þannig að nokkru varðaði. G ætti því rétt á endurgreiðslu 4/5 hluta þess kostnaðar sem hann hefði sannanlega orðið fyrir vegna vinnu við að setja upp girðinguna. Var B dæmdur til að greiða B fjárhæð sem svaraði til 4/5 hluta af efniskostnaði og reikningum verktaka.
Stefndu gert að fjarlægja girðingu á jarðamörkum að viðlögðum dagsektum.
Eigandi jarðar krafðist þátttöku aðila sem á viðurkennd beitarréttindi innan eignarlandsins, í kostnaði við girðingu á afréttarlandinu. Kröfunni hafnað þar sem eigandi beitarréttarins var ekki talinn hafa skuldbundið sig til greiðsluþátttöku og í annan stað þar sem girðingin þar sem hún liggur var ekki talin skilja að heimaland og afrétt.