Dómstólaleit

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var ákvörðun sýslumanns um að synja kröfu G ehf. um að lögbann yrði lagt við nánar tilgreindum athöfnum O sf. sem vörðuðu fráveitulagnir síðargreinda félagsins. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna í Hæstarétti, kom fram að hinar umdeildu lagnir hefðu verið í notkun í áratugi. Í 1. gr. laga nr. 31/1990 væri meðal annars kveðið á um að leggja mætti lögbann við athöfn til bráðabirgða. Af athugasemdum með ákvæðinu í greinargerð, sem fylgdi áðurgreindum lögunum, mætti ráða að lögbanni væri ekki ætlað að aflétta ástandi sem varað hefði í áratugi, heldur þvert á móti að tryggja óbreytt ástand. Að þessu virtu og þar sem G ehf. hafði ekki gert líklegt að réttindi félagsins myndu fara forgörðum eða verða fyrir teljandi spjöllum þótt beðið yrði dóms um þau, sbr. 1. mgr. 24. gr. laganna, var ákvörðun sýslumanns um að hafna kröfu um lögbann staðfest.

Á árinu 2000 festi K ehf., fyrirtæki í matvælaframleiðslu, kaup á atvinnuhúsnæði að Miðhrauni í Garðabæ. Í þinglýstum lóðarleigusamningi um eignina var meðal annars ákvæði um kvöð þess efnis að rotþró tæki við frárennsli frá húsinu þar til holræsikerfi kæmi í hverfið. Eftir að starfsemi K ehf. komst í gang varð félagið þess vart að frárennsli frá húsinu annaði ekki hlutverki sínu og flæddi ítrekað upp úr niðurföllum. Leitaði K ehf. til G um að ráðin yrði bót á fráveitukerfinu á svæðinu en því var hafnað af G. Í desember 2002 gerði K ehf. leigusamning við annað matvælafyrirtæki um að það fyrirtæki myndi taka húsnæðið á leigu. Þegar það félag fékk hins vegar ekki starfsleyfi hjá heilbrigðisyfirvöldum sökum þess að úrbætur væru nauðsynlegar á fráveitukerfi hússins, rifti félagið leigusamningnum. Með kaupsamningi 23. mars 2004 seldi K ehf. síðan húseignina til annars eiganda í sömu húsalengju á verði sem hann taldi mun lægra en markaðsverð eignarinnar. Á svipuðum tíma leitaði húsfélagið að Miðhrauni 22 til úrskurðarnefndar sem starfar samkvæmt 31. gr. laga nr. 7/1998. Með úrskurði 27. október 2004 komst nefndin að þeirri niðurstöðu að fráveitukerfi við Molduhraun í Garðabæ væri ekki í samræmi við ákvæði reglugerðar nr. 798/1999. Í málinu stefndi K ehf., G, til greiðslu skaðabóta að fjárhæð 7.500.000 krónur en til vara 2.500.000 krónur. Byggði K ehf. á því að ólögmæt og ófullnægjandi fráveita í húsinu hefði valdið því að hann neyddist til að selja fasteignina á lægra verði en ætluðu markaðsverði hennar eftir að hafa þolað riftun á hagstæðum leigusamningi um eignina af sömu ástæðu. Í niðurstöðu Hæstaréttar var fallist á það með héraðsdómi að það samrýmdist reglugerð nr. 789/1999 um fráveitur og skólp að leiða fráveituvatn fasteignarinnar í rotþró og að sú skylda hafi hvílt á eigendum fasteignarinnar að Miðhrauni að tryggja að rotþróin annaði hlutverki sínu miðað við þá starfsemi sem þar fór fram. Jafnframt var fallist á gagnkröfu G um að fella umræddan úrskurð úrskurðarnefndar úr gildi sökum annmarka en þar sem K ehf. hafði ekki gert kröfu í gagnsök í héraði um frávísun frá dómi á gagnkröfunni, og skilyrði 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála voru ekki uppfyllt, kom sú krafa ekki til meðferðar við úrlausn málsins fyrir Hæstarétti. Var niðurstaða héraðsdóms því staðfest um sýknu G.