Dómstólaleit

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli G og L á hendur V og B ehf. var vísað frá dómi. Höfðu G og L krafist þess að viðurkennd yrði sameiginleg bótaábyrgð V og B ehf. á tjóni sem þau hefðu orðið fyrir vegna framkvæmda á vegi sem lá í gegnum jörð þeirra og tilgreint var í 11 liðum í kröfugerð þeirra. Þá kröfðust þau þess að V og B ehf. afhentu þeim 60 rúmmetra af möl sem þau héldu fram að teknir hefðu verið í leyfisleysi af landi þeirra. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, kom fram að hvorki væri samaðild með V og B ehf. í málinu né heldur væri gerð grein fyrir því á hvaða grundvelli hvorum um sig væri stefnt til að þola dómkröfur G og L. Þá væri sá annmarki á málatilbúnaði G og L að ekki væri gerð grein fyrir því hver væri hlutur V annars vegar og B ehf. hins vegar í þeim 11 tilvikum sem talin væru upp í stefnu og áttu að hafa valdið þeim tjóni. Þóttu kröfur G og L vanreifaðar um þetta í þeim mæli að á skorti að skilyrði e. liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála væri fullnægt. Þá þótti ekki ráðið af málatilbúnaði G og L að nægilega væri sýnt fram á að þau hefðu beðið tjón af völdum V og B ehf.

Haustið 2006 hóf K framkvæmdir við gerð vatnsveitu í Vatnsendakrikum í Heiðmörk, sem fólust meðal annars í lagningu vatnsleiðslu um svonefndan Þjóðhátíðarlund. Landið var í eigu Reykjavíkurborgar, en S hafi þar haft umsjón með skógrækt og annaðist framkvæmdir í þeim efnum samkvæmt samningum við Reykjavíkurborg. Í byrjun febrúar 2007 fjarlægði verktaki í þjónustu K 559 tré í Þjóðhátíðarlundi vegna framkvæmda við vatnsveituna, en þau höfðu verið gróðursett á vegum S á landinu. S höfðaði mál og krafðist greiðslu skaðabóta meðal annars úr hendi K vegna spjalla sem hlutust af því að trjágróðurinn var fjarlægður. K krafðist sýknu aðallega á þeirri forsendu að Reykjavíkurborg hafi verið eigandi trjánna, en ekki S, og gæti S því ekki átt aðild að málinu. Þessari málsástæðu K var hafnað og talið að samkvæmt yfirlýsingu Reykjavíkurborgar hafi S haft fulla heimild til að leita samninga við K um skaðabætur vegna skemmda á trjágróðrinum enda hefði félagið víðtæk forræði á svæðinu til afnota og hagnýtingar. Var í þessu sambandi jafnframt vísað til dóms Hæstaréttar í máli nr. 210/2009, þar sem felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms um að vísa málinu frá dómi, þar sem því hafi verið slegið föstu að S hafi eitt haft þau eignarréttindi, sem fólust í heimild til fjárhagslegrar hagnýtingar trjágróðursins sem fór forgörðum við framkvæmdir K. Fallist var á skaðabótaskyldu K í málinu og matsgerð dómkvaddra manna um tjón S lögð til grundvallar.

S gerði tvo samninga við R um umsjón, rekstur og framkvæmdir í Heiðmörk. Samkvæmt efni samninganna fór S á gildistíma þeirra með rétt til að hagnýta skógarafurðir í Heiðmörk og afla sér fjár með sölu þeirra, hvort sem var í formi sölu jólatrjáa, viðarkurls, girðingastaura eða öðrum hætti. Í héraði krafðist S þess að K og Kl yrði gert að bæta honum tjón sem hann kvaðst hafa orðið fyrir þegar trjágróður fór forgörðum við framkvæmdir á vegum K í Heiðmörk í febrúar 2007. Héraðsdómur taldi að ekki hefði verið unnt að leggja til grundvallar við úrlausn málsins að S hefði eignarrétt yfir þeim trjám í Heiðmörk sem bótakrafan næði til. Þá var jafnframt talið að bótakrafa S í skjóli þessara réttinda yrði ekki nema að litlu leyti grundvölluð á smásöluverði þeirra trjáa sem forgörðum fóru, svo sem S miðaði við í kröfugerð sinni. Samkvæmt þessu var talið að S hefði ekki markað kröfugerð sinni þann farveg að unnt væri að taka afstöðu til bóta sem hann kynni að eiga á hendur K og Kl. S kærði úrskurð héraðsdóms til Hæstaréttar og krafðist þess að hinn kærði úrskurður yrði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að nýju. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki hefði annað legið fyrir en að S hefði einn haft þau eignarréttindi sem fælust í heimild til fjárhagslegrar hagnýtingar þess trjágróðurs er fór forgörðum við framkvæmdirnar. Sú hagnýting hefði m.a. getað falist í því að selja trjágróðurinn á almennum markaði, ef tækifæri hefði gefist til þess. Krafa S væri metin af dómkvöddum mönnum og í samræmi við þau réttindi sem hann hefði. Samkvæmt þessu vara krafa S tekin til greina og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.