Dómstólaleit

S rifti kaupsamningi við E vegna vanefnda og krafðist vangildisbóta. Byggði S á því að E hefði veitt rangar og blekkjandi upplýsingar um eiginleika hins selda auk þess að leyna mikilvægum upplýsingum sem hefðu verið ákvörðunarástæða S fyrir kaupunum. Hefðu forsendur hans fyrir kaupunum því brostið vegna augljósra og verulegra vanefnda E á samningnum. Talið var ósannað að E og eiginmaður hennar hefðu fyrir gerð kaupsamningsins veitt rangar og blekkjandi upplýsingar um eiginleika fasteignarinnar eða leynt mikilvægum upplýsingum um eignina. Væri þvert á móti upplýst að S hefði verið kunnugt um takmarkanir á veitingu frekari byggingarleyfa af skipulagsástæðum og mátti vera ljóst að vegna vatnsverndarsjónarmiða yrðu vart leyfðar nýjar byggingar á lóðinni. Hefði fasteignin því hvorki verið haldin göllum í skilningi 1. mgr. 42. gr. laga nr. 39/1922 um lausafjárkaup né skort einhverja áskilda kosti á þeim tíma er kaupin gerðust í skilningi 2. mgr. Var E því sýknuð af kröfum S.

Þ hf. seldi á árinu 1997 H nýja dráttarvél. Í ljós komu ýmsir gallar á vélinni og 7. september 1998 undirrituðu aðilar samkomulag um að Þ keypti vélina aftur af H. Taldi Þ þetta samkomulag hafa verið til staðfestingar á eldra munnlegu samkomulagi þeirra sama efnis, en því neitaði H. Um sama leyti og samkomulag þetta var undirritað seldi Þ hf. vélina til K, en sölureikningur var dagsettur 4. september s.á. Með símbréfi 7. september 1999, sem barst Þ hf. 8. sama mánaðar, kvartaði sonur K með almennum orðum undan göllum á vélinni og þjónustu áfrýjanda. Fór svo, að K lýsti yfir riftun á kaupunum með símbréfi 16. maí 2000 og stefndi síðan Þ hf. til að þola riftun kaupanna og til að endurgreiða þann hluta kaupverðs sem K hafði innt af hendi. Í málinu var um það deilt hvort dráttarvélin hefði við afhendingu verið haldin verulegum göllum, sem K hefði ekki séð eða átt að sjá við skoðun. Af framlagðri matsgerð 4. apríl 2000 þótti fullljóst að vélin hefði verið haldin mjög verulegum annmörkum er skoðun matsmanns fór fram. Samanburður matsgerðarinnar við úttektir er gerðar höfðu verið á vélinni áður en K keypti hana þótti sýna að vélin hefði verið haldin verulegum göllum við afhendingu. Ekki var hnekkt þeirri fullyrðingu K að vélin hefði verið afhent einni viku eftir dagsetningu fyrrgreinds sölureiknings. Var samkvæmt því ekki liðið ár frá afhendingu vélarinnar þar til kvörtun barst, sbr. 54. gr. þág. laga nr. 39/1922. Þá voru hvorki ákvæði 52. né 57. gr. sömu laga talin standa riftunarkröfu K í vegi. Var samkvæmt þessu staðfest niðurstaða héraðsdóms um riftun á kaupum aðila og endurgreiðslu kaupverðs dráttarvélarinnar.

Fjármögnunarleigufyrirtækið L keypti rúllubindivél, moksturstæki og fleiri vélar af Í sumarið 1997 og leigði R. R kvartaði yfir því við Í að bindivélin reyndist illa og óskaði eftir að skila henni um haustið. Í janúar 1998 rifti L kaupunum á bindivélinni og krafðist skaðabóta. Jafnframt krafðist L þess að stjórntæki fyrir moksturstækið yrðu afhent innan tiltekins tíma, en þau höfðu ekki fylgt með. R fékk kröfur L á hendur Í framseldar og höfðaði mál gegn Í til riftunar á kaupunum á bindivélinni auk þess sem hann krafðist skaðabóta vegna galla á moksturtækinu. Lagt var til grundvallar að bindivélin hefði ekki verið nothæf sumarið 1997 og væri ekki komið fram að Í hefði sinnt kvörtunum R eða boðist til að bæta úr gallanum. Yrði því að telja að kaupanda hefði verið heimilt að rifta kaupunum. Hins vegar lá fyrir að R hafði tekið bindivélina aftur í notkun eftir að lýst var yfir riftun, en vélin hafði verið lagfærð í júní 1999 og reynst vel eftir það. Þóttu þessar gerðir R ekki samrýmast því að hann héldi til streitu kröfum á grundvelli riftunaryfirlýsingarinnar og var Í því sýknað af þeim kröfum hans, sem rætur áttu að rekja til kaupa á bindivélinni. Talið var að R hefði ekki sýnt fram á að samið hefði verið um að stjórntæki ættu að fylgja moksturstækinu eða venja stæði til þess að svo væri. Var ekki fallist á að tækið hefði verið gallað. Var Í því sýknaður af öllum kröfum R.

K og einkahlutafélagið T gerðu með sér samning um kaup þess síðarnefnda á 1. og 2. hæð í austurhluta tiltekins húss. Fljótlega reis ágreiningur um skýringu samningsins og taldi hvor aðili hinn hafa vanefnt hann. Lýsti K yfir riftun samningsins og skoraði á T að rýma 2. hæðina, sem hann hafði fengið afhenta, en höfðaði síðan mál til riftunar kaupanna og heimtu skaðabóta. Að virtum ákvæðum kaupsamningsins um afmörkun hins selda, greiðslu kaupverðsins, yfirtöku veðskulda og útgáfu afsals þótti málið vanreifað um flest atriði, sem hvað mestu skiptu við mat á því hvor aðilanna hefði vanefnt skyldur sínar samkvæmt kaupsamingi þeirra. Var kröfu K um skaðabætur því sjálfkrafa vísað frá héraðsdómi. Þar sem K og T voru sammála um að kaupsamningur þeirra væri fallinn niður var hins vegar staðfest ákvæði héraðsdóms um staðfestingu á riftun hans.