Dómstólaleit

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu ákæruvaldsins um að X yrði gert að mæta við aðalmeðferð sakamáls á hendur honum. X játaði í þinghaldi þá háttsemi sem hann var sakaður um samkvæmt tveimur ákærum en neitaði að um hafi verið að ræða tilraun til manndráps af sinni hálfu svo sem hann var ákærður fyrir. Verjandi hans lýsti því yfir í síðara þinghaldi að skjólstæðingur hans vildi ekki gefa skýrslu við aðalmeðferð málsins og hefði ekki hug á að mæta við hana. Í dómi Hæstaréttar sagði m.a. að í 1. mgr. 113. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála væri kveðið á um að ákærða sé rétt og skylt að koma fyrir dóm til skýrslugjafar eftir útgáfu ákæru. Samkvæmt 1. mgr. 166. gr. laganna ætti hann alla jafna rétt á að vera viðstaddur aðalmeðferð í máli sínu og í 2. mgr. sömu lagagreinar væri gert ráð fyrir að skýrsla skuli tekin af honum við það tækifæri. Með hliðsjón af þeirri meginreglu 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð séu fram við meðferð máls fyrir dómi, yrði að skýra ákvæði þeirra svo að ákærða væri skylt að kröfu ákæranda að mæta við aðalmeðferð máls og gefa þar skýrslu. Þótt ákærði gæti afsalað sér rétti sínum til að vera viðstaddur aðalmeðferð þýddi það ekki að hann gæti skorast undan þeirri lagaskyldu sem samkvæmt framansögðu hvíldi á honum. Yfirlýsing X um að hann ætlaði sér ekki að mæta til skýrslutöku yrði ekki lögð að jöfnu við það að hann notfærði sér rétt sinn samkvæmt 2. mgr. 113. gr. laga nr. 88/2008 til að neita fyrir dómi að svara spurningum varðandi refsiverða hegðun sem honum væri gefin að sök, enda kynni slík neitun að hafa sjálfstæða þýðingu við úrlausn málsins. Með vísan til þessa var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi.

Með því að Þ var ekki unnt, eins og til háttaði í málinu, á grundvelli varnarþingsreglna V. kafla laga nr. 91/1991 að fá efnisúrlausn dómstóla um kröfur sínar á hendur ÞEÚ, sem búsettur var erlendis, var úrskurður héraðsdóms um frávísun málsins staðfestur.