Dómstólaleit

H var sakfelldur fyrir að aka bifreið undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Með 18. gr. laga nr. 66/2006 sem tók gildi 23. júní 2006 var ákvæðum 102. gr. umferðarlaga breytt. Kveður 6. mgr. ákvæðisins nú á um að stjórnandi vélknúins ökutækis sem brotið hefur gegn 45. eða 45. gr. a, skuli sviptur ökurétti eigi skemur en tvö ár brjóti hann á ný gegn þessum ákvæðum. Talið var að skilyrði og áhrif ítrekunar samkvæmt ákvæðinu væru skýr og að efni þess hefði verið bæði aðgengilegt og fyrirsjáanlegt. Í ljósi þess að umrætt brot var framið eftir gildistöku framangreindra laga var ekki talið að ákvæðinu hefði verið beitt með afturvirkum hætti og því ekki fallist á að beiting ákvæðisins um brot ákærða færi í bága við 7. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Við ákvörðun refsingar var litið til þess hversu lítið magn mældist af tetrahýdrókannabínóli í blóði H og þótti refsing hans hæfilega ákveðin 100.000 króna sekt. Þar sem H hafði árið 2006 gengist undir sektargerð vegna ölvunaraksturs var hann sviptur ökurétti í 2 ár frá uppkvaðningu dómsins að telja. Til frádráttar kom þriggja mánaða svipting ökuréttar sem H hafði þegar sætt samkvæmt héraðsdómi.

Höfðað var opinbert mál á hendur A, B, C, D, E og F og var ákæra í málinu í 40 liðum. Var 32 liðum ákærunnar vísað frá dómi þannig að eftir stóðu 8 liðir. Ríkislögreglustjóri óskaði eftir því við ríkissaksóknara að hann tæki til athugunar þau gögn sem legið hafi að baki þeim 32 ákæruliðum, sem vísað hafði verið frá dómi, til að ganga úr skugga um það hvort efni væri til að höfða mál að nýju á grundvelli þeirra. Ríkissaksóknari taldi sig ekki bæran til að stýra umræddri athugun og óskaði eftir við dómsmálaráðherra að settur yrði annar löghæfur maður til verksins. Skipaði dómsmálaráðherra S til að fara með málið. Í þinghaldi í máli vegna þeirra 8 ákæruliða sem ekki hafði samkvæmt framansögðu verið vísað frá dómi kom upp ágreiningur um það hvort S færi með ákæruvald í því máli einnig. Taldi héraðsdómari svo ekki vera og kvað upp úrskurð þar að lútandi. S kærði úrskurðinn til Hæstaréttar og krafðist viðurkenningar á því að hann hefði verið bær og haft almennt og sérstakt hæfi til að fara sem settur ríkissaksóknari með ákæruvald í sakamálinu í nefndu þinghaldi. Talið var að í opinberum málum gilti meginregla sú sem fram komi í 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að dómstólar verði ekki krafðir álits um lögfræðileg efni eða hvort tiltekið atvik hafi gerst nema að því leyti sem nauðsynlegt sé til úrlausnar um ákveðna kröfu í dómsmáli. Yrði litið svo á að settan saksóknara hafi af einhverjum ástæðum skort hæfi til að fara með málið í umræddu þinghaldi eða síðar, yrði að líta svo á að ekki hefði verið mætt í þinghaldið af hálfu ákæruvaldsins. Var talið að í málinu hefði ekki á þetta reynt, heldur hefðu aðeins verið settar fram kröfur af hálfu ákæruvalds, sem fælu í sér beiðni um að dómstólar láti frá sér fara almenna staðfestingu á því að settur ríkissaksóknari sé bær til að fara með ákæruvald í málinu, svo og um almennt og sérstakt hæfi hans til þess. Á kröfur sem þessar yrði samkvæmt áðurgreindri reglu ekki felldur dómur og bæri því af sjálfsdáðum að fella hinn kærða úrskurð úr gildi.