Dómstólaleit

Bankar. Gjaldþrotaskipti. Nauðungarsala. Niðurfærsla krafna. Tryggingarbréf. Matsgerð. Sannvirði. Frávísun frá héraðsdómi að hluta. S krafði Í hf. um endurgreiðslu vegna óútskýrðrar úttektar úr sparisjóðsbók hans auk inneignar sem í henni var við gjaldþrot S, svo og úttekta af tékkareikningi hans, ógreidds andvirðis viðskiptabréfa, fit-kostnaðar og oftekinna vaxta bankans. Þá krafðist hann að áhvílandi veðskuldir hans við bankann, sem hvíldu á 2.-5. veðrétti fasteignar sem seld var á nauðungaruppboði 1992, yrðu færðar niður í ljósi þess að sannvirði fasteignarinnar hefði við uppboð á eigninni verið mun hærra að mati yfirmatsmanna en uppboðsandvirðið. Í Hæstarétti þótti bankanum ekki hafa tekist að sína fram á inntak ráðstafana sinna vegna tékkareiknings S. Hins vegar hefði bankinn mátt treysta því að S gerði ekki svo löngu seinna athugasemdir um færslur á reikninginn. Voru endurgreiðslukröfur S sem rót áttu að rekja til þessa reiknings því taldar fallnar niður fyrir tómlæti. Öðru gegndi um ráðstafanir bankans af sparisjóðsreikningi S, en bankinn hafði ekki sýnt fram á heimildir sínar til ráðstafana af reikningnum eða til hvers þær voru gerðar. Vegna tilgangs slíkrar innstæðu þótti varhugavert að telja hana fallna niður fyrir tómlæti S en ekki var talið að skuldajafnaðarréttur fylgdi slíkum innstæðum. Var Í hf. því gert að greiða S þessar upphæðir. Fyrir lá að bankinn hafði þegar viðurkennt að eftirstöðvar kröfu á 2. veðrétti bæri að fella niður, sbr. 32. gr. laga nr. 57/1949. Fallist var á það með héraðsdómi að skýra bæri ákvæði 3. og 4. mgr. 32. gr. laga nr. 57/1949 um nauðungaruppboð svo að miða yrði sannvirði eignarinnar á uppboðsdegi við mat yfirmatsmanna. Með vísan til þessa var niðurstaða héraðsdóms um niðurfærslu kröfu Í hf. samkvæmt veðskuldabréfi á 3. veðrétti staðfest. Þótt niðurfærsluheimild 3. mgr. 32. gr. laga nr. 57/1949 væri samkvæmt orðalagi helst miðuð við veðkröfur, sem hvíldu á eign við uppboð og væri jafnframt lýst við það, var talið óeðlilegt að láta þar við sitja þar sem uppboðskaupandi gæti á þann hátt hagnast á kostnað uppboðsþola eða ábyrgðarmanns. Fasteignin stóð samkvæmt tryggingarbréfum á 4. og 5. veðrétti á uppboðsdegi til tryggingar öllum skuldum S við bankann, þar með yfirdrættinum á tékkareikningnum, sem breytt hafði verið í víxilskuld. Þar sem skuldin samkvæmt víxlinum féll öll innan matsverðsins bar að fella hana í heild niður. S þótti ekki hafa sýnt fram á að hann ætti frekari kröfur til niðurfærslu samkvæmt 3. mgr. 32. gr. laga nr. 57/1949 og var bankinn því sýknaður af frekari niðurfærslukröfum.