Dómstólaleit

A höfðaði mál á hendur R til viðurkenningar á ætlaðri skaðabótaskyldu R vegna tjóns sem A taldi sig hafa orðið fyrir af völdum þess að hann hefði hrakist úr starfi sínu sem kennari við skólann L. Taldi A að astmasjúkdómur sem hann hefði um langt skeið glímt við hefði elnað meðan hann starfaði við skólann sökum ófullnægjandi starfsumhverfis. Hæstiréttur sýknaði R af kröfu A með skírskotun til þess að ekki hefði verið leitt í ljós að loftræsting í smíðastofum skólans hefði verið ófullnægjandi þannig að A hefði verið ókleift að gegna starfi sínu vegna vinnuaðstæðna.

S höfðaði mál gegn Í, M, R og K og krafðist skaðabóta vegna atvika sem urðu í störfum J, fyrrum eiginmanns S, við að setja upp milliveggi í Varmárskóla í Mosfellshreppi árið 1976. S hélt því fram að J hefði þá orðið fyrir asbestmengun sem leiddi til þess að hann lést úr krabbameini árið 2006. Greindi aðila m.a. á um hvort sannað væri að asbestmengunin hefði orsakað sjúkdóm J. S hafði ekki fengið dómkvadda menn til að leggja mat á hverjar líkur væru á orsakasambandi, að teknu tilliti til fyrirliggjandi upplýsinga, um atvik málsins en leitaðist þess í stað við að afla sönnunar um þetta með framburði læknis sem annaðist J. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þótt læknirinn hefði lýst veikindunum og þeirri meðferð sem J fékk hefði framburður læknisins að stærstum hluta verið lýsing á þekkingu sem læknavísindin byggju yfir um orsakasambands milli asbestmengunar og sjúkdóms J auk álits hennar á ýmsum atriðum sem þar skiptu máli. Sönnun í einkamáli yrði ekki fengin með slíkum vitnisburði sérfræðings, auk þess sem lækninum hefði verið ókunnugt um ýmis atvik málsins. Gegn mótmælum stefndu þótti því ekki komin fram sönnun um orsakasamband milli ætlaðs tjónsatviks og sjúkdóms J og þar með tjóns S og voru Í, M, R og K því sýknuð.

H vann á speglunardeild Landakotsspítala frá 1988 til 1996 og á sömu deild Sjúkrahúss Reykjavíkur í Fossvogi frá þeim tíma til 13. nóvember 1997. Í starfi sínu þurfti hún að nota sótthreinsiefnið glútaraldehýð til þess að hreinsa speglunartæki. H krafðist skaðabóta þar sem hún taldi að óvarleg meðferð glútaraldehýðs á spítölunum hefði ollið því að hún sýktist af astma sem gerði henni ókleift að sinna starfi sínu áfram. Dómkvaddir matsmenn og yfirmatsmenn töldu að H hefði hlotið atvinnusjúkdóm og að glútaraldehýðmengun væri líklegasta ástæða sjúkdómsins. Í niðurstöðu Hæstaréttar var vísað til reglna nr. 401/1989 um mengunarmörk og aðgerðir til að draga úr mengun á vinnustöðum, og talið að forráðamenn Landakotsspítala hefðu ekki leitt í ljós að þeir hefðu uppfyllt skyldur sínar samkvæmt reglunum. Þá var talið að forráðamönnum spítalans hefði borið að kynna hættulega eiginleika glútaraldehýðs fyrir þeim sem notuðu efnið í störfum sínum. Varðandi aðstöðuna á Sjúkrahúsi Reykjavíkur var vísað til reglna nr. 496/1996 um efnanotkun á vinnustöðum, sem tóku gildi 1. janúar 1997. Þær reglur lögðu enn ríkari skyldur á forráðamenn spítalans til að tryggja að mengunarvaldandi efni sem unnið var með stofnuðu ekki öryggi og heilsu starfsmanna í voða og að starfsmönnum væri kynntar nauðsynlegar verklagsreglur og öryggisleiðbeiningar. Af gögnum málsins var ekkert ráðið um að þessa hefði verið gætt á Sjúkrahúsi Reykjavíkur. Vegna alls þessa var lagt á Í að sanna að aðstaðan á speglunardeildum framangreindra spítala hefði verið fullnægjandi á þeim tíma sem H vann þar, að mengun af völdum glútaraldehýðs hefði verið undir leyfilegum mörkum og að meðferð efnisins á Sjúkrahúsi Reykjavíkur hefði uppfyllt kröfur reglna nr. 496/1996. Var talið að Í hefði ekki tekist sú sönnun og bæri hann því skaðabótaábyrgð á tjóni H. Varanleg örorka og varanlegur miski H var í yfirmatsgerð metin 15% og var sú niðurstaða lögð til grundvallar í dómi Hæstaréttar.