Dómstólaleit

Í ársbyrjun 2003 hóf aðfangaeftirlitið, sem starfaði á grundvelli laga nr. 22/1994 um eftirlit með fóðri, áburði og sáðvöru, eftirlit með framleiðslu S hf. á fiskimjöli og lýsi, sem ætlað var til útflutnings. Í kjölfarið krafðist stofnunin að félagið greiddi eftirlitsgjald samkvæmt 8. gr. laganna. S hf. taldi að eftirlitið og gjaldtakan hefði ekki viðhlítandi lagastoð. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar litið yrði til forsögu laga nr. 22/1994 og lögskýringargagna með þeim yrði ekki talið að í þeim hefði falist heimild fyrir aðfangaeftirlitið til að ákveða á sitt eindæmi að hefja hið umdeilda eftirlit. Veitti reglugerð nr. 340/2001 um eftirlit með fóðri ekki næga stoð fyrir slíku eftirliti auk þess sem talið var að með því hefði aðfangaeftirlitið farið inn á valdsvið Fiskistofu. Af þessu leiddi að S hf. var ekki talið skylt að greiða það gjald, sem það var krafið um, og var því sýknað af kröfu stofnunarinnar.

A krafði Í um bætur vegna fjárhagslegs og ófjárhagslegs tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir. Opinbert mál hafði verið höfðað gegn A vegna gruns um að hann hefði dregið sér fé en hann verið sýknaður. Taldi A að Í hefði bakað sér tjón með rannsóknaraðgerðum lögreglu og málsmeðferð í sakamálinu sem hefði verið höfðað án nægjanlegs tilefnis. Fallist var á að Í hefði ekki fært fram viðhlítandi rök fyrir því að nauðsyn hefði borið til að halda A í gæslu í rúmar tvær klukkustundir á rannsóknarstigi hins opinbera máls. Þá var fallist á að ekki hefði verið ástæða til að endurtaka leit á heimili A og í sameign fjöleignarhúss, sem hann bjó í. Voru honum dæmdar miskabætur vegna þessa. Þá var fallist á að A bæru skaðabætur vegna skyrtu sem lögregla hafði lagt hald á við rannsókn málsins en ekki skilað. Hins vegar var hafnað að ákvæði XXI. kafla laga nr. 19/1991 fælu í sér heimild til að dæma bætur vegna þess að A hefði verið sóttur til sakar án nægjanlegs tilefnis. Þótti ekki sýnt að skilyrði væru til slíkra bóta á grundvelli sakarreglunnar. Þá var hafnað kröfu A um bætur vegna mismunar á lögmannskostnaði samkvæmt gjaldskrá og tildæmdum málsvarnarlaunum í sakamálinu.