Dómstólaleit

Stefnandi krefst þess að aðallega að stefndu verði dæmdir óskipt til að greiða   honum   8.761.448   krónur   að   viðbættum   4,5%   vöxtum,   skv.   16.   gr. skaðabótalaga   nr.   50/1993,   frá   7.   janúar   2012   til   7.   september   2014   og dráttarvöxtum,   skv.   9.   gr.,   sbr.   1.   mgr.   6.   gr.,   laga   nr.   38/2001   um   vexti   og verðtryggingu, frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun að fjárhæð 3.867.386 krónur þann 27. febrúar 2015.

Til   vara er   þess   krafist   að   stefndu   verði   dæmdir   óskipt   til   að   greiða stefnanda 7.272.115 krónur að viðbættum 4,5% vöxtum, skv. 16. gr. laga nr. 50/1993, frá 7. janúar 2012 til 7. september 2014 og dráttarvöxtum, skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun að fjárhæð 3.867.386 krónur þann 27. febrúar 2015.

Þá krefst stefnandi í báðum tilvikum málskostnaðar, ásamt virðisaukaskatti, óskipt úr hendi stefndu eins og mál þetta væri eigi gjafsóknarmál. Stefndu krefjast sýknu af öllum kröfum stefnanda og málskostnaðar.

I

Stefnandi lenti í umferðarslysi þann 7. september 2011 er ekið var aftan á bifreiðina, [...], sem hann ók, á Smiðjuvegi í Kópavogi. Eigandi bifreiðarinnar SB- 178, sem ók aftan á, var stefndi Íllgil ehf. Stefnandi hlaut af þessu skaða m.a. á höfði, baki og hálsi. Stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. hafnaði, með bréfi dags. 6. október 2011, bótaskyldu vegna slyssins á þeim grundvelli að orsakatengsl milli slyssins   og   áverka   stefnanda   væru   ósönnuð.   Stefnandi   höfðaði   mál   á   hendur stefndu nr. E-4475/2013, til viðurkenningar á bótaskyldu, sem þingfest var í Héraðsdómi Reykjavíkur 7. nóvember 2013. Undir rekstri málsins öfluðu báðir aðilar matsgerða dómkvaddra matsmanna. Var þar komist að þeirri niðurstöðu að orsakatengsl væru milli slyss stefnanda og einkenna hans og var varanlegur miski hans metinn 8 stig og varanleg örorka 10%. Varð sátt með aðilum um bótaskyldu í málinu. Ágreiningur varð hins vegar með aðilum um viðmiðunarlaun við útreikning á bótum fyrir varanlega örorku. Stefndi taldi að miða bæri við lágmarkslaunaviðmið 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 en stefnandi að beita ætti 2. mgr. 7. gr. laganna og meta árslaun sérstaklega. Gert var upp við stefnanda 27. febrúar 2015 miðað við lágmarkslaunaviðmið. Stefnandi gerði fyrirvara við þá niðurstöðu við uppgjörið.

II

Stefnandi reisir kröfu sína á því að hann hafi orðið fyrir líkamstjóni við slysið 7. september 2011 sem stefndi Íllgil ehf. beri skaðabótaábyrgð á sem eigandi bifreiðarinnar SB-178, samkvæmt 1. mgr. 88. gr., sbr. 1. mgr. 90. gr., umferðarlaga nr. 50/1987. Bifreiðin hafi verið tryggð með lögbundinni ábyrgðartryggingu hjá stefnda   Vátryggingafélagi   Íslands   hf.   sem   málið   beinist   að   skv.   97.   gr. umferðarlaga.   Stefndu   hafi   viðurkennt   bótaskyldu   vegna   slyssins   og   greitt stefnanda   bætur   sem   hann   hafi   tekið   við   með   fyrirvara   um   viðmiðunarlaun. Ágreiningur málsins lúti því eingöngu að fjárhæð bóta fyrir varanlega örorku stefnanda, nánar tiltekið hvaða viðmið eigi að nota við útreikning þeirra bóta.

Stefnandi byggi á því að við útreikning bótanna skuli beita 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 sem kveði á um að árslaun skuli metin sérstaklega þegar óvenjulegar aðstæður séu fyrir hendi og ætla megi að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur tjónþola heldur en árslaun skv. 1. mgr. 7. gr. laganna. Um leið telji stefnandi ljóst að lágmarksviðmið 3. mgr. 7. gr. laganna sé ekki réttmætt viðmið í þessu tilviki enda endurspegli það ekki rauntjón stefnanda til framtíðar.

Lögð hafi verið fram skattframtöl og staðgreiðsluskrár stefnanda sem sýni meðalatvinnutekjur hans þrjú síðustu almanaksárin fyrir slysið, þ.e. almanaksárin 2008, 2009 og 2010. Á þessum tíma hafi stefnandi verið í byggingarvinnu hjá tveimur fyrirtækjum mestan hluta ársins 2008. Hluta ársins 2008 og allt árið 2009 og árið 2010 hafi hann hins vegar verið atvinnulaus. Stefnandi telji að atvinnuleysi hans   hafi   verið   óvenjulegar   aðstæður   í   skilningi   2.   mgr.   7.   skaðabótalaga. Tímabundið atvinnuleysi hans á árunum eftir efnahagshrunið á Íslandi megi rekja til þeirra óvenjulegu aðstæðna sem hafi skapast í kjölfar hrunsins. Þessar aðstæður hafi falið í sér óvenjulegt og verulegt bakslag í íslensku efnahagslífi með auknu almennu atvinnuleysi og ekki síst algjöri hruni á sviði byggingariðnaðar þar sem stefnandi hafi fyrst og fremst starfað. Stefnanda hafi því verið óhægt um vik að fá vinnu á þessu tímabili.

Ekkert bendi til annars en að atvinnutekjur stefnanda á árinu 2008 gefi raunhæfa mynd af ætluðum framtíðartekjum hans. Til þess sé einnig að líta að allt árið 2015 og til þessa dags hafi stefnandi stundað byggingarvinnu áþekka þeirri sem hann hafi stundað árið 2008. Ekki sé hægt að ganga út frá því að stefnandi verði atvinnulaus um aldur og ævi eins og hann hafi verið á árunum eftir hrun. Það telji stefnandi ófyrirsynju og ósanngjarnt í sinn garð, enda hafi hann sannarlega atvinnusögu og hafi nýlega sýnt fram á að hann vilji og geti starfað á vinnumarkaði eftir því sem atvinnutækifæri bjóðist og starfsorka hans leyfi. Aðstæður þær sem hann hafi verið í á viðmiðunartímabilinu 2008 til 2010, þegar hann hafi um langt skeið verið atvinnulaus hafi því sannarlega verið óvenjulegar í skilningi 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga.

Stefnandi telji að túlka beri 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga rúmt í samræmi við dómaframkvæmd og álit fræðimanna og að ganga megi langt í að áætla þær tekjur sem tjónþoli hefði haft í framtíðinni ef launatekjur síðustu ára fyrir slys eru ekki viðmiðunarhæfar. Ekki verði annað ráðið en að það hafi verið vilji löggjafans með breytingunni sem gerð hafi verið á skaðabótalögum með lögum nr. 37/1999. Í greinargerð   frumvarps   þess   er   orðið   hafi   að   lögum   nr.   37/1999   segi   í athugasemdum með 6. gr.: „Þá er gerð tillaga um að 2. mgr. 7. gr. verði rýmkuð þannig að mati verði beitt í þeim tilvikum þegar viðmiðun við síðustu þrjú tekjuár fyrir slys þykir af einhverjum ástæðum ekki réttmæt.“ Stefnandi telji því ljóst að uppfyllt   séu   skilyrði   2.   mgr.   7.   gr.   laganna   og   að   annar   mælikvarði   en meðalvinnutekjur hans síðustu þrjú almanaksárin fyrir slysið teljist réttari á líklegar framtíðartekjur hans.

Aðalkrafa stefnanda lútið að því að miðað sé við uppreiknuð laun hans árið 2008. Stefnandi hafi sannarlega verið í byggingarvinnu það ár, sem sé áþekk þeirri vinnu sem hann hafi síðar stundað. Tekjur hans á meðan hann hafi verið í vinnu árið 2008 gefi því eins rétta mynd og hægt sé að fá af framtíðartekjum hans. Beri því   að   nota   þær   til   viðmiðunar   við   útreikning   tjónsins,   sbr.   2.   mgr.   7.   gr. skaðabótalaga.   Stefnandi   hafi   verið   í   vinnu   í   sex   mánuði   af   tólf   árið   2008. Heildartekjur hans hafi verið 2.402.356 krónur. Sé sú fjárhæð uppreiknuð á tólf mánuði   nemi   hún   4.804.712   krónum   sem   reiknist   þannig:   2.402.356   krónur (heildarlaun 2008) / 6 (mánuðir sem stefnandi hafi unnið) x 12 (heildarfjöldi mánaða í ári) = 4.804.712 krónur. Meðaltalslaunavísitala ársins 2008 hafi verið 345,0 og launavísitala á stöðugleikapunkti hafi verið 418,2. Þegar launin séu uppreiknuð miðað við launavísitölu og 8% mótframlagi í lífeyrissjóð bætt við nemi fjárhæðin 6.290.078 krónum. Með tilliti til margföldunarstuðuls og örorkustigs stefnanda reiknist krafan þannig: 6.290.077 krónur (árslaun) x 13,92900 (stuðull) x 10% (örorkustig) = 8.761.448 krónur. Til frádráttar heildarkröfunni og vöxtum komi innborgun stefnda að fjárhæð 3.867.386 krónur þann 27. febrúar 2015.

Varakrafa stefnanda miðist við meðallaun verkamanna á árinu 2010, árið fyrir   slysið,   við   útreikning   bóta   vegna   varanlegrar   örorku.   Ef   frá   er   talin framangreind viðmiðun við uppreiknaðar tekjur stefnanda árið 2008, telji stefnandi að   meðallaun   verkamanna   á   árinu   2010   gefi   réttasta   mynd   af   líklegum framtíðartekjum hans, sbr. 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Í ljósi þess að stefnandi hafi sögu um atvinnuþátttöku í byggingariðnaði í hvert sinn sem honum hafi verið það kleift fyrir slysið og jafnframt eftir slysið, telji hann eðlilegt og raunhæft að miða við   meðaltekjur   verkamanna   við   mat   á   líklegum   framtíðartekjum.   Samkvæmt upplýsingum frá Hagstofu Íslands hafi meðallaun verkamanna á árinu 2010 verið að fjárhæð 4.344.000 krónur (362.000 x 12 = 4.344.000). Þegar tekið sé tillit til verðbreytinga og 8% mótframlags í lífeyrissjóð, séu viðmiðunarlaun 5.220.845 krónur sem reiknist þannig: 4.344.000 krónur (meðallaun verkamanna 2010) x 1,08 (8% mótframlag í lífeyrissjóð) x 418,2 (launavísitala á stöðugleikapunkti) / 375,8 (meðaltalslaunavísitala 2010) = 5.220.845 krónur. Með tilliti til margföldunarstuðuls og örorkustigs stefnanda reiknist krafan þannig: 5.220.845 krónur (árslaun) x 13,92900 (stuðull) x 10% (örorkustig) = 7.272.115 krónur. Til frádráttar komi svo innborgun stefnda.

Krafa um vexti miðist við 7. janúar 2012 sem sé upphafsdagur metinnar örorku (stöðugleikapunktur), sbr. 1. mgr. 16. gr. skaðabótalaga. Dráttarvaxtakrafa miðist við 7. september 2014 en þá hafi mánuður verið liðinn frá því að matsgerð hafi legið fyrir sem hafi staðfest varanlegt tjón stefnanda, sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001.

III

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að ekki séu uppfyllt skilyrði fyrir beitingu 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga um að óvenjulegar aðstæður hafi verið fyrir hendi síðustu þrjú almanaksárin fyrir slysdag og stefnandi hafi ekki sýnt fram á annan réttari mælikvarða á líklegar framtíðartekjur sínar.

Við uppgjör skaðabóta vegna varanlegs líkamstjóns sé leitast við að bæta tjónþola   þær   tekjur   sem   líkur   séu   á   að   hann   verði   af   vegna   örorku   sinnar. Líkindaútreikningur sem þessi sé ýmsum annmörkum háður en til þess að koma í veg fyrir að meta þurfi tjónið með flóknum útreikningum í hverju tilviki fyrir sig hafi verið settar fram staðlaðar reglur um hann með skaðabótalögum. Meginregla íslensks   skaðabótaréttar   varðandi   laun   sem   miða   skuli   við   að   tjónþoli   hafi   í framtíðinni sé að finna í 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Samkvæmt henni skuli árslaun til ákvörðunar bóta samkvæmt 6. gr. laganna teljast vera meðalatvinnutekjur tjónþola, að meðtöldu framlagi vinnuveitanda til lífeyrissjóðs, þrjú   síðustu   almanaksárin   fyrir   þann   dag   er   tjón   varð,   leiðrétt   samkvæmt launavísitölu til þess tíma sem upphaf varanlegrar örorku miðast við. Í 3. mgr. 7. gr. komi þó fram að þrátt fyrir þetta skuli aldrei miða við lægri fjarhæðir en settar séu fram í töflu í greininni. Gert hafi verið upp við stefnanda miðað við þessar fjárhæðir.

Krafa stefnanda byggist á undantekningarreglu 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Þar komi fram að árslaun skuli metin sérstaklega þegar óvenjulegar aðstæður séu fyrir hendi og ætla megi að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur tjónþola.   Gæta   þurfi   varúðar   við   beitingu   undantekningarreglna.   Þeim   skuli einungis beitt þegar ljóst sé að lagaskilyrði séu til þess. Sönnunarbyrði um að skilyrðum þessarar greinar sé fullnægt hvíli alfarið á stefnanda. Skilyrði fyrir beitingu 2. mgr. 7. gr. séu tvö. Annars vegar þurfi óvenjulegar aðstæður að hafa leitt til þess að ekki gefist rétt mynd af líklegum framtíðartekjum tjónþola við beitingu 1. mgr. 7. gr. Hins vegar þurfi að vera til annað og betra viðmið sem gefi réttari mynd af líklegum framtíðartekjum tjónþola.

Stefnandi hafi verið 27 ára á slysdegi og hafi ekki aflað sér sérstakra starfsréttinda annarra en meiraprófs og hafi ekki haslað sér völl á tilteknu sviði atvinnulífs fremur en öðru. Þau gögn sem liggi fyrir um atvinnuþátttöku hans bendi til þess að hún hafi verið stopul. Stefnandi hafi verið greindur með ofvirkni og athyglisbrest, auk þess sem hann hafi lengi átt við þunglyndi, kvíða og áfengis- og vímuefnavandamál að stríða.

Stefnandi byggi á því að síðustu þrjú árin fyrir slysið hafi verið óvenjuleg sökum   efnahagshrunsins   í   september   2008.   Engin   gögn   í   málinu   staðfesti   að stefnandi hefði getað nýtt vinnugetu sína með öðrum hætti fyrir þann tíma en eftir þann tíma og enn síður að hann hefði í raun gert það ef ekki hefði verið fyrir slysið. Þvert á móti komi skýrt fram í matsgerð sem stefnandi byggi á að af sjúkraskrá stefnanda að dæma hafi þunglyndi og eða kvíðaröskun helst ráðið því að hann hafi ekki komist í vinnu eða haldið vinnu. Ætla verði að þetta ástand hefði hrjáð stefnanda   til   framtíðar   óháð   slysinu   enda   séu   umrædd   einkenni   ótengd   því. Stefnandi hafi í öllu falli hvorki lagt fram staðfestingu vinnuveitanda um að hann hafi misst vinnu sökum efnahagshrunsins né upplýsingar um tekjur vegna áranna frá því hann hóf störf á almennum markaði fram til ársins 2008. Þá sé óútskýrt hvers vegna hann hafi ekki stundað atvinnu í júní og júlí 2008. Stefnandi hafi því ekki sannað að nokkuð hafi verið óvenjulegt við síðustu þrjú tekjuár fyrir slysið. Þvert á móti bendi gögn málsins til þess að ætla megi að þau gefi góða mynd af því sem   búast   hefði   mátt   við   í   framtíðinni.   Það   sé   því   eðlilegt   að   ætla   að atvinnuþátttaka stefnanda hefði áfram verið stopul líkt og fyrir slys.

Aðalkrafa stefnanda miði við þá sex mánuði sem hann hafi verið við vinnu árið 2008. Þetta tímabil sé nokkuð löngu fyrir slys og á miklum uppgangs- og uppgripstíma í íslensku atvinnulífi. Það sé óraunhæft að miða framtíðartekjur við framreiknaðar tekjur síðustu mánuði fyrir efnahagshrunið. Þá sé það svo stutt að engin leið sé að draga nákvæmar ályktanir um framtíðartekjur út frá því. Þá megi benda á að tekjur stefnanda fyrir ágústmánuð þetta ár séu næstum tvöfalt hærri en hann virðist hafa aflað sér með vinnu aðra mánuði starfsævinnar.

Það sé einnig ósannað að meðallaun verkamanna séu betri mælikvarði á líklegar framtíðartekjur stefnanda en tekjur hans sjálfs síðustu þrjú ár fyrir slys. Í fyrsta lagi nái ekki allt verkafólk meðalárslaunum verkamanna á starfsævinni og ekkert sérstakt bendi til þess að stefnandi hefði náð þeim launum hefði slysið ekki orðið. Stefnandi hafi því ekki sýnt fram á að meiri líkur en minni séu til þess að hann   hefði   náð   meðaltekjum   verkamanna   í   framtíðinni.   Þá   séu   meðaltekjur verkafólks og annarra starfstétta óhæfur viðmiðunargrundvöllur þegar í hlut eigi tiltölulega   ungir   tjónþolar   þar   sem   inn   í   margföldunarstuðul   1.   mgr.   6.   gr. skaðabótalaga   sé   reiknað   sérstakt   aldursálag   fyrir   tjónþola   yngri   en   30   ára. Aldursálagið hækki eftir því sem tjónþoli sé yngri. Það valdi því að uppreiknuð viðmiðunarlaun ungra einstaklinga sem njóti aldursálags verði í raun verulega hærri en ella. Þannig sé ótækt þegar mjög ungir tjónþolar eigi í hlut að leggja meðaltekjur verkafólks eða annarra starfstétta til grundvallar sem viðmiðunarlaun við útreikning bóta   fyrir   varanlega   örorku   nema   tekið   sé   tillit   til   þessa   miðvægis   og viðmiðunarlaunin lækkuð sem því svari.

Loks telji stefndi rétt, ef miða á við meðalatvinnutekjur starfstétta, að miða við meðalatvinnutekjur þriggja síðustu ára í takt við meginregluna í 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, en ekki aðeins við síðasta árið fyrir slys. Þá beri að sjálfsögðu að miða við meðallaun starfstéttarinnar óháð kyni en ekki eingöngu við meðallaun annars kynsins, enda væri það í andstöðu við meginreglu laga um jafnan rétt karla og kvenna, en næsta víst sé að sá launamunur sem stefnandi reikni sér muni ekki haldast út starfsævi stefnanda.

IV

Stefnandi lenti í umferðarslysi þann 7. september 2011. Bótaskylda er óumdeild en aðila greinir á um viðmiðunarlaun við útreikning bóta fyrir varanlega örorku. Stefnandi byggir á því að við útreikning bóta skuli beita 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Aðalkrafa hans miðar við uppreiknuð laun hans árið 2008 en varakrafa við meðaltekjur verkamanna árið 2010. Stefndi telur hins vegar rétt að miða við lágmarkslaun, sbr. 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, en samkvæmt því hafi stefnandi fengið tjón sitt að fullu bætt.

Samkvæmt 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga skulu árslaun til ákvörðunar bóta fyrir   varanlega   örorku   teljast   vera   meðalatvinnutekjur   tjónþola   að   meðtöldu framlagi vinnuveitanda til lífeyrissjóðs þrjú síðustu almanaksárin fyrir þann dag er tjón varð, leiðrétt samkvæmt launavísitölu til þess tíma sem upphaf varanlegrar örorku miðast við. Samkvæmt 2. mgr. skulu árslaun þó metin sérstaklega þegar óvenjulegar aðstæður eru fyrir hendi og ætla má að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur tjónþola. Þá segir í 3. mgr. að þrátt fyrir ákvæði 1.-2. mgr. skuli ekki miða við lægri árslaun en þar eru tilgreind.

Samkvæmt framangreindu eru tvö skilyrði fyrir því að ákvarða megi árslaun sérstaklega á grundvelli 2. mgr. 7. gr. Annars vegar þarf að vera um að ræða óvenjulegar aðstæður hjá tjónþola og hins vegar þarf að vera fyrir hendi annar réttari   mælikvarði   á   líklegar   framtíðartekjur   hans   en   laun   síðustu   þriggja almanaksára.

Stefnandi var 27 ára á slysdegi. Eftir grunnskólanám, sem hann lauk árið 2000, lagði hann stund á nám í húsasmíði í Fjölbrautaskólanum í Breiðholti og lauk þar um 60-70 einingum til stúdentsprófs, en það mun vera ríflega helmingur námsins. Þá fór stefnandi á samning. Stefnandi hefur tekið meirapróf sem bílstjóri og hefur réttindi til þess að aka leigubifreiðum. Þá hefur hann réttindi til að stjórna krana og vinnuvélaréttindi. Í matsgerð dómkvaddra matsmanna, Björns Péturs Sigurðssonar bæklunarskurðlæknis og Ingvars Sveinbjörnssonar hrl., í málinu nr. E-4475/2013, kemur fram að stefnandi hafi lengst af unnið við smíðar og um tíma ekið leigubifreið. Hann stefni á að komast í vinnu, og þá helst við smíðar, og/eða í frekara nám. Stefnandi greindi frá því fyrir dóminum að hann hefði lokið verklega hluta námsins í húsasmíði en ekki bóklega hlutanum. Hann hefði starfað við byggingarstörf og leigubifreiðaakstur og nýtt til þess meirapróf sitt og vinnuvélaréttindi.   Árin   2001   til   2007   hafi   hann   stundað   byggingarvinnu   og leigubifreiðaakstur. Eftir að missa starf sitt í byggingariðnaði vegna samdráttar hafi hann ekið leigubifreið árin 2008 og 2009. Þá hafi hann starfað við að keyra út matarbakka í afleysingum árin 2009 og 2010 en hann hafi verið í atvinnuleit á þessum tíma. Hann hafi ætlað sér að vinna við störf tengd byggingariðnaði og jafnvel að læra meira á því sviði.

Samkvæmt staðgreiðsluskrá ríkisskattstjóra var stefnandi við störf allt árið 2007 og fram til maí 2008, auk ágústmánaðar það ár. Stefnandi hefur aftur haft launatekjur   frá   apríl   2015.   Samkvæmt   framangreindu   hafði   stefnandi   verið atvinnulaus í nokkurn tíma þegar slysið varð í september 2011. Alkunna er að sérstakar aðstæður sköpuðust í byggingariðnaði á þessum tíma og lítið var um verkefni. Stefnandi var í föstu starfi fram til maímánaðar árið 2008 þegar hann missti vinnuna. Þá hefur hann lagt fram gögn um að hann hafi ekið leigubifreið í afleysingum árin 2008 og 2009. Með hliðsjón af framangreindu verður að fallast á að um óvenjulegar aðstæður í skilningi 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga hafi verið að ræða.

Þrátt   fyrir   takmarkaða   menntun   og   starfsréttindi   stefnanda   hafði   hann markað sér starfssvið í byggingariðnaði þegar slysið varð og hafði stundað nám á því   sviði   þótt   hann   hafi   ekki   lokið   því.   Hann   hafði   starfað   í   nokkur   ár   við byggingarstörf,   eins   og   sýnt   hefur   verið   fram   á   með   gögnum   málsins,   m.a. framlögðum matsgerðum úr málinu nr. E-4475/2013, og ætlaði sér að halda áfram á þeirri braut. Þá hefur hann aftur hafið störf á sama sviði. Aðalkrafa stefnanda miðar við   nokkra   mánuði   á   árinu   2008,   á   tímabili   þar   sem   aðstæður   voru   nokkuð óvenjulegar í byggingariðnaði. Þykir stefnandi ekki hafa sýnt fram á að raunhæft sé að miða líklegar framtíðartekjur við þau tímabil. Að öllu framangreindu virtu verður að telja réttast að miða líklegar framtíðartekjur stefnanda við meðallaun verkafólks eins og varakrafa stefnanda lýtur að. Þó þykja rök ekki standa til þess að greina á milli kynja í því sambandi. Að teknu tilliti til þess verður fallist á kröfu stefnanda að fjárhæð 6.870.341 króna, með vöxtum eins og í dómsorði greinir, en stefnandi hefur lagt fyrir dóminn útreikning kröfunnar og hefur honum ekki verið andmælt.

Stefnandi hefur gjafsókn í máli þessu samkvæmt bréfi innanríkisráðuneytisins 15. júní 2015. Í samræmi við framangreinda niðurstöðu verður stefndu, með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, gert að greiða stefnanda málskostnað að fjárhæð 1.043.460 krónur sem renni í ríkissjóð. Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans 1.043.460 krónur, greiðist úr ríkissjóði. Við ákvörðun málskostnaðar hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

Barbara Björnsdóttir héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D Ó M S O R Ð :

Stefndu, Vátryggingafélag Íslands hf. og Íllgil ehf., greiði óskipt stefnanda, A, 6.870.341 krónu ásamt 4,5% vöxtum frá 7. janúar 2012 til 7. september 2014 og dráttarvöxtum, skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., laga nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun að fjárhæð 3.867.386 krónur þann 27. febrúar 2015.

Stefndu greiði óskipt 1.043.460 krónur í málskostnað sem renni í ríkissjóð.

Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda, þar með talin þóknun lögmanns hans, 1.043.460 krónur, greiðist úr ríkissjóði.