Dómstólaleit

Dómur

Mál þetta var höfðað þann 26. júní 2019 og dómtekið að loknum munnlegum málflutningi þann 25. maí sl. Stefnandi er Jón Daði Ólafsson, kt. 000000-0000, Kópavogsbakka 7, Kópavogi.

Stefndu eru FF 11 ehf., kt. 000000-0000, Skólavörðustíg 12, Reykjavík, Hallgrímur T. Ragnarsson, kt. 000000-0000, Fagrahvammi 8, Hafnarfirði, og Geymslur ehf., kt. 000000-0000, Skeifunni 8, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndu verði gert skylt að breyta skráningu á léninu www.geymsla.is í rétthafaskrá léna hjá ISNIC, Internet á Íslandi hf., kt. 000000-0000, Katrínartúni 2, 18. hæð, 105 Reykjavík, þannig að skráður rétthafi og tengiliður verði stefnandi, gegn greiðslu stefnanda á 248.000 krónum til stefnda FF 11 ehf. Stefnandi krefst þess einnig að viðurkenndur verði réttur stefnanda til skaðabóta úr hendi stefnda Hallgríms T. Ragnarssonar vegna vanefnda hans á samkomulagi við stefnanda, dags. 19. mars 2007. Í báðum tilfellum krefst stefnandi þess að stefndu verði dæmdir óskipt til að greiða honum málskostnað að skaðlausu, að teknu tilliti til greiðslu virðisaukaskatts.

Stefndi Hallgrímur T. Ragnarsson krefst sýknu af kröfum stefnanda, þar með talið viðurkenningarkröfu. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda að skaðlausu, að teknu tilliti til greiðslu virðisaukaskatts.

Stefndi FF 11 ehf. krefst sýknu af kröfu stefnanda. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda að skaðlausu, að teknu tilliti til greiðslu virðisaukaskatts.

Stefndi Geymslur ehf. krefst sýknu af kröfu stefnanda. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda að skaðlausu samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi, að teknu tilliti til greiðslu virðisaukaskatts.

Málsatvik:

Á árinu 2006 sóttu félögin Geymsla Eitt ehf. og Geymslur ehf., sem þá áttu í samkeppni, sameiginlega um lóð á athafnasvæði Reykjavíkurborgar. Geymsla Eitt ehf. var og er í eigu stefnanda, Jóns Daða, en Geymslur ehf. voru í eigu stefnda Hallgríms. Um lóðarkaupin og byggingu húsnæðis á lóðinni var stofnað hið stefnda félag FF 11 ehf., og eigendur þess félags voru Geymsla Eitt ehf. og Geymslur ehf. Þann 19. mars 2007 undirrituðu stefnandi og stefndi Hallgrímur samkomulag um að stefndi FF 11 ehf. keypti rétthafaskráningu á umþrættu léni www.geymsla.is af þriðja aðila á 248.000 krónur. Stefndi Hallgrímur sá um umsýslu kaupanna og greiddi kaupverðið, og þann 19. nóvember 2007 var stefndi FF 11 ehf. skráður rétthafi lénsins.

Í 3. mgr. nefnds samkomulags kemur fram að aðilar samkomulagsins geri sér grein fyrir því að lénið verði ekki notað af FF 11 ehf. í bráð, og muni aðilar þurfa að gera með sér sérstakt samkomulag um notkun þess þegar fram í sækir, ef til þess kemur.

Í 4. mgr. samkomulagsins kemur fram, að ef annar aðilinn gangi úr FF 11 ehf. þá falli niður eign félagsins á léninu, og þá þurfi að gera nýtt samkomulag um notkun þess á sama verði, eða stofna nýtt félag um eign lénsins, eða hvor þeirra eigi helming í því.

Í 5. mgr. samkomulagsins kemur fram að ef Geymsla Eitt ehf. eða Geymslur ehf., verði seldar þá megi hinn, sem ekki seldi, kaupa lénið af FF 11 ehf., á upprunalegu kaupverði.

Á hluthafafundi FF 11 ehf., þann 3. febrúar 2010, var ákveðið að færa niður hlutafé félagsins og afla nýs hlutafjár. Mun eignarhlutur Geymslu Eitt ehf. þá hafa þurrkast út og FF 11 ehf. eftirleiðis verið í eigu Geymslna ehf. Í framhaldi þessa hófust málaferli um ákvörðun hluthafafundar FF 11 ehf., sem lauk með dómi Héraðsdóms Reykjaness þann 24. ágúst 2012, í máli nr. E-1378/2011, þar sem sýknað var af ógildingu þeirrar ákvörðunar.

Með bréfi, dags. 28. október 2014, sem stefnandi sendi til stefnda Hallgríms, var vísað til þess að ekki mætti nota lénið, og kvaðst stefnandi nú virkja ákvæði 4. mgr. samkomulagsins um að gera þyrfti nýtt samkomulag um eignarhald lénsins vegna útgöngu stefnanda, og fór hann fram á það að þeir eignuðust persónulega hvor sinn helminginn í léninu. Krafan var ítrekuð af stefnanda bréflega og í tölvupósti þann 10. og 11. mars 2015.

Með kaupsamningi, dags. 15. febrúar 2015, var rekstur Geymslna ehf., í eigu Hallgríms, seldur til Geymslu 24 ehf., í eigu Securitas hf. Í c-lið 1. gr. þess samnings kemur fram að lén sem skráð eru á seljanda fylgi með í kaupunum, sem og nafnið Geymslur ehf., og muni seljandi breyta sínu nafni samhliða afhendingu og tilkynningu um eigendaskipti á lénum. Lénin eru síðan talin upp í fylgiskjali kaupsamningsins, og þar kemur fram að kaupunum fylgi lénið www.geymsla.is, eign FF 11 ehf. Með tölvupósti, degi áður, eða 14. febrúar 2015, frá lögmanni Geymslna ehf. til Einar Páls Guðlaugssonar, starfsmanns Securitas hf. og stjórnarmanns í dótturfélögum þess, þ. á. m. Geymslu 24 ehf., kemur fram að lénið www.geymsla.is sé í eigu FF 11 ehf., og munu Geymslur ehf. tryggja framsal þess til Geymslu 24 ehf. Það sé hins vegar kvöð á léninu um að það verði ekki notað í neinni starfsemi, og sé framsal lénsins bundið þeirri kvöð og sé hún ótímabundin.

Eftir að Samkeppniseftirlitið hafði gefið það út þann 30. júní 2015 að ekki væru forsendur til íhlutunar vegna framangreindra kaupa, var þann 1. júlí 2015 gengið frá rétthafaskráningu lénsins hjá ISNIC, Internet á Íslandi, með þeim hætti að stefndi Hallgrímur, fyrir hönd stefnda FF 11 ehf., skráði Einar Pál Guðlaugsson sem rétthafa lénsins www.geymsla.is og munu hagræðingarsjónarmið og starfssvið Einars hjá Securitas hf., tengt tölvudeild þess félags, hafa ráðið þeirri skráningu. Um svipað leyti munu Geymslur ehf., þá í eigu stefnda Hallgríms, hafa fengið nafnið Jörvi fasteignir ehf., en nafni Geymslu 24 ehf., verið breytt í Geymslur ehf., nú í eigu Securitas hf. Stefndi Hallgrímur mun síðan hafa selt félagið Jörvi fasteignir ehf. til þriðja aðila, sennilega á árinu 2017.

Með bréfi, dags. 27. október 2016, frá stefnanda til stefnda Hallgríms, tilkynnti stefnandi að 5. mgr. samkomulags þeirra frá árinu 2007 hefði virkjast með því að Hallgrímur hefði selt Geymslur ehf. Með bréfi lögmanns stefnanda, dags. 5. janúar 2017, var efni fyrrgreinds bréfs ítrekað, og með bréfi lögmanns stefnanda, dags. 20. júní 2019, til Einars Páls Guðlaugssonar auk afrits til stefnda Hallgríms, var bent á að framsal lénsins hefði verið óheimilt.

Með úrskurði dómsins, dags. 7. janúar 2020, var frávísunarkröfum stefndu um aðalkröfu og viðurkenningarkröfu stefnanda hafnað, en fallist var á frávísun á varakröfu stefnanda. Í þinghaldi málsins þann 12. febrúar 2020 var fallið frá kröfu á hendur Einari Páli Guðlaugssyni, sem upphaflega var stefnt í málinu, á þeim forsendum að rétthafi lénsins www.geymsla.is væri nú réttargæslustefndi Geymslur ehf., samkvæmt skráningu frá 23. september 2019, og í framhaldi af því tóku Geymslur ehf. stöðu Einar Páls Guðlaugssonar sem stefnds í málinu.

Aðilaskýrslu gaf stefnandi. Vitnaskýrslu gaf Einar Páll Guðlaugsson.

Málsástæður og lagarök stefnanda:

Stefnandi byggir á því að hann eigi samningsbundinn rétt á hendur stefnda Hallgrími, samkvæmt framangreindu samkomulagi, dags. 19. mars 2007. Kröfu sína um umskráningu lénsins byggir stefnandi á meginreglu samninga- og kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga og réttar efndir loforða. Stefnandi eigi og reki félagið Geymsla Eitt ehf., sem meðal annars leigi út geymsluhúsnæði, og sé því ljóst að hann eigi beina fjárhagslega hagsmuni af því að fá umráð lénsins.

Stefnandi bendir á að samkomulagið frá 19. mars 2007 geri grein fyrir því hvernig eigi að fara með réttindaskráningu ef annar hvor samningsaðila framselji eignarhlut sinn í félaginu FF 11 ehf. eða gangi úr félaginu. Við framsal á eignarhlutum FF 11 ehf. hafi sú skylda hvílt á báðum aðilum, og félaginu, að gera nýtt samkomulag um notkun lénsins.

Stefnandi byggir á því að við niðurfærslu á hlutafé FF 11 ehf. árið 2010 hafi framangreind skilyrði 4. mgr. samkomulagsins verið uppfyllt. Með því hefði rétthafaskráning FF 11 ehf. átt að falla niður og aðilar átt að koma sér saman um umráð lénsins. Vegna langra deilna aðila um þá hlutafjárlækkun hafi orðið nokkur bið á því að raunverulega reyndi á fyrirkomulagið. Ágreiningi aðila hafi loks verið lokið með dómi Héraðsdóms Reykjaness þann 24. ágúst 2012, og þá endanlega verið staðfest að félag stefnanda væri ekki lengur í hluthafahópi FF 11 ehf. Með bréfi, dags. 28. október 2014, hafi stefnandi krafist þess að umráð yfir léninu yrði umskráð á stefnanda og stefnda Hallgrím persónulega í réttum hlutföllum, samkvæmt framangreindu samkomulagi. Með bréfi, dags. 10. mars 2015 og tölvupósti, dags. 11. mars 2015 hafi stefnandi ítrekað þær kröfur.

Stefnandi byggir aðallega á því að 5. mgr. samkomulagsins hafi verið brotin. Fyrir liggi að stefndi Hallgrímur hafi selt eignarhlut sinn til þriðja aðila, og með því hafi virkjast fyrrnefnd heimild stefnanda til þess að kaupa lénið, og jafnframt hafi sú skylda hvílt á Hallgrími, sem stjórnarmanni, framkvæmdarstjóra og prókúruhafa í FF 11 ehf., að umskrá rétthafa lénsins á nafn stefnanda, þannig að stefnandi væri einn rétthafi lénsins, gegn greiðslu upprunalegs kaupverðs.

Stefnandi telur ljóst af samkomulaginu að sú háttsemi stefnda Hallgríms að umskrá lénið til annars en stefnanda hafi verið með öllu óheimil. Stefnandi telur að með undirritun stefnda Hallgríms, og þar sem um beina hagsmuni félagsins sé að ræða, hafi hann skuldbundið stefnda FF 11 ehf. til þess að efna ákvæði samkomulagsins. Stefndi Hallgrímur hafi þar að auki verið stjórnarmaður félagsins allt frá undirritun samkomulagsins, og þannig hafi honum verið fullljóst að ekki mætti framselja rétt lénsins til annars en stefnanda. Í kjölfar þessa hafi Einar Páll Guðlaugsson verið skráður umráðamaður lénsins.

Stefnandi byggir á því að við sölu á hlutafé Jörva fasteignir ehf., áður Geymslur ehf., á árinu 2016, hafi virkjast ákvæði 5. mgr. samkomulagsins, og þess verið krafist með bréfi og tölvupósti í október 2016 að stefndi Hallgrímur hlutaðist til um að skráningu lénsins yrði breytt í samræmi við kröfu hans, og það ítrekað 5. janúar 2017.

Stefnandi telur ljóst af framlögðum tölvupósti, sem lögmaður sendi til Einars Páls Guðlaugssonar þann 14. febrúar 2015, að stefndi Hallgrímur hafi fyrir hönd félaganna FF 11 ehf. og Geymslna ehf. talið samkomulagið enn í gildi, enda sé vísað til þess að kvöð væri um notkun lénsins. Stefnandi vísar til þess að stefnda Geymslum ehf. sé stefnt sem núverandi eiganda lénsins www.geymsla.is eftir framsal þess frá Einari Páli Guðlaugssyni.

Stefnandi hafnar því að sjónarmið um tómlæti og fyrningu eigi við í málinu. Stefnandi hafi fyrst átt rétt til kaupa á léninu við sölu stefnda Hallgríms á hlutafé hans í Jörva fasteignum ehf., áður Geymslum ehf., á árinu 2016, fyrr geti fyrningarfrestur ekki byrjað að líða, sbr. 1. mgr. 2. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Frá þeim tíma hafi stefnandi margsinnis reynt að fá leiðréttingu mála sinna.

Um viðurkenningarkröfu sína á hendur stefnda Hallgrími vísar stefnandi til þess að byggt sé á framangreindum málsástæðum, og um bótakröfuna á skaðabótaábyrgð stefnda innan samninga, sbr. aðallega meginreglur samninga- og kröfuréttarins um skuldbindingargildi loforða og efndir þeirra. Stefndi hafi a.m.k. í tvígang brotið gegn skuldbindingum sínum samkvæmt samkomulaginu frá 19. mars 2007, og gerst sekur um athafnaleysi með því að hafa ekki náð né heldur reynt að ná samkomulagi við stefnanda um notkun lénsins á þeim tímapunkti að stefnandi hafi gengið úr hluthafahópi FF 11 ehf. Í samkomulaginu sé skýrlega kveðið á um skyldu aðila til að gera nýtt samkomulag um notkun lénsins. Stefndi hafi í engu svarað fyrirspurnum stefnanda, og hafi með því athafnaleysi af ásetningi brotið gegn framangreindu samkomulagi.

Stefnandi telur einnig að stefndi Hallgrímur hafi gerst sekur um að hafa skráð Einar Pál Guðlaugsson sem rétthafa lénsins, þvert gegn samkomulagi aðila. Stefndi hafi verið í yfirburðastöðu eftir að stefnandi hafi horfið úr hluthafahópi FF 11 ehf., og í skjóli þess misnotað sér þá stöðu gagnvart stefnanda, og með ásetningi breytt skráningu á léninu. Sé sú háttsemi stefnda Hallgríms ólögmæt.

Stefnandi byggir á því að hann hafi orðið fyrir fjárhagslegu tjóni vegna þessarar ólögmætu og saknæmu háttsemi stefnda Hallgríms. Þar sem stefnandi leigi út geymsluhúsnæði hafi hann umtalsverða hagsmuni af því að vera skráður rétthafi hins umþrætta léns. Stefnandi hafi ekki aðeins orðið fyrir tjóni þar sem lénið vísi beinlínis til þeirrar þjónustu sem hann veiti, heldur vísi lénið beinlínis til nafns fyrirtækis hans og vörumerkis. Stefnandi reki starfsemi sína undir nafninu „Geymsla Eitt ehf.“ en lénið www.geymsla.is vísi ekki inn á heimasíðu rekstrar sem beri heitið „geymsla“ heldur „geymslur“ í fleirtölu í eigu stefnda Geymslna ehf. Þetta hafi valdið miklum misskilningi fyrir viðskiptavini stefnanda og almenna neytendur og afleiðingar þess, að mati stefnanda, sé meðal annars minni umferð viðskiptavina um þá heimasíðu sem hann notist við, þ.e. www.geymsla1.is og minni viðskipti við félag hans að sama skapi. Fjártjón stefnanda megi rekja til saknæmrar háttsemi stefnda Hallgríms samkvæmt framangreindu, og sé tjónið sennileg afleiðing af þeirri háttsemi. Tjón stefnanda sé óvisst en krafist sé viðurkenningar á bótaskyldu í samræmi við 2. málslið d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Um lagatilvísanir sé vísað til 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um kröfu um viðurkenningardóm. Þá sé vísað til almennra reglna skaðabótaréttar og kröfuréttar innan og utan samninga, og til meginreglna samninga- og kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga og réttar efndir loforða. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, og um varnarþing er vísað til 33. gr. sömu laga.

Málsástæður og lagarök stefnda FF 11 ehf.

Stefndi mótmælir því að stefndi Hallgrímur hafi skuldbundið stefnda FF 11 ehf., enda sé skýrlega tekið fram í samkomulaginu frá 27. október 2006 hverjir séu aðilar þess, þ.e. stefnandi, Jón Daði, og stefndi Hallgrímur. Bendir stefndi á að stefnandi hafi ekki fyrr en með útgáfu stefnu þessa máls beint kröfum að stefnda, en fram að því hafi hann einungis beint kröfum sínum að stefnda Hallgrími og Einari Páli. Þá geri stefnandi einungis skaðabótakröfu í málinu á hendur stefnda Hallgrími en ekki stefnda FF11 ehf. Í því felist viðurkenning stefnanda á því að stefndi beri ekki skyldur gagnvart stefnanda.

Stefndi byggir á því að sýkna beri stefnda af aðalkröfu stefnanda þar sem stefndi sé ekki í neinni aðstöðu til þess að verða við kröfu stefnanda. Stefndi sé ekki skráður rétthafi lénsins og geti þar af leiðandi ekki breytt skráningu þess hjá rétthafaskrá.is. Ekki sé krafist viðurkenningar á eignarrétti lénsins eða ógildingar á framsali til Einar Páls Guðlaugssonar, um ómöguleika sé að ræða um framkvæmd og efndir.

Auk þessa byggir stefndi á því að sýkna beri félagið af aðalkröfu stefnanda, þar sem meintur réttur hans sé fallinn niður fyrir tómlæti. Stefnandi hafi aldrei sett fram kröfu gagnvart stefnda, þótt rúmlega níu ár séu liðin frá því að stefnandi hafi gengið út úr stefnda, sem hafi þýtt að samkomulag stefnda og Hallgríms hafi þá fallið niður sbr. dóm Héraðsdóms Reykjaness þann 24. ágúst 2012.

Stefndi vísar til meginreglna samningaréttar, þ.e. að lögpersónur geti ekki borið skyldur samkvæmt samningum, nema að hafa verið aðili þess samnings og gefið gagnaðila loforð. Stefndi hafi ekki verið í neinu samningssambandi við stefnanda um lénið á þeim grundvelli sem stefnandi byggi á. Enn fremur vísi stefndi til sömu meginreglna varðandi tómlæti og um að réttindi geti fallið niður fyrir tómlæti. Þá vísar stefndi til meginreglna laga um meðferð einkamála um málskostnaðarkröfu, og til laga nr. 50/1988 um greiðslu virðisaukaskatts.

Málsástæður og lagarök stefnda Hallgríms T. Ragnarssonar.

Stefndi byggir á því að hann sé ekki í neinni aðstöðu til þess að verða við kröfu stefnanda, og beri þegar að sýkna af þeirri ástæðu. Stefndi sé ekki skráður rétthafi lénsins, og hafi ekki verið, og geti af þeim ástæðum ekki breytt skráningu lénsins í rétthafaskrá.is. Það sé ógjörlegt og verði stefndi ekki dæmdur til skyldu sem ómögulegt sé að framkvæma eða efna. Stefnanda hefði borið að krefjast annars vegar viðurkenningar á eignarrétti eða að framsal til Einars Páls væri ógilt, og síðan að FF 11 ehf. myndi framselja lénið til stefnanda.

Stefndi byggir á því að ákvæði 4. mgr. og 5. mgr. samkomulagsins frá 19. mars 2007 séu ekki samrýmanleg. Verði að skýra samkomulagið þannig að það tilvik sem fyrr komi upp útiloki síðara tilvikið. Stefndi bendir á að samstarf aðila hafi fallið niður á árinu 2010, og stefnandi hafi lýst því yfir árið 2014 að ákvæði 4. mgr. hefðu virkjast. Af þeirri ástæðu geti stefnandi nú ekki byggt á ákvæði 5. mgr. samningsins. Skilja beri efni samkomulagsins á þann veg að einungis annað tilvikið geti átt við, þ.e. það sem fyrr eigi sér stað, en ekki bæði. Þá megi jafnframt líta til þess að efni samkomulagsins sé í raun viljayfirlýsing en ekki skuldbindandi loforð.

Stefndi byggir jafnframt á því að meintur réttur stefnanda sé fallinn niður fyrir tómlæti. Samkomulag aðila um notkun lénsins hafi fallið úr gildi þann 3. febrúar 2010 þegar stefnandi hafi gengið úr félaginu FF 11 ehf. Það hafi síðan verið fjórum árum síðar, eða 28. október 2014, sem stefnandi hafi sent bréf vegna málsins, og eftir það hafi liðið fimm ár fram að höfðun málsins. Þannig séu liðin um níu ár frá því að samkomulagið um lénið hafi fallið niður. Um sé að ræða verulegt tómlæti um óskýr réttindi.

Stefndi bendir á að stefnandi krefjast bæði fullra efnda og viðurkenningar á bótaskyldu vegna samningsrofs, án þess að sú krafa sé gerð til vara. Leiði sú framsetning kröfugerðar til frávísunar ex officio.

Krafa stefnda um sýknu af viðurkenningarkröfu stefnanda byggist á því að réttur stefnanda gagnvart stefnda hafi fallið niður fyrir tómlæti, sbr. framangreinda umfjöllun, allt frá árinu 2010. Stefndi geti því ekki hafa brotið gegn meintum réttindum stefnanda þannig að það geti leitt til bótaskyldu stefnda. Stefndi byggir á því að bótaskylda geti ekki hafa stofnast á grundvelli 5. mgr. samkomulagsins, þar sem ákvæði 4. mgr. hafi orðið virkt og fellt samkomulagið úr gildi á árinu 2010 eins og getið var um.

Stefndi telur að hvað sem öðru líði, þá hafi hann ekki brotið gegn nefndu samkomulagi með saknæmum eða ólögmætum hætti. Þvert á móti hafi hann gegn skyldu ekki notað lénið í viðskiptum og lénið verið framselt til Securitas hf. á þeim grundvelli. Ekkert í samkomulagi aðila hafi bannað framsal lénsins.

Stefndi byggir einnig á því að undirliggjandi krafa sé fallin niður fyrir fyrningu, sbr. 2. og 3. gr. laga um fyrningu nr. 150/2007. Fyrningarfrestur hafi byrjað að líða í síðasta lagi þann 28. október 2014, þegar stefnandi hafi lýst því yfir að stefndi hefði vanefnt samkomulag aðila. Stefnandi miði sjálfur í sínum málatilbúnaði við að samkomulagið hafi verið vanefnt á því tímamarki.

Stefndi vísar til meginreglna samningaréttar, einkum um tómlæti og að réttindi geti fallið niður fyrir tómlæti, sbr. einkum 2. og 3. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu. Þá vísar stefndi til meginreglna laga um meðferð einkamála um málskostnaðarkröfu, og til 2. mgr. 16. gr. um aðildarskort, sem og til 25. og 80. gr. þeirra laga. Einnig er vísað til laga nr. 50/1988 um greiðslu virðisaukaskatts.

Málsástæður og lagarök stefnda Geymslna ehf.

Stefndi staðfestir að þau réttindi sem mál þetta varði hafi verið umskráð til stefnda, Geymslna ehf. frá Einari Páli Guðlaugssyni á árinu 2019.

Stefndi telur ágreining þessa máls í raun ekki koma sér við. Um sé að ræða ágreining um meint brot á samningi stefnanda og stefnda Hallgríms, áður en stefndi Geymslur ehf. hafi eignast lénið. Byggist málið eingöngu á meginreglum samninga- og kröfuréttarins, sem verði ekki beitt gagnvart stefnda Geymslum ehf. Ekki sé um að ræða kröfu byggða á eignarrétti, og ekki sé gerð krafa um ógildingu á framsali FF 11 ehf. til stefnda, eða vísað til reglna um brigðarétt. Stefnandi geti því aldrei átt aðfararhæfa kröfu á hendur stefnda Geymslum ehf., gegn greiðslu á 248.000 krónum til stefnda FF 11 ehf. Stefndi telur að ekki liggi annað fyrir en að stefndi Geymslur ehf. eigi óskoraðan rétt til lénsins, og hvorki málatilbúnaður né framlögð gögn stefnanda hnekki því. Sá réttur stefnda sé verndaður af 72. gr. stjórnarskrárinnar. Skráning lénsins hjá ISNIC hafi því fullt og ótakmarkað gildi sem opinber skráning, og skipti meint vanheimild framseljanda engu máli.

Stefndi byggir á því að hann hafi verið í góðri trú um að seljandi, sem hafi verið skráður eigandi lénsins, hafi haft fulla heimild til að framselja lénið. Vegna grandleysis stefnda hafi stefndi öðlast traustnámsrétt til lénsins. Stefndi hafi aldrei samþykkt þá kvöð um notkun sem getið sé um í tölvupósti lögmanns stefnda FF11 ehf. og Hallgríms, dags. 14. febrúar 2015, sem skipti í raun engu fyrir þetta mál, og þá hafi stefndi fengið lénið skráð á sig án athugasemda 1. júlí 2015. Viðskiptalífið hafi ríka hagsmuni af því að skráðir rétthafar skv. rétthafaskrá.is geti framselt réttindi sín, og að það verði ekki véfengt mörgum árum síðar.

Stefndi byggir á því að krafa stefnanda gagnvart fyrrverandi eiganda lénsins sé fyrnd, enda hafi liðið rúmlega níu ár frá því að krafan var gjaldkræf, þann 3. febrúar 2010, og þar til fyrning var rofin með þessari málssókn. Fyrningarfrestur hafi þá byrjað að líða, sbr. 5. gr. laga nr. 14/1905 um fyrningu, sbr. nú 28. gr. laga nr. 150/2007. Því sé mótmælt að nú sé á því byggt í málinu af hálfu stefnanda að miða eigi við síðara tímamark, enda hafi ekki verið á því byggt í stefnu. Um venjulega samningskröfu sé að ræða og fyrningarfrestur sé því fjögur ár, sbr. 1. tl. 3. gr. laga nr. 150/2007. Fyrir liggi að á þeim rúmlega níu árum sem hafi liðið hafi fyrningu ekki verið slitið með öðrum hætti, sbr. 6. gr. laga nr. 150/2007. Dómur í máli Héraðsdóms Reykjaness, í máli nr. E- 1378/2011, hafi ekki slitið fyrningu á kröfu stefnanda um breytingu á skráningu lénsins, enda um tvær aðskildar kröfur að ræða.

Stefndi byggir einnig á því að krafa stefnanda sé fallin niður fyrir tómlæti, enda hafi liðið meira en fjögur og hálft ár frá því að samkomulagið hafi verið vanefnt þann 3. febrúar 2010, þar til stefnandi hafi komið kröfu sinni á framfæri við stefnda Hallgrím með bréfi, dags. 28. október 2014. Almennir fyrningarfrestir séu lengri en frestur til að koma kröfu á framfæri skv. óskráðum reglum um tómlæti, sem væri því styttri tími en fjögur ár. Þar sem krafa stefnanda sé innan samninga verði að ætla, í samræmi við dómaframkvæmd Hæstaréttar, að tilkynningarfresturinn hafi verið töluvert styttri en fjögur ár, en sá frestur hafi byrjað að líða þann 3. febrúar 2010, þegar stefnandi hafi ekki lengur átt hlut í FF 11 ehf. Með háttalagi sínu hafi stefnandi samþykkt að FF 11 ehf. færi með réttindi yfir léninu. Til hliðsjónar mætti horfa til dóms Hrd. nr. 668/2017.

Stefndi bendir á að þrátt fyrir að ljóst hafi orðið í október 2016 að stefndi Hallgrímur hefði selt rétt sinn til lénsins, hefði stefnanda láðst að tilkynna nýjum rétthafa lénsins skv. réttindaskrá.is léna hjá ISNIC um kröfuna. Það hafi ekki verið gert fyrr en með bréfi í júní 2019 og síðan með stefnu málsins. Fyrr hafi stefnda ekki verið kunnugt um kröfuna, en telja verði að stefnanda hefði borið að tilkynna það síðari rétthöfum án ástæðulauss dráttar þegar honum hafi verið kunnugt um rétthafaskiptin.

Stefndi bendir á að umþrætt lén hafi frá kaupum hans einungis verið notað sem tilvísunarlén. Þannig fari engin starfsemi fram á vefsíðunni, heldur flytjist þeir sem þangað sækja sjálfkrafa yfir á vefsíðu lénsins www.geymslur.is þar sem starfsemi stefnda fari fram. Hvorki stefnandi, stefndi FF 11 ehf. eða stefndi Hallgrímur hafi nokkru sinni gert athugasemd við þessa notkun lénsins, enda sé hún í fullkomnu samræmi við ráðstöfunarrétt stefnda.

Um lagarök vísar stefndi til óskráðra og skráðra reglna íslensks réttar um eignarrétt, traustfang og traustnámsrétt, auk þess sem byggt sé á meginreglum samningaréttar. Þá er byggt á þágildandi lögum um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda nr. 14/1905, einkum 3., 5. og 6. gr., sbr. 28. gr. núgildandi laga nr. 150/2007, sem og almennum reglum um fyrningu kröfuréttinda. Einnig er byggt á óskráðum reglum um tómlæti. Þá er byggt á lögum um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum 18., 25. og 80. gr. og um málskostnað á 129.-130. gr. laganna.

Forsendur og niðurstaða:

Fyrri krafa stefnanda snýr að því að stefndu, Hallgrími, FF 11 ehf. og Geymslum ehf., verði gert skylt að breyta skráningu á léninu www.geymsla.is í rétthafaskrá ISNIC, Internet á Íslandi hf., þannig að skráður rétthafi og tengiliður verði stefnandi, gegn greiðslu stefnanda á 248.000 krónum til stefnda Hallgríms.

Óumdeilt er að stefndi FF 11 ehf. keypti lénið www.geymsla.is og varð skráður eigandi þess í nóvember 2007 í rétthafaskrá ISNIC. Eigendur FF 11 ehf. á þeim tíma voru Geymsla Eitt ehf., í eigu stefnanda, og Geymslur ehf., þá í eigu stefnda Hallgríms. Í febrúar 2010 var hlutafé FF 11 ehf. fært niður, og við það hvarf eignarhlutur Geymslu Eitt ehf. í FF 11 ehf. Ekki er annað komið fram en að stefndi Hallgrímur hafi frá þeim tíma átt og stýrt FF 11 ehf. Í febrúar 2015 selur stefndi Hallgrímur nafn og rekstur félagsins Geymslur ehf., síðar Jörvi fasteignir ehf., til Geymslu 24 ehf., nú stefndi Geymslur ehf. Samkvæmt fylgiskjali þess kaupsamnings skyldi lénið www.geymsla.is vera hluti þess sem selt var. Í framlögðum tölvupósti degi áður, eða 14. febrúar 2015, frá lögmanni seljanda, kemur fram að lénið www.geymsla.is sé í eigu stefnda FF 11 ehf., og muni seljandi tryggja framsal þess til kaupanda. Einnig kemur fram: „Það er hins vegar kvöð á léninu geymsla.is um að það lén verði ekki notað í neinni starfsemi og er framsal lénsins bundið þeirri kvöð og er hún ótímabundin.“ Þann 1. júlí 2015 lét stefndi Hallgrímur, skrá lénið af stefnda FF 11 ehf. og yfir á starfsmann stefnda Geymslna ehf. Telst stefndi FF 11 ehf. með þeim hætti aðili að framangreindum kaupsamningi með yfirfærslu eignarréttinda lénsins, og er því ekki fallist á að sýkna beri FF 11 ehf. á grundvelli aðildarskorts.

Samkvæmt framansögðu var FF 11 ehf. einn eigandi lénsins þegar það var selt árið 2015, og opinber skráning lénsins í rétthafaskrá ISNIC til stefnda Geymslna ehf., var framkvæmd af réttum fyrirsvarsmanni FF 11 ehf. Stefndi Geymslur ehf., eða starfsmaður hans, hefur verið skráður eigandi og rétthafi lénsins frá þeim tíma, án athugasemda að því er séð verður fram til júní 2019. Framsal á eignarrétti lénsins til stefnda Geymslna ehf. var samkvæmt því sem upplýst er í málinu lögmætt, óháð því hvort stefndi Geymslur ehf. sé á einhvern hátt bundinn af kvöð um þann eignarrétt af hálfu FF 11 ehf., stefnanda eða stefnda Hallgríms um notkun lénsins.

Í máli stefnanda er einkum á því byggt að ákvæði 5. mgr. samkomulags hans og stefnda Hallgríms, dags. 19. mars 2007, hafi orðið virkt þegar stefndi Hallgrímur seldi hlutafé sitt í Jörva fasteignir, áður Geymslur ehf., sem virðist eftir því sem næst verður komist í málinu hafa verið á árinu 2017, en nánari dagsetning liggur ekki fyrir. Að mati dómsins getur ákvæði 5. mgr. í samkomulagi á milli stefnanda og stefnda Hallgríms, sem mögulega hefur virkjast á árinu 2017, í engu breytt framangreindum eignarrétti Geymslna ehf. frá árinu 2015, enda var félagið Geymslur ehf. ekki aðili að umræddu samkomulagi, eða er upplýst um að það hafi mátt vita um tilurð nefnds ákvæðis í samningi stefnanda og stefnda Hallgríms, og því verið í góðri trú að þessu leyti.

Með vísan til framangreinds, auk 72. gr. stjórnarskrár íslenska lýðveldisins, verður stefnda Geymslum ehf., sem eiganda lénsins www.geymsla.is ekki gert skylt að skrá stefnanda sem rétthafa og tengilið þess. Eignarréttur Geymslna ehf. á léninu veldur því jafnframt að ómöguleiki er til staðar um efndir stefndu FF 11 ehf. og Hallgríms á ákvæðum samkomulagsins. Verða allir stefndu því sýknaðir af kröfu stefnanda um að þeim verði gert skylt að breyta skráningu á léninu www.geymsla.is í rétthafaskrá ISNIC, Internet á Íslandi hf. --------- Stefnandi gerir einnig kröfu um að viðurkenndur verði réttur hans til skaðabóta úr hendi stefnda Hallgríms, vegna vanefnda á samkomulagi aðila frá 19. mars 2007.

Í 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála er sérstaklega mælt fyrir um að sá sem hafi lögvarða hagsmuni af því að fá skorið úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands, geti leitað viðurkenningardóms um kröfur sínar í þeim efnum án tillits til þess hvort honum væri þess í stað unnt að leita dóms, sem fullnægja mætti með aðför. Stefnandi hefur með framangreindum hætti freistað þess að fá aðfararhæfan dóm fyrir því að rétthafaskráningu lénsins www.geymsla.is verði breytt, en jafnframt krafist viðurkenningar á bótaskyldu án þess að sú krafa sé gerð til vara.

Stefnandi rökstyður lögvarða hagsmuni sína um vanefndir á samkomulagi aðila, meðal annars til þess að stefndi hafi selt lénið á árinu 2015, sem hafi leitt til tjóns eins og síðar er rakið. Hefur stefnandi með þeim hætti sýnt fram á að lögvarðir hagsmunir geti verið til staðar, óháð því hvort fallist hefði verið á fyrri kröfu málsins. Verður viðurkenningarkröfu stefnanda því ekki vísað sjálfkrafa frá dómi á þeim forsendum að hún hafi ekki verið sett fram til vara.

Byggt er á því af hálfu stefnda að undirliggjandi fjárkrafa stefnanda sé fallin niður fyrir fyrningu, skv. 2. gr., sbr. 3. gr., laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda, og því eigi stefnandi ekki lögvarða hagsmuni af því að fá viðurkenningardóm í málinu.

Samkomulag aðila er dagsett 19. mars 2007 í gildistíð laga nr. 14/1905 um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda. Ekki er ágreiningur um það að ákvæði 2. gr. laga nr. 150/2007, sbr. 28. gr. sömu laga, eigi við í málinu. Þar sem um vanefnd á samningi er að ræða kemur til skoðunar möguleg skaðabótaábyrgð innan samninga. Um þá bótaábyrgð eiga við ákvæði 2. mgr. 2. gr. laga nr. 150/2007, óháð því hvenær efna bar ákvæði samkomulagsins sjálfs, og um mögulega fyrningu þess réttar, sbr. 1. mgr. 2. gr. laganna. Við mat á upphafi fyrningarfrests bótakrafna ber að mati dómsins að miða við það hvenær mögulegt tjón hafi orðið og stefnanda mátt vera það ljóst.

Á því er byggt af hálfu stefnda að fyrningarfrestur hafi í síðasta lagi byrjað að líða með bréfi stefnanda til stefnda, dags. 28. október 2014. Í nefndu bréfi virkjar stefnandi ákvæði 4. mgr. samkomulags þeirra, um að nýtt samkomulag verði gert um lénið, og að hann verði ásamt stefnda skráður helmingseigandi lénsins eins og ákvæðið kveður á um. Óumdeilt þykir að stefndi taldi samkomulagið þá enn fullu gildi, sbr. tölvupóst lögmanns hans, dags. 14. febrúar 2015. Í stað þess að virða samkomulagið ákvað stefndi hins vegar þann 15. febrúar 2015, að selja lénið samhliða sölu á félagi sínu Geymslur ehf., eins og fram er komið, og án þess að hafa á neinu tímamarki upplýst stefnanda um sölu lénsins. Af gögnum málsins, svo sem ítrekuðum kröfum stefnanda í bréfi til stefnda, dags. 10. mars 2015, tölvupósti 11. mars 2015 og bréfi stefnanda dags. 27. október 2016, til stefnda, og bréfi lögmanns hans til stefnda, dags. 5. janúar 2017, þykir ljóst að stefnanda var þá enn ókunnugt um að lénið hefði verið selt. Aðspurður fyrir dómi kvaðst stefnandi hafi komist að því síðar að lénið hafi verið komið í eigu núverandi eigenda Geymslna ehf. Í bréfi lögmanns stefnanda, dags. 20. júní 2019, til Einars Páls Guðlaugssonar, sem í fyrstu var skráður sem rétthafi lénsins eftir framsal þess, er óskað svara við því á hvaða grunni hann hafi fengið umráð lénsins, með því að leggja fram gögn eða samninga sem skjóti stoðum undir rétt hans til umráða. Afrit þessa bréfs var sent til stefnda Hallgríms. Þykir af því ljóst að stefnandi hafði þá skömmu áður komist að því að Einar Páll var skráður rétthafi lénsins en ekki um forsendur þeirrar skráningar. Verður um upphaf fyrningarfrests bótakrafna að miða við tímamarkið 20. júní 2019, enda var stefnanda þá fyrst af gögnum málsins ljóst um framsal lénsins, og mögulega bótaábyrgð stefnda Hallgríms því samfara. Með vísan til þessa er því hafnað að viðurkenningarkrafa málsins um skaðabætur sé fyrnd eða að tómlætisáhrifa gæti um þá kröfu. Með sama hætti og á við um fyrningu, breytir engu í þessu sambandi að mati dómsins, hvort mögulega gæti tómlætissjónarmiða um efndakröfur samkomulagsins.

Í dómaframkvæmd hefur verið fallist á viðurkenningu bótaskyldu gegn því að tiltekið sé nákvæmlega hver valdið hafi ætluðu tjóni, hvernig það hafi verið gert og hvernig fullnægt sé skilyrðum um orsakasamband milli tjóns og athafna eða aðgerðaleysis tjónvalds. Með vísan til framangreinds þykir fram komið að stefndi hafi með athöfnum sínum og athafnaleysi brotið með ólögmætum og saknæmum hætti gegn samkomulagi aðila.

Stefnandi verður jafnframt að leiða nægar líkur að því að tjón hafi í raun orðið þótt ekki sé slegið föstu hvert umfang þess sé. Stefnandi bar í skýrslu sinni fyrir dóminum að umrætt lén væri mjög verðmætt, og því hefði samkomulagið verið gert á sínum tíma. Um væri að ræða höfuðlénið á þessum markaði, enda nærtækasta uppflettiorð fyrir þá sem væru að leita að geymslu á netinu. Stefnandi byggir á því að þar sem lénið hafi verið selt af stefnda án hans samþykkis, og síðan notað sem tilvísunarlén núverandi rétthafa, hafi það leitt til minni viðskipta við félag hans, Geymslu Eitt ehf. Telst stefnandi samkvæmt þessu hafa leitt að því nægar líkur að tjón hafi í raun orðið, sem rekja megi til háttsemi stefnda, þótt því verði ekki slegið föstu hvert umfang þess tjóns sé.

Með vísan til framangreinds verður fallist á kröfu stefnanda um að viðurkenndur verði réttur stefnanda til skaðabóta úr hendi stefnda Hallgríms T. Ragnarssonar vegna vanefnda hans á samkomulagi aðila, dags. 19. mars 2007.

Eftir framangreindri niðurstöðu og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnanda gert að greiða stefnda Geymslum ehf. málskostnað, sem hæfilegur þykir 744.000 krónur að teknu tilliti til greiðslu virðisaukaskatts.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnanda gert að greiða stefnda FF 11 ehf. málskostnað, sem hæfilegur þykir 744.000 krónur að teknu tilliti til greiðslu virðisaukaskatts.

Með vísan til 1. og 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnda Hallgrími T. Ragnarssyni gert að greiða stefnanda málskostnað, sem hæfilegur þykir 744.000 krónur að teknu tilliti til greiðslu virðisaukaskatts. Engar forsendur eru til að dæma stefndu til að greiða óskipt málskostnað um viðurkenningarhluta málsins, eins og krafist er í stefnu málsins.

Bogi Hjálmtýsson héraðsdómari dæmir mál þetta.

Dómsorð:

Stefndu, FF 11 ehf., Hallgrímur T. Ragnarsson og Geymslur ehf., eru sýkn af kröfu stefnanda, Jóns Daða Ólafssonar, um að þeim verði gert skylt að breyta skráningu á léninu www.geymsla.is í rétthafaskrá léna hjá ISNIC, Internet á Íslandi hf. Viðurkenndur er réttur stefnanda Jóns Daða Ólafssonar til skaðabóta úr hendi stefnda Hallgríms T. Ragnarssonar vegna vanefnda á samkomulagi við stefnanda, dags. 19. mars 2007.

Stefnandi greiði stefnda Geymslum ehf. 744.000 krónur í málskostnað.

Stefnandi greiði stefnda FF 11 ehf. 744.000 krónur í málskostnað.

Stefndi Hallgrímur T. Ragnarsson greiði stefnanda 744.000 krónur í málskostnað.

Bogi Hjálmtýsson