Dómstólaleit

H bjó á jörðinni K í hreppnum V frá 1920 og þar til íbúðarhús á jörðinni brann í nóvember 1998. Var hún bústýra fyrst hjá föður sínum og síðar hjá bróður sínum, en þeir höfðu erfðaábúð á jörðinni. Eftir að bróðir H lést, en hann var ókvæntur og barnlaus, fór hún fram á lífstíðarábúð á jörðinni við landbúnaðarráðuneytið. Skrifaði H undir leigusamning þar að lútandi í maí 1997, en samningurinn var gerður með fyrirvara um samþykki hreppsnefndar V og jarðanefndar sýslunnar. Hreppsnefnd V hafnaði samþykkt samningsins vegna ákvæða hans um búfjárhald á jörðinni. Var þá gerður viðauki við samninginn og honum breytt þannig að jörðin K var leigð H meðan hún hefði búsetu þar meginhluta ársins og skuldbatt hún sig til að heimila G, sem frá árinu 1994 hafði leigt nærliggjandi jarðir til reksturs golfvallar, afnot af hluta jarðarinnar. H undirritaði viðaukann í september 1997 og ráðherra í október sama ár. Í júní 1998 afturkallaði H undirskrift sína á leigusamninginn og krafðist þess að jörðin yrði byggð sér á erfðaleigu. Með leigusamningi undirrituðum í maí 1998 leigði landbúnaðarráðherra V hluta K, en undanskilin var landspilda sem leigja átti H. Í september 1999 var V síðan leigður sá hluti K sem undanskilinn var í fyrri samningi. H höfðaði mál og krafðist aðallega viðurkenningar á að hún hefði erfðaábúð á K með vísan til 37. gr. ábúðarlaga nr. 64/1976. Talið var að H uppfyllti ekki skilyrði ákvæðisins og ætti því ekki rétt til erfðaábúðar á K. Þá var heldur ekki fallist á varakröfu H um viðurkenningu lífstíðarábúðar á grundvelli 1. tl. 37. gr., sbr. 5. gr. ábúðarlaga. Til þrautavara gerði H kröfu um viðurkenningu lífstíðarábúðar samkvæmt leigusamningi sem hún undirritaði í maí og september 1997. Talið var að samningurinn hefði aldrei tekið gildi gagnvart H og að ekki væri unnt að líta svo á að undirskrift ráðherra fæli í sér stjórnsýsluákvörðun í samræmi við 3. mgr. 6. gr. jarðalaga nr. 65/11976. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um að H ætti hvorki rétt til erfðaábúðar né lífstíðarábúðar á jörðinni K.