Dómstólaleit

Sparisjóðurinn A, síðar A hf., höfðaði mál til heimtu skuldar samkvæmt tryggingarvíxli sem samþykktur hafði verið til greiðslu af Á ehf., en undirritaður af J sem útgefanda og framseljanda og af K sem ábekingi neðan við orðin „án afsagnar“. Fyrir lá að áður en gjalddagi var færður á víxilinn hafði bú Á ehf. verið tekið til gjaldþrotaskipta án þess að greiðsla hafði fengist upp í kröfur lánardrottna. Í dómi Hæstaréttar kom fram að greiðslustaður hefði ekki verið tilgreindur á víxlinum og gæti ekki komið þess í stað að tiltekið hefði verið að hann hefði verið gefinn út á Siglufirði og að á honum hefði verið prentað merki, sem sparisjóðir, þar á meðal sparisjóðurinn A, hefðu notað í starfsemi sinni. Með vísan til 3. mgr. 2. gr. víxillaga nr. 93/1933 var talið að réttur greiðslustaður hefði verið á tilgreindu heimilisfangi Á ehf. í Reykjavík og að víxillinn hefði ekki verið réttilega sýndur til greiðslu þar á gjalddaga, sbr. 1. mgr. 38. gr. sömu laga. Með hliðsjón af 1. mgr. 53. gr., sbr. 1. og 2. mgr. 46. gr. laganna var litið svo á að sá fyrirvari sem gerður hafði verið á víxlinum um fullnustu án kostnaðar breytti engu um skyldu víxilhafa til að sýna víxil til greiðslu innan fresta sem til þess væru settir. Hefði A hf. því glatað rétti sínum gegn öðrum víxilskuldurum en samþykkjanda. Var J sýknaður af kröfu A hf.

J krafðist greiðslu víxilskuldar úr hendi samþykkjanda víxilsins, F ehf., og S útgefanda hans. Fallist var á kröfuna í héraðsdómi. Við munnlegan málflutning fyrir Hæstarétti féllst F ehf. á skyldu sína til greiðslu víxilsins. S krafðist á hinn bóginn sýknu þar sem víxillinn, sem átti að greiðast í „Íslandsbanka hf., Reykjavík“, hefði ekki verið sýndur til greiðslu í höfuðstöðvum Glitnis banka hf. í Reykjavík. Í málinu var talið upplýst að víxillinn hefði verið sýndur til greiðslu í útibúi bankans í Reykjavík á gjalddaga. Varð að líta svo á að með tilgreiningu greiðslustaðar á víxlinum hefði S, sem útgefandi hans, lagt það í vald víxilhafa að ákveða í hvaða afgreiðslu bankans í Reykjavík víxillinn yrði sýndur til greiðslu. Því var einnig fallist á skyldu S til að greiða víxilinn.