Dómstólaleit

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir Eiríkur Jónsson, Ragnheiður Harðardóttir og Þorgeir Ingi Njálsson.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1. Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 9. júní 2023 að fengnu áfrýjunarleyfi. Málsgögn bárust réttinum 27. október 2023. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Norðurlands eystra 14. febrúar 2023 í málinu nr. S-286/2022.
2. Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærðu verði þyngd og að henni verði gert að sæta sviptingu ökuréttar.
3. Ákærða krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur.

Niðurstaða

1. Ákærðu eru í máli þessu gefin að sök umferðarlagabrot með því hafa 26. febrúar 2022 ekið bifreið svipt ökurétti og óhæf til að aka henni örugglega vegna áhrifa slævandi lyfja. Eru brotin talin varða við 2. mgr. 48. gr. og 1. mgr. 58. gr. umferðarlaga nr. 77/2019. Með hinum áfrýjaða dómi, sem kveðinn var upp á grundvelli 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var ákærðu gert að greiða 180.000 krónur í sekt til ríkissjóðs en kröfu ákæruvalds um sviptingu ökuréttar hafnað.
2. Ákæra í málinu að því er tekur til brots gegn 2. mgr. 48. gr. umferðarlaga styðst við matsgerð rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði 22. mars 2022 um rannsókn á blóðsýni sem tekið var úr ákærðu í kjölfar þess að lögregla hafði afskipti af henni í umrætt sinn, en hún hafði þá bakkað bifreið sinni á kyrrstæða bifreið á Kjarnagötu á Akureyri. Segir í lögregluskýrslu að lítið sjáanlegt tjón hafi orðið á bifreiðunum við áreksturinn. Í matsgerðinni kemur fram að í blóðsýninu hafi mælst […], 70 ng/ml. Þar segir jafnframt svo: […] er […]lyf og er af flokki […]. Það hefur slævandi áhrif á miðtaugakerfið og dregur úr aksturshæfni í lágum lækningalegum skömmtum. Styrkur þess í blóðinu er eins og eftir töku lyfsins í háum lækningalegum skömmtum. Fullvíst er að ökumaðurinn hefur ekki getað stjórnað ökutæki með öruggum hætti af þeim sökum.
3. Með vísan til þess sem að framan er rakið verður héraðsdómur staðfestur um sakfellingu ákærðu, heimfærslu háttsemi hennar til refsiákvæða og ákvörðun refsingar.
4. Samkvæmt málflutningi ákæruvalds fyrir Landsrétti er krafa þess um að ákærða verði svipt ökurétti alfarið reist á 1. mgr. 99. gr. umferðarlaga. Samkvæmt því ákvæði skal svipta ökumann rétti til að stjórna ökutæki sem ökuskírteini þarf til ef hann hefur orðið sekur um mjög vítaverðan akstur slíks ökutækis eða ef telja verður, með hliðsjón af eðli brotsins eða annars framferðis hans sem ökumanns ökutækisins, varhugavert að hann stjórni vélknúnu ökutæki. Fallist er á með héraðsdómi að akstur ákærðu í umrætt sinn hafi ekki verið mjög vítaverður í framangreindum skilningi. Þá eru í ljósi atvika og gagna málsins ekki nægar forsendur til að líta svo á að önnur skilyrði fyrir sviptingu ökuréttar samkvæmt 1. mgr. 99. gr. umferðarlaga séu uppfyllt. Verður því staðfest niðurstaða héraðsdóms um að hafna kröfu ákæruvalds um ökuréttarsviptingu.
5. Samkvæmt framansögðu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur.
6. Allur áfrýjunarkostnaður málsins verður felldur á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærðu sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærðu, Kristrúnar Elsu Harðardóttur lögmanns, 644.800 krónur.

Dómur Héraðsdóms Norðurlands eystra 14. febrúar 2023

Mál þetta, sem var dómtekið 31. janúar sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, dagsettri 24. ágúst 2022, á hendur Steinunni Ósk Eyþórsdóttur, kt. […], […], Akureyri, „fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa, laugardaginn 26. febrúar 2022, ekið bifreiðinni UK-940, svipt ökurétti og óhæf til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa slævandi lyfja (í blóðsýni sem tekið var í þágu rannsóknar málsins mældist […] 70 ng/ml), frá heimili sínu í […] á Akureyri að Davíðshaga við Kjarnagötu þar sem lögregla hafði afskipti af henni í kjölfar umferðarslyss.

Telst brot þetta varða við 2. mgr. 48. gr. og 1. mgr. 58. gr, sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Jafnframt er þess krafist að henni verði gert að sæta sviptingu ökuréttar samkvæmt 99. og 101. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.“

Ákærða hefur komið fyrir dóm og játað sök samkvæmt ákæru. Með játningu hennar, sem ekki er ástæða til að efa að sé sannleikanum samkvæm, og gögnum málsins, er nægilega sannað að hún hafi gerst sek um þá háttsemi sem í ákæru er lýst og þar er réttilega heimfærð til refsiákvæða. Verður lagður dómur á málið án frekari sönnunarfærslu, sbr. heimildarákvæði 164. gr. laga nr. 88/2008.

Ákærða hlaut dóm þann 14. nóvember 2019 fyrir umferðarlagabrot. Refsing var ákveðin 130.000 króna sekt og ákærða svipt ökurétti í eitt ár frá 4. janúar 2019. Þá gerði ákærða viðurlagaákvörðun þann 8. júlí 2021 vegna umferðarlagabrota. Ákærða var svipt ökurétti í 2 ár og 6 mánuði frá og með þeim degi og gert að greiða 620.000 krónur í sekt. Ákærða er nú sakfelld fyrir að aka svipt ökurétti og undir áhrifum slævandi lyfja . Refsing hennar er ákveðin 180.000 króna sekt til ríkissjóðs. Skal 14 daga fangelsi koma í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna frá uppsögu dóms að telja.

Ákærða verður ekki svipt ökurétti með vísan til 99. gr. eða 101. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 þar sem hvorki er um að ræða ölvunar- eða vímuefnaakstur né kemur fram í ákæru að akstur í umrætt sinn hafi verið mjög vítaverður.

Að kröfu ákæruvalds og með vísan til dómsniðurstöðu verður ákærða dæmd til greiðslu sakarkostnaðar, 129.616 krónur. Berglind Harðardóttir aðstoðarmaður dómara kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Ákærða, Steinunn Ósk Eyþórsdóttir, greiði 180.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppsögu dóms þessa en sæti ella fangelsi í 14 daga. Ákærða greiði 129.616 krónur í sakarkostnað.