Dómstólaleit

Mál þetta er höfðað með ákæru héraðssaksóknara, útgefinni 5. janúar 2023, á hendur X..., kt. ..., ... á ....

Í ákæruskjali segir að málið sé höfðað gegn ákærða fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás með því að hafa í kjölfar þess að A... veittist að ákærða, tekið upp steypuklump, sem vó 301,87 grömm og var 11 cm að lengd og 6 cm að breidd, og ítrekað slegið A... í höfuðið með steypuklumpinum, allt með þeim afleiðingum að A... hlaut brot á tönnum 7 og 8, einn 5 cm skurð, tvö 3 cm skurði og einn 1 cm skurð á höfði, skrámur á nefi og rispur á framanverðu nefi, skurð á tungu og 3 cm skurð á ofanverðri vör hægra megin og verki í baki.

Telst brot ákærða X... í varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist í ákæru að ákærða verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa

Í málinu gerir Guðmundur St. Ragnarsson lögmaður þá kröfu f.h. A... að X... verði gert að greiða tjónþola bætur að fjárhæð kr. 1.200.000,- auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá tjónsdegi til þess dags er mánuður er liðinn frá dagsetningu bótakröfunnar og dráttarvaxta skv. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, sbr. 6. gr. vaxtalaga. Þá er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða lögmannskostnað tjónþola við að koma bótakröfunni á framfæri og vegna hagsmunagæslu við meðferð málsins fyrir dómi skv. tímaskýrslu og málskostnaðarreikningi sem lögð verða fram við meðferð málsins. Auk þess er krafist virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Ákærði neitar sök og krefst sýknu af kröfum ákæruvaldsins og að bótakröfu verði vísað frá dómi. Til vara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa. Krefst ákærði þess að hann verði sýknaður af bótakröfu, en til vara að bætur verði stórlega lækkaðar. Þá krefst verjandi hæfilegra málsvarnarlauna úr ríkissjóði.

Málið var upphaflega höfðað gegn bæði ákærða og A..., brotaþola í þessu máli. Þar sem ákærði A... hafði einnig neitað sök var ákveðið í samræmi við ákvæði 169. gr. laga nr. 88/2008 að kljúfa þátt X... frá og dæma í öðru máli. Með úrskurði 8. febrúar 2024 vék dómari málsins sæti og var Einari Karli Hallvarðssyni héraðsdómara falin meðferð málsins með bréfi dómstólasýslunnar 14. febrúar sama ár.

Aðalmeðferð málsins fór fram 22. apríl 2024, með skýrslutökum af ákærða og vitnum.

Að loknum munnlegum málflutningi var málið dómtekið.

II.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst tilkynning um slagsmál á [...] við [...] og fór lögregla þá á vettvang. Á vettvangi voru tveir menn, ákærði sem var blóðugur með áverka á vinstra eyra og aftan á hnakka, og B... sem hafði orðið vitni að umræddum átökum.

Vitnið lýsti því í samtali við lögreglu að ákærði hefði verið staddur í [...] er brotaþoli hefði komið að [...] í bifreið. Brotaþoli hefði gengið að ákærða og þeir átt orðaskipti sem síðan hefðu þróast yfir í slagsmál milli þeirra, þar sem þungur steinn hefði verið notaður.

Kvaðst vitnið hafa farið á milli þeirra og hringt eftir lögreglu.

Í skýrslu kemur fram að í viðtali við lögreglu hefði ákærði tjáð að brotaþoli hefði komið á staðinn í þeim tilgangi að ráðast á hann. Hann hefði því verið tilbúinn með stein í hendinni er brotaþoli kom á staðinn. Hefði brotaþoli haldið á einhverju í hendinni er hann kom út úr bifreiðinni. Kvaðst hann hafa notað steininn til að verjast árás, brotaþoli hefði verið með vopn í hendinni og reynt að stinga hann í andlitið en aðeins náð að stinga hann í eyrað. Hefði ákærði lýst því að fleiri væru á leiðinni til að ráðast á hann. Brotaþoli var fluttur á sjúkrahús til skoðunar. Þar var honum tilkynnt að hann væri handtekinn og þyrfti ekki að tjá sig um málið nema hann kysi. Blóðugur steinn fannst í rassvasa hans við leit.

Er því lýst að brotaþoli hefði verið í sjúkrarúmi á HVE er lögregla hefði komið þangað.

Hefði hann verið með mörg sjáanleg sár á höfði og hjúkrunarfólk hefði verið að hlúa að honum og mynda hann. Eftir það hefði hann verið handtekinn og fluttur á lögreglustöð, hefði brotaþoli ekki skilið hvers vegna hann væri handtekinn eftir að hafa verið laminn með steini í höfuðið. Á ákærða fannst lyklakippa í vasa hans.

Ákærði og brotaþoli A... gáfu báðir skýrslu hjá lögreglu og B.... Í samantekt af skýrslu kemur fram að ákærði gat þar um skilaboð sem farið hefðu á milli hans og brotaþola og lýsti aðdraganda þeirra. Brotaþoli hefði sent skilaboð um að hann væri á leiðinni að lemja ákærða. Hafi ákærði þá sagt „ok“ og látið vita hvar hann væri. Brotaþoli hafi komið á mikilli ferð og ekið upp á grasið. Hann hafi komið úr bílnum og með eitthvað í höndunum. Ákærði hafi fengið högg í bringuna og síðan hnefa í andlit og spark. Kvaðst hann hafa fundist eins og hann hefði stungið einhverju í sig með höndunum. Ákærði hafi þá tekið steininn og ráðist á hann með honum. Allt í einu hafi brotaþoli verið blóðugur eftir að ákærði hefði verið búinn að lemja hann í höfuðið en mundi ekki hve oft. Maður sem hefð verið þarna hafi sagt þeim að stoppa og brotaþoli farið í bílinn og ekið í burtu.

Samkvæmt samantekt af skýrslu brotaþola lýsti hann einnig þessum samskiptum við ákærða sem hefðu farið fram á Messenger en þar hefði ákærði verið með þráhyggjuhótanir gagnvart frænda sínum. Brotaþoli hafi talað um að lemja ákærða ef hann hætti þessu ekki. Þegar hann hafi komið á staðinn hafi hann labbað að ákærða og spurt hvort þetta væri ekki komið gott. Þá hafi hann fengið stein í hausinn frá ákærða og hafi hann sagt „ok, gerum þetta“ en svo hafi brotaþoli ekki munað meir. Hann hafi síðan rankað við sér, einhver hafi staðið yfir þeim og beðið þá að hætta þessu. Brotaþoli hafi staðið upp og verið allur í blóði. Hann hafi óttast um líf sitt og að sér væri að blæða út.

Hann hafi þá ekið beint upp á sjúkrahús. Aðspurður um framburð ákærða um að brotaþoli hefði verið með vopn í hendinni og ráðist á ákærða og reynt að stinga hann í andlitið en náð a stinga hann í eyrað kvað brotaþoli svo ekki vera. Nánar spurður um lyklakippu ásamt áföstu áhaldi kvað brotaþoli þar vera til að brjóta rúður og hann hafi ekki ógnað ákærða með því en kvaðst hafa haldið á lyklakippunni komandi úr bifreiðinni.

Fyrir liggur samantekt af skýrslu B... hjá lögreglu. Kvaðst B... hafa verið að koma að [...] og séð hvíta bifreið fara upp á gangstéttina. Þeir hafi farið á móti hvor öðrum en B... hafi verið í símanum og staðið í um 80 metra fjarlægð. Þegar hann hafi litið aftur á þá hafi þeir báðir verið komnir niður og verið harka hjá þeim. B... hafi farið að þeim og annar aðilinn staðið upp og þá hafi B... ýtt honum frá og sagt honum að fara. Hinn hafi þá legið alblóðugur í framan, staðið upp, labbað að bifreiðin og ekið í burtu. Eftir þetta hafi hann hringt á lögreglu og kvaðst hann hafa veitt því athygli að sá sem eftir var hafi haldið á grjóti eða brotnum steypuklumpi. Vissi vitnið ekki af hverju þetta hefði gerst. Hann hafi séð einhver högg þegar þeir hafi legið niðri. Þeir hafi veitt hvor öðrum högg en enga vopnanotkun séð. Kvaðst hann ekki vita hver hafi veitt fyrsta höggið. Kvaðst hann ekki þekkja þá en vissi hvar annar ynni og hinn hefði hann séð á [...].

Í málinu liggja fyrir frekari rannsóknargögn með myndum, þ. á m. steini eða steypuklumpi, öðru áhaldi, en einnig af ákærða og brotaþola með áverkum. Þá liggja fyrir samskipti þeirra á Messenger. Læknisvottorð liggja fyrir um áverka.

III.

Við aðalmeðferð gaf ákærði skýrslu. Þá gaf A... skýrslu og vitnin B..., D... og lögreglumenn nr. ... og h....

Ákærði bar fyrir dómi um aðdraganda átakanna við brotaþola. Hefðu þeir átt samskipti á Facebook þar sem ákærði hefði lýst áhyggjum sínum vegna tiltekinna atvika er vörðuðu stúlku. Brotaþoli hefði þá hótað ofbeldi, ætlað að koma og lemja ákærða. Hafi ákærði sagt að hann gæti þá komið og fundið sig. Ákærði hafi látið B... sem með honum var vita um í hvað stefndi. Þá hafi komið maður á jeppabifreið, sem hafi verið ógnvekjandi og ekið upp á grasflötina og stokkið út úr bílnum. Hefði ákærði séð eitthvað í höndum hans sem hann taldi vera eggvopn falið í lyklakippu. Fyrr en varði hafi þeir verið komnir í jörðina þar sem ákærði hafi verið fastur í tökum brotaþola en reynt að losa sig úr þeim sem tekist hafi á endanum. B... þá sagt þeim að stoppa, ákærði hafi staðið þá í bardagastöðu og litið á B... og brotaþola, en sá síðarnefndi hafi síðan yfirgefið vettvanginn á bílnum. Lýsti ákærði þessu nánar þannig þeir hefðu skipts á örðum og ákærði hafi verið að verja sig, en verið laminn áður en hann vissi af, hafi náð að grípa utan um brotaþola og þeir síðan skollið í jörðina þar sem ákærði hafi lent á öxl og ekki getað notað vinstri handlegg til að losa sig og lamið. Brotaþoli hafi þá spurt hvort hann væri með stein, sem ákærði hafi ekki svarað en risið á fætur, farið í bardagastöðu en B... síðan sagt þeim að hætta. B... hafi spurt hvort rétt væri að hringja á lögreglu sem ákærði hafi samþykkt. Nefndi ákærði að hann hefði fengið önnur skilaboð með hótunum frá öðrum aðila. Lögreglu og sjúkralið hafi síðan borið að. Í skýrslu sinni fyrir dóminum játaði ákærði að hafa verið með stein eða steypuklump sem legið hafi þarna í grasinu enda hafi hann haldið fleiri vera á leiðinni, þekkjandi brotasögu brotaþola sem hann kvað vera háan vexti og að fólk væri hrætt við. Játaði ákærði að hafa notað steininn í átökunum og slegið brotaþola með honum oftar en einu sinni á meðan hann hafi reynt að losna undan brotaþola. Vinstri hönd hans hafi verið föst en sú hægri laus og með henni hafi hann haldið á steininum. Hann hafi fundið fyrir miklum sársauka með vinstri höndina fasta, en aðspurður kvaðst hann ekki hafa beðið brotaþola að hætta. Aðspurður um hvort umræddur steinn væri sá sem sýndur væri blóðugur í gögnum máls kvað ákærði svo vera.

Kvaðst ákærði á hafa búist við átökum og verið hræddur þegar brotaþola bar að og óttast um líf sitt. Eftir átökin hafi honum ekki liðið vel og verið með áverka, ekki getað legið á öxlinni og átt svefnlausar nætur.

Nánar spurður um samskiptin við brotaþola fyrir átökin bar ákærði að brotaþoli hafi blandað sér í deilur og sent skilaboð um að hann ætlað að koma og lemja sig. Hafi síðan liðið nokkrar mínútur uns hann hafi verið mættur á staðinn. Ákærði hafi ekkert átt sökótt við brotaþola, en hann hefði hótað sér áður. Spurður út í gögn málsins kvaðst ákærði kannast við skilaboð þau sem liggja fyrir um í aðdraganda þess að brotaþoli kom á vettvang þar sem ákærði var. Skilaboðin hafi verið þau sem á milli fóru áður en brotaþoli hafi komið á vettvang.

A..., brotaþoli, bar fyrir dómi að ákærði hefði verið með þráhyggjuhótanir við frænda sinn og lýsti efni þeirra, þ. á m. hótunum. Þannig hafi þetta byrjað. Ákærði hafi sent sér skilaboð á Facebook og beðið sig að koma. Hann hafi farið til ákærða og spurt hvort þetta væri ekki orðið gott, en þá fengið grjót í hausinn og við það rotast. Hann hafi síðan rankað við sér, ákærði þá verið enn með grjótið að berja sig og B... verið að biðja hann að hætta.

Ákærði hafi ekki hætt, en brotaþoli náð að losa sig frá ákærða áður en hann hafi náð að rísa upp. Þá hafi hann séð að blóð lak, farið beint upp í bíl og á sjúkrahús.

Brotaþoli kvaðst hafa þekkt ákærða áður og þeir verið kunningjar. Nánar um aðdraganda átakanna kvað brotaþoli fyrrnefndan frænda sinn hafa hringt í sig og þess vegna hafi hann ákveðið að hitta ákærða. Hann hafi einungis ætlað að ræða við ákærða, en ekkert verið að ógna honum. Hann hafi spurt hvort ekki væri nóg komið og þá fengið grjót í hausinn.

Brotaþoli kvaðst hafa verið að setja lyklana sína í vasa sinn. Hann hafi verið með lyklana að bílum en gat ekki svarað því hvernig hann teldi ákærða hafa fengið sína áverka, en það gæti hafa gerst þegar hann hafi verið að reyna að ná ákærða af sér. Aðspurður hvort hann hefði talið sig í lífshætti kvaðst brotaþoli svo hafa verið enda allt í blóði. Þetta hefði haft áhrif á sig fyrstu dagana og hann átt erfitt með svefn. Aðspurður um hvort hann hefði verið búinn að segja eitthvað við ákærða í skilaboðum og með hótunum játaði brotaþoli því. Það hafi liðið e.t.v. 10 mínútur uns hann hafi verið mættur á staðinn. Hann hafi hins vegar farið til ákærða til að ræða við hann og spyrja hvort þetta væri ekki komið nóg.

Ákærði hefði verið að angra fyrrnefnda stúlku mánuðum saman og þá sem við hana hefðu átt samskipti. Taldi hann að það myndi ganga að ræða við ákærða en ekki búist viðbrögðum hans með því að fá strax grjót í hausinn og ákærði hafi sagt: „gerum þetta“.

Höggin hljóti að hafa verið mörg enda hafi hann verið saumaður á 2-3 stöðum. Neitaði brotaþoli því að hafa verið með lyklakippuna til að nota hana. Spurður út í gögn málsins er sýna samskipti kannaðist hann við þau, ummælin þar og að þetta væru samskiptin áður en hann fór að hitta ákærða. Kvaðst brotaþoli þó ekki hafa verið alvara með ummælum sinum um að hann myndi lemja ákærða, hann hafi ætlað að hitta og ræða við ákærða.

Vitnið B... lýsti atvikum þannig að hann og ákærði hafi verið á leið á kvöldvakt. Hann hafi komið á [...] þar sem þeir hafi verið tveir. Hann og ákærði vinni nú á sömu deildinni hjá [...], en ekki þegar þetta gerðist. Greindi vitnið frá að bifreið af Cherokee gerð hafi komið og svo hafi þeir ákærði og brotaþoli farið að slást. Hann hafi ekki séð hver átt hafi fyrsta höggið, en séð þá liggja á jörðinni í handalögmálum. Kvaðst vitnið þá nýverið hafa gengist undir aðgerð og verið smeykur að grípa inn í en gert það engu að síður. Þá hafi ákærði verið risinn upp og vitnið rifið hann frá. Vitnið hafi öskrað á hann og sagt honum að fara frá en hinn maðurinn legið alblóðugur. Þegar vitnið hafi sagt ákærða að fara frá hafi hinn stigið upp og gengið fyrir bílinn. Hafi vitnið sagt honum að fara á sjúkrahús og sagt ákærða að hringja þyrfti á lögreglu. B... gat ekki sagt um hve langt frá [...] bílnum var lagt sem en hann hafi ekið upp á kant, e.t.v. hafi það verið um 40 til 50 metrum frá.

Vitnið sagði langt liðið síðan atburðir þessir gerðust og hann myndi þá ekki nákvæmlega.

Mundi B... ekki hvort hann heyrði orðaskil en þó einhver læti. Þeir hafi legið en ákærði síðan staðið upp og þá hafi B... stoppað hann og ýtt honum frá, ella hefði hann getað haldið áfram. Taldi vitnið sig muna að ákærði hefði verið í hönskum og haldið á einhverju, klumpi eða steini en mundi ekki hvað það hefði verið. Vitnið hafi ekkert séð í höndum brotaþola, en þeir hafi verið að slá hvorn annan. Allt hafi þetta gerst hratt, bílnum hafi verið ekið ákveðið upp á grasið þannig að för hafi sést. Þeir ákærði og brotaþoli hafi báðir verið æstir. Ákærði hafi verið inni í [...] en hinn fyrir utan það. Hafi þeir síðan báðir verið komnir í jörðina. Þegar hann hafi stoppað hafi ákærði ekki verið blóðugur en hinn verið það.

Lögreglumaður nr. ... greindi svo frá að útkall hefði komið og að ráðist hefði verið á mann í [...] á [...]. Farið hefði verið með forgangi. Ákærði hefði hist fyrir á vettvangi og verið blóðugur. Hafi hann tjáð að maður að nafni A... hafi komið á bíl og ráðist á sig. B... hafi verið á vettvangi. Vitnið hafi talað við ákærða og félagi hans við B.... Hafi ákærði sagst hafa átt í samskiptum við brotaþola sem komið hefði þarna akandi. Hafi ákærði greint svo frá að hafa undirbúið sig áður fyrir komu brotaþola og tekið upp stein til að verja sig ef á hann yrði ráðist. Brotaþoli hafi reynt að stinga sig og ákærði þá reynt að verja sig með því að nota steininn. Hafi vitnið hvatt ákærða til að leita á sjúkrahús til skoðunar sem hann hafi samþykkt. Sjúkrabíll hafi komið og sjúkraflutningamenn sagt að hinn væri kominn á sjúkrahús. Þar hafi þeir lögreglumenn séð brotaþola blóðugan og með mörg sár í andliti. Síðan hafi verið rætt við ákærða, honum kynnt réttindi og að hann væri handtekinn. Brotaþoli hafi líka verið handtekinn vegna rannsóknarhagsmuna. Báðir hafi þeir síðan verið fluttir á lögreglustöð til skýrslutöku. Kvað vitnið hafa séð að brotaþoli væri með áverka þegar vitnið ræddi við hann og með blóð í kringum eyrað að hann minnti. Vitnið hafi þó ekki tekið skýrslu af honum. Vitið hvað ákærða ekki hafa neitað fyrir hvað gerst hefði og svarað öllu því sem hann hafi verið spurður um. Hann hafi vitað að brotþoli væri að koma og talið líklegt að á sig yrði ráðist.

Þá hefði hann tekið upp stein. Aðspurt kvað vitnið ekki hafa framkvæmd leit á brotaþola en minnti að hann hafi verið með eitthvað á sér sem búið væri að taka af honum, oddkvasst plast að vitnið minnti. Þá kannaðist vitnið við skýrslu sína í málinu og það sem kæmi fram um öryggisleit.

Lögreglumaður nr. h... bar einnig að þeir hefðu verið kallaðir út vegna slagsmála og verið fyrstir á vettvang við [...] við [...]. Kvaðst vitnið hafa strax talað við B... sem sagt hefði mann komið á bíl, farið að ákærða, þeir átt orðaskipti og síðan hafi orðið átök. Vitni hafi sagt að grjót hefði verið notað eða steypuklumpur. Síðan hafi þeir lögreglumenn farið á sjúkrahúsið þar sem þeir hafi hitt mann sem verið hafi í átökunum og síðar fluttur á lögreglustöð. Lögreglumaður h... kvaðst hafa rætt við vitni á vitnið. Komið hefði maður á bíl, farið að manni við [...], orðaskipti orðið og svo átök þar sem steinn hafi verið notaður. Vitnið á vettvangi hafi stoppað átökin. Sá hefði ekki nefnt önnur áhöld. Í framburði lögreglumannsins kom fram að hann hefði ekki rætt við ákærða og ekki séð á honum áverka. Varðandi öryggisleit á brotaþola nefndi vitnið að lyklakippa hefði fundist með einhverju ílöngu á en vissi ekki hvað það hefði verið og gat ekki lýst því frekar.

Kvaðst vitnið ekki geta fullyrt um að hluturinn hefði verið sá sem mynd er af í gögnum málsins. Þetta hafi verið lyklakippa og minnti vitnið með lykli á.

D... læknir gaf skýrslu fyrir dómi og kvaðst hafa tekið á móti ákærða á sjúkrahúsinu.

Kannaðist D... vottorð þau í málinu sem hún stóð að og að áverkar brotaþola gætu samræmst því að hann hefði verið laminn með steypuklumpi. Kvað vitnið þetta hafa verið alvarlega áverka. Tók vitnið fram að hún hefði skoðað en svo önnur tekið við og bætt þá við söguna í vottorðinu. Vitnið kvað erfitt að segja til um hve mörg högg væri um að ræða og kvað erfitt að meta hvort eitthvað væri eftir átök eða eftir stein. Varðandi ákærða kvaðst vitnið hafa tekið á móti honum sem verið hafi með áverka, skurð í hnakka og ytri blöðku. Kvað vitnið það samræmast hans frásögn.

IV.

Í málinu er ákærða gefið að sök að hafa miðvikudaginn 30. mars 2022 í kjölfar þess að A... hafi veist að ákærða, tekið upp steypuklump að tiltekinni stærð og slegið A... ítrekað í höfuð með steypuklump eins og í ákæru segir með þeim afleiðingum að A... hlaut brot á tönnum, einn 5 cm skurð, tvo 3 cm skurði og einn 1 cm skurð á höfði, skrámur á nefi og rispur á framanverðu nefi, skurð á tungu og 3 cm skurð á ofanverðri vöru hægra megin og verki í baki. Er þannig ákæru gengið út frá að ákærði hafi tekið steypuklumpinn upp og slegið með honum í kjölfar þess að brotaþoli hafi veist að ákærða. Þótt þannig sé tekið til orða í verknaðarlýsingu ákæru er ekki einhlítt að með orðunum „að veitast að“ sé endilega vísað til þess að brotaþoli hafi átt upptökin að átökum með því að vera fyrri til að slá.

Gögn málsins, einkum samskipti milli ákærða og brotaþola, og framburðir þeirra, benda til að brotaþoli hafi ætlað að mæta ákærða til að gera upp ágreiningsmál en skilaboðum hans fylgdi jafnframt hótun um ofbeldi. Ekki er upplýst að fullu hvort ákærði eða brotaþoli átti upptökin að átökum þeirra eftir að sá síðarnefndi kom akandi að [...] en með dómi ... 2023 í málinu nr. S-.../2023, sem ekki mun hafa verið áfrýjað, er lagt til grundvallar að brotaþoli hafi slegið einu sinni til ákærða með lyklakippu sem hann hafði meðferðis eftir að hann steig út úr bifreiðinni sem hann ók og stöðvaði nálægt ákærða.

Er lagt til grundvallar í dóminum að þetta hafi brotaþoli játað sem ákærði í því máli og í þeim tilgangi að sleppa undan frekari árás ákærða sem hafi haft múrstein í hönd og veitt brotaþola nokkur högg, meðal annars í höfuð. Er upplýst nú að einhver orðaskipti hafa átt sér stað fyrir átökin en þau síðan snögglega brotist út þeirra í milli. Framburðir ákærða og brotaþola eru ekki á sömu lund um hvort ákærði hafi strax slegið til brotaþola með klumpinum eða hvernig átökum þeirra vatt fram með þeim afleiðingum að þeir féllu í jörðina. Er þó ljóst að þeir féllu báðir í jörðina í átökunum, en vitnið B... sem var á vettvangi gat ekki fullyrt hvor hefði átt upptökin eða slegið fyrst. Í fyrrgreindum dómi þar sem brotaþoli var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga, en refsing felld niður, var því slegið föstu að ákærði hafi samstundis er fundum þeirra bar saman beitt gegn brotaþola brotatæki og aðferð sem valdið hafi því að brotaþoli hafi líklegast ekki náð atlögu að ákærða á þeirri stundu, hafi ásetningur hans staðið til þess.

Með framburði ákærða sjálfs, vitnisins B... og öðrum gögnum, þykir sannað, hvað sem framangreindu líður, að ákærði hafi slegið brotaþola oftar en einu sinni í höfuð með steypuklumpi eða grjóti sem hann var með. Fær það stoð í læknisvottorðum sem rituð voru stuttu eftir átökin að áverkar brotaþola geti samræmst því að ákærði hafi slegið hann ítrekað með steypuklumpi eða grjóti, en upplýst er að brotaþoli var blóðugur á vettvangi og þegar á sjúkrahúsið kom. Fær það einnig stoð í frumskýrslu lögreglu, frásögnum á vettvangi eftir vitnisburði lögreglumanns að yfirgnæfandi líkur séu á að ákærði hafi verið tilbúinn með klumpinn í hendi og beitt honum áður en hann og brotaþoli féllu í jörðina, en ráðið verður að framburðum hans og brotaþola að orðaskipti hafi verið áður. Sýna rannsóknargögn að föt brotaþola voru blóðug og áverkar allmiklir á höfði. Þá liggur fyrir í málinu mynd af steininum sem ljóst er að ákærði notaði í átökum við brotaþola, en hann er mældur 11 cm að lengd, cm að breidd og 5 cm að þykkt. Er hann á myndum brúnleitur og með blóðblettum, sem fær einnig stöð í gögnum og framburðum.

Verður verknaður ákærða með því að slá brotaþola ítrekað með umræddum klumpi heimfærður undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og eru áverkar brotaþola þannig að vel geti stafað af höggum á höfuð með steypuklumpi þeim sem beitt var. Voru högg þau sem ákærði veitti brotaþola hættuleg, ítrekuð og í höfð en þau gátu haft alvarlegri afleiðingar í för með sér en raun varð á.

Ákærði ber fyrir sig að um neyðarvörn hafi verið að ræða og því beri að sýkna hann af refsikröfu en fyrir liggi að brotaþoli hafi verið sakfelldur fyrir líkamsárás. Ákærði hafi verið að afstýra ólögmætri árás og aðferð hans ekki sýnilega hættulegri en tilefni hafi verið til og forsvaranleg. Brotaþoli hafi rokið af stað eftir skilaboð sem hann sendi ákærða og komið á vettvang greinilega í þeim tilgangi að ráðast á ákærða. Ákærði hafi frá upphafi talið sig sjá eggvopn en um sé að ræða 14 cm langan rúðubrjót eins og fram komi á myndum í málinu. Verði ákærði ekki sýknaður verði við ákvörðun refsingar að líta til 3. mgr. 218. gr. c almennra hegningarlaga og 1., 4. og 9. töluliðar 74. gr. Þá vísar ákærði einnig til viðeigandi ákvæða 70. gr. laganna. Er bótakröfu mótmæla af ákærða hálfu meðal annars á þeim grundvelli að brotaþoli hafi átt upptök og meta beri eigin sök hans.

Til skoðunar kemur hvort sýkna beri ákærða sökum þess að hann hafi gripið til neyðarvarnar, sbr. 12. gr. almennra hegningarlaga. Komið er fram að brotaþoli lýsti fyrirætlunum um að hitta ákærða og voru ummælin þannig og spennan í samskiptum þeirra að ákærði gat búist við því að til átaka kæmi. Það er hins vegar ákærða að sýna fram á að verknaður hans hafi verið refsilaus í skjóli neyðarvarnar, sbr. nefnda 12. gr. almennra hegningarlaga. Sannað þykir að ákærði hafi verið með klumpinn í hendi eða tilbúinn að ná í hann þegar brotaþoli bar að. Verður ekki séð að slík ógn hafi stafað af nærveru eða atlögu brotaþola að ákærði hafi haft ástæðu til að beita svo hættulegri aðferð í átökum þeirra. Verður því ekki talið að verknaður ákærða leiði til sýknu hans á grundvelli neyðarvarnar. Hefur ákærði ekki sýnt fram á að hann hafi staðið frammi fyrir að óttast um stórfellda árás eða að átök myndu síðar komast á það stig að réttlætt gæti verknaðinn. Voru viðbrögð ákærða augljóslega hættulegri en efni voru til. Þykir sannað eins og fyrr greinir að ákærði hafi beitt og slegið steypuklumpinum ítrekað í höfuð brotaþola. Verknaður ákærða gat því ekki helgast af neyðarvörn eftir 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga. Þá verður ekki fallist á að ákærða verði ekki refsað með vísan til 2. mgr. 12. gr. laganna enda hefur ekki verið sýnt fram á að aðstæður hafi verið þess háttar sem í ákvæðinu greinir.

Samkvæmt framangreindu hefur ákærði unnið sér til refsingar. Við ákvörðun hennar verður horft til þess að brot ákærða var hættulegt og leiddi til áverka á höfði þannig að farið hefði getað verr. Hins vegar verður litið til þess að samkvæmt sakavottorði hefur ákærði ekki gerst sekur um refsiverð brot. Þá hefur ákærði játað frá upphafi að hafa notað stein þótt hann hafi sagst hafa gert það til að verjast árás. Verður ekki annað séð en að ákærði hafi þannig í meginatriðum gengist við þeim gjörðum sínum að grípa til þess steins eða klumps og beitt honum eins og fyrr er lýst. Ekki eru þó í málinu skilyrði til að lækka refsingu eða fella hana niður á grundvelli 1. töluliðar 1. mgr. eða 2. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga, sbr. til hliðsjónar og samanburðar hrd. 25. nóvember 2010 í málinu nr. 674/2009. Telst refsing ákærða að þessu gættu hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði, einnig að gættu ákvæði 3. mgr. 218. gr. c almennra hegningarlaga, en rétt þykir að fresta fullnustu hennar haldi ákærði almennt skilorð í tvö ár frá dómsuppsögn, sbr. 57. gr. almennra hegningarlaga.

Brotaþoli, A..., hefur krafist miskabóta að fjárhæð 1.200.000 krónum með tilgreindum vöxtum og dráttarvöxtum. Þótt brotaþoli hafi mætt til fundar við ákærða í þeim tilgangi að jafna sakir þannig að til átaka gæti komið var verknaður ákærða engu að síður hættulegur og leiddi til allmikilla áverka. Er ljóst að mun verr hefði getað farið fyrir brotaþola en raun varð á. Þykja því uppfyllt skilyrði 26. gr. skaðabótalaga þannig að til bótaskyldu ákærða hafi stofnast. Þykja hæfilegar miskabætur vera 400.000 krónur með vöxtum eins og í dómsorði greinir. Þá verður ákærða gert að greiða málskostnað brotaþola sem telst hæfilega ákveðinn 300.000 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Ákærða verður gert að greiða sakarkostnað og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sbr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, eins og nánar greinir í dómsorði. Verður sakarkostnaður ákveðinn samkvæmt yfirliti þar um og málflutningi ákæruvaldsins 227.034 krónur auk málsvarnarlauna skipaðs verjanda ákærða, Axels Kára Vignissonar lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 900.000 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts auk ferðakostnaðar að fjárhæð 52.220 krónur.

Einar Karl Hallvarðsson héraðsdómari kveður upp dóm þennan, en fyrir uppkvaðningu hans var gætt ákvæða 1 mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

D Ó M S O R Ð

Ákærði, X..., sæti fangelsi þrjá mánuði en fresta ber fullnustu refsingarinnar og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum frá uppsögu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði A... 400.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 30. mars 2022 til 1. september 2022, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði A... 300.000 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði sakarkostnað málsins samtals 1.179.254 krónur, þar af málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða Axels Kára Vignissonar lögmanns að fjárhæð 900.000 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts og ferðakostnað hans að fjárhæð 52.220 krónur.

Einar Karl Hallvarðsson