Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Héraðsdómur Reykjavíkur

Mál nr. S-464/2017:

Ákæruvaldið

(Katrín Hilmarsdóttir saksóknarfulltrúi)

gegn

X

Mál

(Sigurður Örn Hilmarsson hrl)

Nauðgun.

Ákærði sakfelldur fyrir brot gegn 2. mgr. 194. gr. laga nr. 19/1940.

Mál   þetta,   sem   dómtekið   var   1.   nóvember   sl.,   er   höfðað   með   ákæru útgefinni af héraðssaksóknara 15. ágúst 2017 á hendur X, fyrir nauðgun, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 12. júlí 2015, á þáverandi heimili sínu að ... í Reykjavík, afklætt A, sem var gestkomandi á heimilinu og hafði sofnað á rúmi hans, og haft við hana samræði gegn vilja hennar með því að notfæra sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga og ölvunar. Er þetta talið varða við 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Af hálfu brotaþola er gerð krafa um að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð 1.800.000 krónur auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 12. júlí 2015 þar til mánuður er liðinn frá birtingu skaðabótakröfu þessarar, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 9. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Einnig er þess krafist að ákærða verði gert að greiða þóknun vegna réttargæslu.

Ákærði   neitar   sök.  Verjandi   ákærða   krefst   aðallega   sýknu,   en   til   vara vægustu refsingar er lög leyfa. Þá er krafist sýknu af skaðabótakröfu. Loks er þess krafist að sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

Aðfaranótt sunnudagsins 12. júlí 2015, kl. 02.54, barst lögreglu tilkynning um að stúlku hefði verið nauðgað og væri hún við Austurbæjarleikhúsið. Fram kemur að árásarmaðurinn hafi verið á staðnum. Er lögregla mætti á staðinn hafi engan verið að sjá við Austurbæjarleikhúsið. Eftir símtal við tilkynnanda kom fram að brotaþoli hafi ætlað að hitta lögreglu við Hlemm. Í frumskýrslu kemur fram að brotaþoli hafi verið á Hlemmi í bifreið með vini sínum B. Árásarmaðurinn, ákærði í máli þessu, hafi staðið skammt frá ásamt vini sínum C. Lögreglumaður hafi rætt við brotaþola   og   annar   við   ákærða.   Fram   kemur   að   brotaþoli   hafi   verið   í   miklu uppnámi. Hafi hún grátið mikið og skolfið. Hún hafi verið snyrtileg til fara klædd í peysu, bol og buxur og fötin hennar heil og hrein. Hún hafi verið með smávægilega áverka á hægri hendi. Hún hafi í sífellu sagt að það væri ekkert að hjá sér. Þrátt fyrir það hafi hún hágrátið. Brotaþoli hafi greint lögreglu frá því að ákærði hafi stundað kynlíf með henni gegn vilja hennar.

Í frumskýrslu kemur fram að ákærði hafi ekki verið í skóm og hafi hann sagst hafa komið á hjóli. Hann hafi tjáð lögreglu að brotaþoli, sem hafi verið vinkona hans, hafi verið að skemmta sér og óskað eftir því að fá að gista hjá honum og hafi hann leyft henni það. Er heim til hans hafi verið komið hafi eitthvað gerst og hún farið út í miklu uppnámi. Ákærði hafi sagt að brotaþoli hafi grátið mikið en hann hafi engar skýringar haft á því. Hann hafi sagt að brotaþoli hafi hlaupið út og hann á eftir henni til að aðstoða hana við að komast heim til sín. Þau hafi verið á heimili ákærða að ... þar sem hann byggi ásamt móður sinni. Í frumskýrslunni kemur fram að ákærði hafi verið óljós í svörum sínum um atburðinn en síðan viðurkennt að hann væri ekki að segja alla söguna. Ákærði hafi í framhaldi gert grein fyrir því að hann og brotaþoli hafi bæði verið drukkin. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að ákærði hafi virst vera í töluverðu uppnámi og sagt að hann væri hræddur um að þetta yrði alvarlegt mál. Tekið er fram að ákærði hafi verið mjög samvinnuþýður allan tímann. Hann hafi tekið fram að hann og brotaþoli hafi ekki átt í átökum. Þau hafi ekki verið saman áður en þekkst frá því þau voru ung.

Í skýrslu lögreglu kemur fram að C hafi komið að lögreglu á vettvangi en hann hafi tjáð lögreglu að hann og ákærði væru vinir. Í fyrstu hafi ákærði sagt að C hefði ekki verið á vettvangi á ... en síðan hafi hann ekki virst vera viss. Ákærði hafi verið handtekinn í þágu rannsóknar málsins. Brotaþoli hafi í fyrstu ekki viljað koma með lögreglu á neyðarmóttöku en að lokum hafi hún samþykkt það. Á leið á neyðarmóttöku hafi brotaþoli greint frá því að hún og ákærði hefðu farið saman heim til ákærða í leigubifreið eftir að hafa verið í samkvæmi. Eftir að þangað hafi verið komið myndi hún ekki neitt nema að þegar hún hafi vaknað hafi hún verið uppi í rúmi með ákærða og verið nakin. Þá hafi hún viljað komast út og heim til sín. Hafi hún ekki vitað hvar hún var og hringt í vin sinn, B. Hún hafi beðið hann um að sækja sig að Hlemmi og hafi hún gengið þangað. Í lok frumskýrslu er tekið fram að ákærði hafi ekki verið áberandi ölvaður, en virst vera ,,í góðu standi“.

Á meðal gagna málsins er móttökuskýrsla hjúkrunarfræðings vegna komu brotaþola á neyðarmóttöku. Í skýrslunni kemur fram að brotaþoli hafi komið á neyðarmóttöku kl. 03.30, aðfaranótt sunnudagsins 12. júlí 2015. Hún hafi komið þangað í fylgd lögreglu en fulltrúi barnaverndar hafi einnig komið með. Þá hafi móðir hennar komið á móttökuna. Vegna ástands brotaþola, sem hafi verið mjög drukkin, hafi verið ákveðið að hún myndi fara heim til sín og sofa. Hún skyldi koma aftur kl. 10.00 um morguninn. Hafi þetta verið ákveðið í samráði við lækni og lögreglu.

Á   meðal   gagna   málsins   er   skýrsla   um   réttarlæknisfræðilega   skoðun   á brotaþola. Fram kemur að brotaþoli hafi komið aftur á neyðarmóttöku kl. 10.50 þennan morgun. Hún hafi lýst fyrir lækni atvikum kvöldið áður. Um ástand kemur fram í skýrslunni að brotaþoli hafi verið fjarræn, yfirveguð en skýr í frásögn en hún myndi atvik lítið. Þá kemur fram að við sýnatöku hafi komið í ljós örlítil rispa sem blætt hafi aðeins úr. Samrýmist það nýlegum kynmökum. Í niðurstöðu kemur fram að   tekin   hafi   verið   hefðbundin   blóð-   og   þvagsýni   samkvæmt   verklagsreglum neyðarmóttöku.

Samkvæmt matsgerð Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði frá 18. september 2015 reyndist magn áfengis í þvagsýni úr brotaþola 1,53 o/oo en í blóðsýni 1,08 o/oo. Bendi niðurstöður til þess að styrkur alkóhóls í blóðsýni hafi verið fallandi á þeim tíma og einhver tími, klukkustundir, frá því brotaþoli neytti áfengis síðast. Styrkur alkóhóls í þvagi bendi til að styrkur alkóhóls í blóði hafi náð a.m.k. 1,2 o/oo fyrir sýnatöku. Samkvæmt skýrslu tæknideildar lögreglu frá 3. september 2015 voru blóðsýni og þvagsýni tekin úr brotaþola kl. 04.30. Samkvæmt matsgerð Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði, frá 18. september 2015, var ekki mælanlegt áfengi í blóðsýni er tekið var úr ákærða við réttarlæknisfræðilega skoðun sem hófst kl. 05.30, aðfaranótt sunnudagsins 12. júlí 2015. Þriðjudaginn 14. júlí 2015 mætti brotaþoli á lögreglustöð og lagði fram kæru á hendur ákærða fyrir kynferðisbrot. Var þá tekin lögregluskýrsla af brotaþola.

Sálfræðingur í Barnahúsi hefur, 26. september 2017, ritað vottorð vegna brotaþola.   Fram   kemur   að   brotaþoli   hafi   sótt   tíu   viðtöl   hjá   sálfræðingnum   á tímabilinu 11. nóvember 2015 til 11. apríl 2016. Í byrjun hafi brotaþoli greint frá einkennum þunglyndis, kvíða og lágs sjálfsmats. Þá hafi hún greint frá einkennum áfallastreitu, en hún hafi ekki verið greind með áfallastreituröskun. Hafi brotaþola liðið mun betur í lok janúar 2016 og verið einkennalaus í lok meðferðar. Hún hafi í viðtölum tjáð sig um tilfinningar sínar og hafi hún notið mikils stuðnings föður. Hafi tekið á brotaþola að greina frá ætluðu kynferðisbroti en hún náð að vinna úr atburðinum.

Ákærði hefur greint svo frá að hann hafi farið í samkvæmi upp í Hlíðar aðfaranótt sunnudagsins 12. júlí 2015. Vinur hans, C, hafi einnig verið á staðnum. Ákærði kvaðst hafa drukkið áfengi þetta kvöld og verið mjög ölvaður. Hann hafi hitt brotaþola í samkvæminu en hana hafi hann þekkt frá fyrri tíð eða þau átt sameiginlega vini. Brotaþoli hafi einnig verið mjög drukkin. Ákærði hafi pantað leigubifreið til að aka sér að heimili sínu að ... í Reykjavík og hafi brotaþoli verið ákærða samferða þangað. Hann myndi ekki eftir því hvernig C hefði farið af staðnum en hann hefði síðan komið á ... . Hann myndi eftir því að eftir að þau hafi verið komin heim til hans hafi hann og brotaþoli kyssts. Inni í svefnherbergi hafi þau bæði klætt sig úr fötum. Hann hafi spurt brotaþola hvort hún vildi hafa samfarir við hann og hún bæði sagt já og kinkað kolli við því. Í framhaldi hafi þau haft samfarir. Brotaþoli hafi aðstoðað ákærða við að setja lim hans í leggöng sín. Hann hafi haft sáðlát, þó ekki í leggöng hennar. Ákærði kvað sennilega rétt er hann hafi sagt við lögregluyfirheyrsluna að hann hafi haft munnmök við brotaþola. Brotaþoli hafi verið vakandi allan þann tíma sem þau hafi haft samfarir. Hún hafi orðið pirruð eftir að þeim var lokið og yfirgefið heimili hans í skyndi. Hafi hún ekkert sagt. Eitthvað af hlutum hennar hafi orðið eftir á ... . Brotaþoli hafi ekki farið að gráta á meðan hún dvaldi hjá honum. Hann kvað rétt eftir sér haft hjá lögreglu að brotaþoli hafi orðið ,,geðveikt leið“ eftir samfarirnar. Kvaðst hann telja að skýringin hafi getað tengst því að hún hafi haft samfarir við hann. Á þeim tíma hafi hún verið nýhætt með B, fyrrum kærasta sínum. Ákærði kvaðst hafa rætt í síma við D eftir að brotaþoli yfirgaf íbúðina. Hann myndi ekki hvort hann hefði hringt í D eða hún í hann. Þau hefðu rætt um brotaþola. Hann kvaðst ekki hafa orðið var við C er ákærði og brotaþoli hafi haft samfarir. Hann kvaðst hafa farið á eftir brotþola út úr íbúðinni um nóttina. Hafi hann gert það þar sem vinur hans, C, hafi sagt honum að fara á eftir henni. Hann hafi séð brotaþola fyrir utan íbúðina þar sem hún hafi verið að tala í síma.

Brotaþoli kvaðst hafa farið í samkvæmi í Hlíðunum aðfaranótt sunnudagsins 12. júlí 2015. Lögregla hafi mætt á staðinn til að stöðva samkvæmið. Ákærði hafi verið á staðnum og vinur hans, C. Brotaþoli hafi vitað hver ákærði var, þó svo hún hafi ekki þekkt hann meira en það. Ekkert hafi verið í gangi á milli þeirra þessa nótt. Hún kvaðst hafa verið í samkvæminu með frænku sinni, E. Hún hafi drukkið töluvert áfengi í samkvæminu og orðið mjög ölvuð og myndi atvik illa. Hún myndi þó eftir því að hafa verið komin inn í leigubifreið með ákærða og hafa farið með honum í íbúð í miðbænum. Hún myndi ekki eftir því hvernig það hafi atvikast að hún hafi farið í leigubifreiðina. C hafi einnig verið með þeim í för. Hún hafi átt að mæta til vinnu næsta dag og hafi hún ætlað að gista heima hjá frænku sinni. Er í íbúð ákærða hafi verið komið hafi hún viljað fara að sofa. Ákærði hafi spurt hvort hún vildi ekki fara úr fötunum en brotaþoli sagt nei. Eftir það myndi hún einungis brot úr atburðarásinni. Hún myndi eftir því að hún hefði farið upp   í   rúm   í   íbúðinni.   Hún   hefði   ekki   sofnað,   heldur   dottið   út   vegna áfengisáhrifanna. Ákærði hafi klætt hana úr öllum fötunum. Hún hafi sagt honum að hún vildi ekki hafa við hann samfarir. Hann hafi þrátt fyrir það haft við hana samfarir um leggöng. Hún hafi neitað ákærða en fundist eins og hún væri frosin og gæti ekki hreyft sig. Hún myndi eftir því að hafa séð C koma inn í herbergið er ákærði hafi verið að klæða hana úr fötunum og hafi hann lokað hurðinni að herberginu. Er samfarirnar hafi verið afstaðnar hafi hún komið meira til sjálfs sín. Hún hafi yfirgefið íbúðina í flýti og t. a. m. skilið eitthvað af fötum þar eftir. Hún hafi hágrátið er hún yfirgaf íbúðina. Hún vissi ekki  hvort ákærði hefði séð hana gráta. Um leið og hún hafi komið út hafi hún hringt í vin sinn, B. Hún hafi hlaupið niður að Hlemmi og hitt B þar. Hann hafi þá verið búinn að hringja á lögreglu. Er hún hafi verið á leið niður á Hlemm hafi ákærði elt hana á hjóli. Lögregla hafi komið á Hlemm og hún farið með lögreglu á neyðarmóttöku. Hún kvað sér hafa liðið illa andlega eftir atburðinn. Hafi hún leitað sér aðstoðar hjá sálfræðingi til að takast á við afleiðingarnar.

Móðir brotaþola kvaðst hafa farið upp á neyðarmóttöku er brotaþoli hafi verið flutt þangað eftir atburðinn. Henni hafi verið tjáð af lögreglu að brotaþoli hefði orðið fyrir ofbeldi. Hafi móðirin fyrr um nóttina verið búin að reyna að ná á brotaþola með því að hringja í hana. Brotaþoli hafi ekki verið með sjálfri sér á neyðarmóttökunni og hafi hún aldrei séð dóttur sína svo ölvaða áður. Brotaþoli hafi síðar sagt frá því hvað komið hefði fyrir. Í kjölfar þessa atburðar hafi brotaþola liðið mjög illa og hún flosnað upp úr skóla. Hún hafi lítið farið út og einangrað sig og verið grátgjörn. Henni hafi í seinni tíð gengið betur að vinna sig út úr áfallinu.

C kvaðst hafa farið í samkvæmið í Hlíðunum umrætt sinn. Hafi hann verið þar ásamt ákærða, vini sínum. Um nóttina hafi þeir farið úr samkvæminu og niður á ..., þar sem ákærði hafi átt heima. C og ákærði hafi drukkið mikið áfengi þessa nótt og verið mikið ölvaðir. Brotaþola hafi C lítið þekkt. Hún hafi líka verið mjög ölvuð. Af einhverjum ástæðum hafi brotaþoli ekki viljað fara heim með vinkonum sínum og þeir boðið henni að koma heim með þeim. C hafi séð ákærða og brotaþola ræða eitthvað saman utandyra í samkvæminu. Ákærði hafi farið í leigubíl heim til sín um nóttina og brotaþoli verið honum samferða. C hafi verið á hjóli og hjólað þessa leið. Er á ... kom hafi þau sest niður og fengið sér að reykja. Þau hafi sennilega   líka   drukkið   áfengi.   Ákærði   og   brotaþoli   farið   inn   í   svefnherbergi. Brotaþoli hafi verið ,,ógeðlega full“. Kvaðst C hafa séð ákærða og brotaþola inni í herbergi því þau hafi ekki lokað hurðinni að herberginu. Ákærði og brotaþoli hafi afklæðst en ákærði hafi hjálpað brotaþola úr fötunum. Kvaðst C hafa heyrt ákærða spyrja brotaþola hvort það væri í lagi og brotaþoli svarað því játandi. C hafi farið inn í herbergið við hliðina á og heyrt einhverjar stunur úr herbergi ákærða og brotaþola. Eins hafi hann heyrt hljóð eins og höfuð brotaþola hafi skollið einu sinni í vegginn á milli herbergja. Hann hafi ekki sofnað. Hann kvað rétt eftir sér haft í lögregluskýrslu að brotaþoli hafi verið ,,ógeðlega full“, einnig að hún hafi rotast uppi í rúmi og að þau hafi hvorugt verið í standi til að stunda kynlíf. Þá væri rétt eftir   sér   haft   að   ákærði   hafi   verið   ,,að   fikta“   í   brotaþola   þar   sem   hún   hafi verið ,,dauð“. Hún hafi sennilega verið að detta inn og út vegna áfengisáhrifa. Sömuleiðis væri rétt að C hafi stoppað fyrir utan herbergisdyrnar hjá þeim til að sjá hvað væri í gangi vegna ástands beggja. Brotaþoli hafi meira og minna verið með skerta meðvitund, dauðadrukkin. Um 20 mínútum eftir þetta hafi brotaþoli komið út úr herberginu. Hafi verið greinilegt á henni að eitthvað hefði gerst. Hafi brotaþoli tekið saman dót sitt og rokið út úr íbúðinni. C hafi sagt ákærða að fara á eftir henni.

Fyrir   dóminn   kom   leigubifreiðastjóri   er   ók   ákærða   og   brotaþola   úr samkvæminu niður á ... . Lýsti hann því að leigubifreið hefði verið pöntuð á þennan stað. Er þangað hafi verið komið hafi drengur komið inn í leigubifreiðina sem og ung stúlka. Annar drengur sem með þeim hafi verið hafi verið á reiðhjóli. Vinkona stúlkunnar   hafi   kallað   eitthvað   á   eftir   stúlkunni   um   að   fara   ekki   með leigubifreiðinni. Það hafi engu skipt. Hann hafi ekið þessu fólki niður á ... . Hafi unga fólkið setið aftur í leigubifreiðinni. Stúlkan hafi verið sérstaklega ölvuð en drengurinn eitthvað ölvaður líka. Hafi stúlkan talað mikið á leiðinni. Ferðin hafi verið farin kl. 2.10 og endað kl. 2.16.

B kvað brotaþola hafa hringt í sig aðfaranótt sunnudagsins 12. júlí 2015. Hafi B verið heima hjá sér. Brotaþoli hafi verið grátandi og B ekki strax áttað sig á því hvað hún væri að segja. Hann hafi síðan áttað sig á því að hún hefði sagt að henni hefði verið nauðgað. Hafi B ekið til hennar en þau hafi mælt sér mót. Hafi brotaþoli sagt að maðurinn sem hefði nauðgað henni væri að elta hana. Kvaðst B hafa flýtt sér og á leiðinni hringt á lögreglu vegna málsins. Hafi B og brotaþoli talað saman um að hittast við Hlemm. Er þangað kom hafi brotaþoli komið inn í bifreiðina og lögregla lagt fyrir aftan bifreið B nánast í sömu andrá. B lýsti því að hann og brotaþoli hafi verið saman fyrir þennan atburð en á þessum tímapunkti einungis verið vinir. Hafi B verið að flytja til útlanda og þeim verið það ljóst að þau gætu ekki haldið sambandinu gangandi sitt í hvoru landinu. B kvaðst ekki hafa þekkt ákærða á þessum tíma. Brotaþoli hafi verið í sjokki er hún hafi hringt í B þessa nótt. Hún hafi grátið mikið og titrað. Er hún hafi komið í bifreiðina hafi hún verið á brjóstahaldara að ofan og í ,,gollu“ sem hún hefði ekki hneppt að sér.

D   lýsti   því   að   hún   hafi   verið   í   samkvæminu   í   Hlíðunum,   aðfaranótt sunnudagsins 12. júlí 2015. Brotaþoli hafi hringt í sig um nóttina. Hafi hún verið í uppnámi og sagt að ákærði hefði misnotað sig. Hún hafi sagt að hún væri að hlaupa í átt að Hlemmi og að kærasti hennar væri að sækja hana en ákærði elti hana. D kvaðst hafa þekkt ákærða á þessum tíma. Hann hafi líka verið í þessu samkvæmi. Brotaþoli hafi verið mjög ölvuð þessa nótt. Hún myndi ekki eftir ástandi ákærða. D hafi   ekki   orðið   vör   við   einhvern   samdrátt   á   milli   ákærða   og   brotaþola   í samkvæminu. Kvaðst D muna eftir því að hafa verið að reyna að ná símasambandi við brotaþola þessa nótt, en hún hafi haft áhyggjur af henni.

Sálfræðingur er ritaði vottorð vegna greiningar og meðferðar á brotaþola kom fyrir dóminn og lýsti einstökum atriðum varðandi meðferðina og vottorðið. Þá staðfesti læknir á neyðarmóttöku réttarlæknisfræðilega skoðun á brotaþola. Fram kom meðal annars að ekki væri hægt að draga aðrar ályktanir af rispu á kynfærum brotaþola en að hún hafi nýlega haft samfarir. Hjúkrunarfræðingur á neyðarmóttöku lýsti því að brotaþoli hafi komið á neyðarmóttöku þessa nótt en hún hafi tekið á móti henni. Vegna mikilla áfengisáhrifa og geðshræringar hafi verið ákveðið, í samráði við lækni, að senda brotaþola heim og láta hana sofa áður en hún yrði skoðuð. Hafi brotaþoli grátið mikið og saga hennar verið slitrótt. Hún hafi kúgast vegna áfengisáhrifa. Annar hjúkrunarfræðingur hafi skoðað brotaþola er brotaþoli hafi komið aftur um morguninn. Almennt væru ekki framkvæmdar réttarlæknisfræðilegar skoðanir á einstaklingi ef hann væri mjög ölvaður. Blóðsýni væru þó jafnan tekin við fyrstu komu.

Rannsóknarlögreglumaður   er   annaðist   rannsókn   málsins   lýsti   því   að brotaþoli hafi grátið mikið er lögregla hafi haft afskipti af henni. Hafi ekki verið hægt að ná sambandi við hana vegna ástands hennar og hún skolfið mikið.

Deildarstjóri á Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði gerði grein fyrir niðurstöðum úr matsgerð um rannsókn á áfengi í þvag- og blóðsýni úr brotaþola. Fram kom að ekki væri hægt að segja með öryggi fyrir um hvert hefði verið áfengismagn í blóði um einni og hálfri klukkustundu áður en blóð- og þvagsýni hefðu verið tekin þar sem ekki hefði verið tekið svokallað seinna sýni, sem hefði getað   sýnt   fram   á   slíka   niðurstöðu.   Ef   tekið   væri   mið   af   meðaltölum   hefði áfengismagn tveimur klukkustundum fyrir sýnatöku verið á bilinu 0,24 til 0,4 o/oo hærra   en   mælst   hafi.   Áhrifin   væru   einstaklingsbundin   en   einstaklingar   gætu myndað þol við áhrifum. Ef notuð væru ofnæmislyf samhliða áfengisneyslu hefðu slík lyf oft slævandi áhrif.

Niðurstaða:

Ákærða   er   gefið   að   sök   kynferðisbrot   með   því   að   hafa   aðfaranótt sunnudagsins 12. júlí 2015, á þáverandi heimili sínu að ... í Reykjavík, afklætt brotaþola, sem var gestkomandi á heimili ákærða og hafði sofnað á rúmi hans, og haft við hana samræði gegn vilja hennar með því að notfæra sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga og ölvunar. Er brot ákærða talið varða við 2. mgr. 194. gr. laga nr. 19/1940.

Ákærði neitar sök. Hann hefur lýst því að hann og brotaþoli hafi farið saman upp í rúm á heimili hans. Þau hafi bæði afklæðst og haft samfarir. Bæði hafi þau verið drukkin. Ákærði hafi spurt brotaþola hvort þetta væri í lagi og hún bæði svarað því játandi og kinkað kolli, sem og hafi hún aðstoðað hann við að setja getnaðarlim sinn inn í leggöng sín. Hún hafi ekki verið það ölvuð að hún hafi ekki áttað sig á hvað var í gangi.

Brotaþoli hefur lýsti því að hún muni atvik takmarkað þar sem hún hafi verið mjög ölvuð þessa nótt. Muni hún eftir því að hafa sagt nei við ákærða er hann hafi ætlað að afklæða hana. Eins hafi hún sagt nei við ákærða er hann hafi haft við hana samræði. Hún hafi ekki getað spornað við verknaðinum þar sem hún hafi verið eins og lömuð. Hafi hún verið með skerta meðvitund sökum áfengisáhrifanna.

Vinur ákærða, er var með honum og brotaþola í íbúðinni, hefur borið að ákærði og brotaþoli hafi verð mjög drukkin þessa nótt. Hafi hann litið inn í svefnherbergið til þeirra. Brotaþoli hafi verið ,,ógeðlega full“ og hún ,,rotast“ uppi í rúmi. Hafi þau hvorugt verið í standi til að stunda kynlíf. Hjá lögreglu lýsti hann því að ákærði hafi verið ,,að fikta“ í brotaþola þar sem hún hafi verið ,,dauð“. Hún hafi sennilega verið að detta inn og út vegna áfengisáhrifa. Brotaþoli hafi meira og minna verið með skerta meðvitund, dauðadrukkin. Þennan framburð hjá lögreglu staðfesti vitnið fyrir dóminum.

Leigubifreiðastjóri er ók brotaþola þessa nótt hefur lýst því að brotaþoli hafi verið   mjög   ölvuð.   Þá   lýsti   hjúkrunarfræðingur   er   tók   á   móti   brotaþola   á neyðarmóttöku kl. 03.30 þessa nótt því að brotaþoli hafi verið það ölvuð að ekki hafi verið hægt að framkvæma réttarlæknisfræðilega skoðun á henni. Samkvæmt sýnum sem tekin voru þessa nótt úr brotaþola, kl. 4.30,  mældist 1,53 o/oo alkóhóls í þvagi en í blóði 1,08 o/oo.

Að mati dómsins var brotaþoli trúverðug í framburði sínum fyrir dóminum. Var framburður hennar um meginatriði málsins á sama veg hjá lögreglu og fyrir dóminum. Lýsing hennar á ástandi sínu þessa nótt samrýmist framburði vitnisins C. Þá gaf ástand brotaþola í framhaldi af samræðinu til kynna að eitthvað alvarlegt hefði komið fyrir brotaþola. Hún hafi verið grátandi og skolfið öll. Yfirgaf hún íbúð ákærða án þess að taka með sér alla sína hluti.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu leyndi ákærði því í upphafi hvað hefði gerst þessa nótt. Var það ekki fyrr en gengið var á hann að hann viðurkenndi að hafa haft samræði við brotaþola. Ákærði skýrði slitrótt frá atvikum málsins við lögregluyfirheyrsluna. Hefur skýrsla hans fyrir dómi verið mun ítarlegri og hann bætt nokkuð í. Á það t.a.m. við um þá staðhæfingu hans að brotaþoli hafi aðstoðað ákærða við að setja getnaðarlim ákærða í leggöng brotaþola. Frá því greindi hann ekki við lögregluyfirheyrsluna. Ólíkur framburður hjá lögreglu og fyrir dómi dregur nokkuð úr trúverðugleika framburðar.

Þegar allt ofangreint er virt verður trúverður framburður brotaþola, sem nýtur stuðnings í framburði framangreinds vitnis, lagður til grundvallar niðurstöðu í málinu. Ennfremur styðja aðrir framburðir hér fyrir dómi þá staðhæfingu brotaþola að hún hafi verið mjög ölvuð þessa nótt. Er samkvæmt því sannað að ákærði hafi haft samræði við brotaþola gegn vilja hennar og notfært sér það að hún gat ekki spornað við samræðinu sökum svefndrunga og ölvunar. Verður ákærði sakfelldur samkvæmt ákæru og er háttsemi hans rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru. Ákærði   er   fæddur   í   janúar   1998.   Honum   var   veitt   skilorðsbundin ákærufrestun í tvö ár, 8. apríl 2015, fyrir brot gegn 1. mgr. 257. gr. laga nr. 19/1940. Ákæruvald leggur til að ekki verði hróflað við þessari skilorðsbundnu ákærufrestun. Við ákvörðun refsingar er til þess að líta að ákærði braut gegn kynfrelsi brotaþola, sem gat ekki spornað við verknaði hans sökum ölvunar og svefndrunga. Með hliðsjón af þessu er refsing ákærða ákveðin fangelsi í tvö ár. Til þess er að líta að töluvert er um liðið síðan brot ákærða var framið. Verður ákærða ekki um þann drátt kennt. Ákærði var 17 ára að aldri er brotið var framið. Í ljósi aldurs ákærða og dráttar á meðferð málsins verður hluti refsingar skilorðsbundinn með þeim hætti er í dómsorði greinir. Af hálfu brotaþola er gerð krafa um miskabætur úr hendi ákærða að fjárhæð 1.800.000 krónur, auk vaxta. Er vísað til þess að um gróft kynferðislegt ofbeldi hafi verið að ræða. Slíkt ofbeldi sé gróft brot gegn persónu, friði og kynfrelsi brotaþola. Um grunvöll kröfunnar er vísað til 26. gr. laga nr. 50/1993. Ákærði hefur í málinu verið sakfelldur fyrir nauðgun gagnvart brotaþola. Hefur ákærði með því valdið brotaþola miskatjóni, sem honum verður gert að bæta. Vottorð sálfræðings styður kröfu brotaþola um miska. Með hliðsjón af þessu verða skaðabætur ákveðnar 1.500.000 krónur. Um vexti fer sem í dómsorði greinir.

Ákærði greiði sakarkostnað samkvæmt yfirliti, málsvarnarlaun verjanda og þóknun réttargæslumanns, sem í dómsorði greinir. Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið Katrín Hilmarsdóttir fulltrúi. Dóm   þennan   kveða   upp   héraðsdómararnir   Símon   Sigvaldason,   sem dómsformaður, Lárentsínus Kristjánsson og Sigrún Guðmundsdóttir.

D ó m s o r ð :

Ákærði,   X,   sæti   fangelsi   í   tvö   ár.   Fresta   skal   fullnustu   21   mánaðar refsingarinnar og falli sá hluti hennar niður að liðnum þremur árum frá birtingu dóms   þessa   haldi   ákærði   almennt   skilorð   57.   gr.   almennra   hegningarlaga   nr. 19/1940 sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Ákærði greiði A 1.500.000 krónur í miskabætur, ásamt vöxtum, samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 12. júlí 2015 til 26. júní 2016, en   með   dráttarvöxtum   samkvæmt   1.   mgr.   6.   gr.   lagana   frá   þeim   degi   til greiðsludags.

Ákærði greiði 2.035.051 krónu í sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Sigurðar Arnar Hilmarssonar hæstaréttarlögmanns,   1.043.960   krónur   og   þóknun   réttargæslumanns   brotaþola, Gunnhildar Pétursdóttur héraðsdómslögmanns, 569.160 krónur.

Símon Sigvaldason Lárentsínus Kristjánsson Sigrún Guðmundsdóttir

Heimildaskrá

Lagaskrá

Lög nr. 19/1940 Almenn hegningarlög 2. mgr. 194. gr.